Girdeji:
- Emeli intellektiň tarapyny tutmagyň, ýasamagyň we aç-açanlygyň çäklerine düşünmek we karar bermekde ahlak ýörelgelerine (adalatlylyk, öz içine alyjylyk, jogapkärçilik) gözegçilik etmek;
- Şahsy iş ulgamyny döretmek we meýilnamadan başlap, tä ahyryna çenli emeli intellekt bilen ähli iş prosesini birleşdirýän barlamak endigi;
- Emeli intellektiň çykarylyşy pedagogiki kararlaryň we jogapkärçiligiň ornuny tutmaýan dolandyryş binýadyny döretmek ukyby we gutarnykly tassyklama hemişe mugallymda galýar.
Modul synagy
1. Mugallym, emeli intellektiň öndüren taryhy sorag-jogap açaryny barlamazdan ekzamenine goýýar we açardaky senesi nädogry bolup çykýar. Bu ýagdaýyň esasy sapagy näme?
- A) Emeli intellekt çykyşyny talyba täsir edýän ýerde, çeşmä birikdirmezden we tassyklamazdan goýmak; Jogapkärçiligiň mugallyma degişlidigini äsgermezlik ✔
- B) Sorag döredilende emeli intellekt ulanmak düýbünden gadagan
- C) Emeli intellekt hiç haçan taryh soraglaryny döredip bilmez
- D) Sorag tablisada görkezilmeýär
Düşündiriş: Emeli intellekt erkin gürleýär, ýöne hakykatdanam ýalan maglumatlary (galýusinasiýa) döredip biler. Sorag-jogap açarlary ýaly okuwça gönüden-göni täsir edýän islendik çykyş, çeşme bilen baglanyşyk arkaly mugallym tarapyndan tassyklanmazdan ulanylmaly däldir; Jogap mugallymyň üstüne düşýär.
2. Talyp hakda köpçülige elýeterli emeli intellekt guralyna tekst girizilende iň oňat çemeleşme haýsy?
- A) Talybyň adyny we belgisini tizlik ýaly ýelmemek.
- B) Şahsyýet maglumatyny aýyryň we maglumatlary anonimleşdiriň we mümkin bolsa howpsuz / institusional gurallary ulanyň ✔
- C) Diňe familiýany gizläň we mekdep belgisini goýuň.
- D) Maglumat paýlaşmazdan ozal okuwça dilden habar bermek ýeterlikdir.
Düşündiriş: Talyp maglumatlary şahsy maglumatlar; Saglyk, maşgala ýa-da özüni alyp barş hakda maglumatlar şahsy bolup biler. Ady-familiýasy, mekdep belgisi, synp ýaly şahsyýet maglumatlary aýrylmaly, maglumatlar anonim bolmaly we mümkin bolsa maglumatlary gaýtadan işlemegi kepillendirýän guramaçylyk gurallary ileri tutulmalydyr.
3. Bloomyň taksonomiýasy okuw maksadyny (netijesini) ýazanda mugallyma näme berýär?
- A) Okuwçylaryň atlaryny elipbiý tertibinde tertiplemek
- B) Synag kagyzlarynyň awtomatiki ballary
- C) Maksatly aň-bilim pikirleniş derejesini degişli hereket işligi bilen kesgitläň we ölçeg bilen deňleşdiriň ✔
- D) Sapagyň dowamlylygyny elmydama 40 minuda düzüň
Düşündiriş: “Bloom” -yň taksonomiýa derejesini ýatdan çykarmakdan başlap döredijilik prosesine çenli derejeleri. Netijäni dogry işlik bilen ýazmak, göz öňünde tutulan derejäni aýdyňlaşdyrýar we ölçeg bilen deňleşdirýär; AI-den bu derejedäki soraglary / çäreleri bermegi aňsatlaşdyrýar.
4. Köp saýlawly soragda 'gowy daşlaşdyryjy' nämäni aňladýar?
- A) Hiç kimiň saýlamazlygy mümkin, sebäbi düşnüksiz
- B) Dogry jogap bilen birmeňzeş many berýän wariant
- C) Elmydama iň uzyn ýazylan görnüş
- D) wrongalňyş bolsa-da ýalňyş düşünje alan okuwçy üçin dogry bolup görünýän üýtgeşik wariant ✔
Düşündiriş: Gowy ünsüňi bölýän zat, ýalňyş bolsa-da, bu temany doly öwrenmedik okuwçy üçin dogry bolup görünýär. Adatça okuwçylaryň ýygy-ýygydan edýän ýalňyş düşünjesine esaslanýar; sorag hakykatdanam özboluşly bolýar. Bolgusyz ýa-da ähmiýetsiz daşlaşdyryjylar soragy aňsatlaşdyrýar we ölçegi gowşadýar.
5. Analitik rubrikanyň we bitewi rubrikanyň arasynda esasy tapawut näme?
- A) Analitik rubrika her ölçegi aýratyn alýar; Holistik rubrika okuwda ýekeje umumy dereje berýär
- B) Analitik rubrika diňe ekzamenlerde ulanylýar, bitewi rubrika diňe taslamalarda ulanylýar.
- C) Ikisi hem emeli intellekt arkaly awtomatiki usulda ahyrky bahalary berýär
- D) Analitik rubrikalar açyk däl, bitewi rubrikalar.
Düşündiriş: Analitik rubrika her ölçegi (meselem, mazmuny, dili, ýerleşişi) aýratyn derejelerde kesgitleýär we jikme-jik jogap berýär. Istichliumumy rubrika tutuş okuw üçin ýeke-täk umumy dereje berýär; Has çalt, ýöne jikme-jik jogap bermeýär.
6. Formatiw pikir alyşmagyň haýsy görnüşi okuwçy üçin has peýdaly?
- A) Talybyň 'şowsuz' ýa-da 'ýalta' diýen umumy hökümi
- B) Diňe bir harp derejesini ýa-da balyny bermek
- C) Önümi nyşana alýan we anyk we geljegi uly ösüş ädimini görkezýän seslenme ✔
- D) Bütin synpa birmeňzeş, şahsy däl sözlem beriň.
Düşündiriş: Formatiw seslenme öwrenmegi ösdürmek üçin niýetlenendir; Talybyň şahsyýetini däl-de, önümi / öndürijiligini nyşana alýar we anyk we geljegi uly ösüş ädimini görkezýär. 'Sen ýalta' ýaly zatlary bellik edýän ýa-da diňe bahalandyrýan pikirleriň öwrenilmegine itergi bermeýär.
7. Differensial görkezmelerde emeli intellekt ulanylanda iň möhüm etiki töwekgelçilik haýsy?
- A) Material reňkli däl
- B) Talybyň bellige düşürilmegi we ikitaraplaýyn ýa-da stereotipli galypda duzaga düşmek töwekgelçiligi ✔
- C) Emeli intellekt gaty köp çäräni maslahat berýär
- D) Differensasiýa okuw meýilnamasyna goşulmaýar
Düşündiriş: Emeli intellekt okuwçyny bellige ('gowşak', 'zehinli') azaldyp, ikitaraplaýyn ýa-da stereotipiki teklipleri döredip biler. Tapawut, okuwçyny tanaýan mugallym bilen birleşdirilmelidir; Emeli intellekt teklibi diňe bir galyp bilen çäklenmeli däl, çeýe we wagtlaýyn bolmaly.
8. Mugallym, '90% AI 'tabşyrygyny bellän AI' detektory 'esasynda okuwça nol berýär. Bu çemeleşmede esasy mesele näme?
- A) Detektor tabşyrygy gaty haýal gözden geçirýär
- B) AI detektorlary ygtybarly däl; Scoreeke bal esasynda jeza bermek ýalan pozitiwler sebäpli adalatsyzlyk ✔
- C) Detektoryň baly hemişe dogry, ýöne mugallym muny äsgermezlik edýär
- D) Noluň ýerine pes baha berilmeli
Düşündiriş: AI detektorlary ygtybarly däl; Esasanam ene dili başga talyplar üçin emeli intellekt (ýalan polo positiveitel) üçin hakyky talyp tekstini ýalňyşlyk bilen ýalňyşyp biler. Deteke detektoryň balyna esaslanyp jerime salmak adalatsyzlyk; okuw bütewiligine prosesiň subutnamasy we okuwçy bilen söhbetdeşlik arkaly baha berilmelidir.
9. Emeli akyl bilen ene-atasyna negatiw ýagdaýy (özüni alyp barş meselesi) ýetirýän habar taýýarlanylanda iň gowy çemeleşme haýsy?
- A) Aýyplaýjy we takyk dilde ýazyň we göni ene-atasyna iberiň.
- B) Talybyň tutuş taryhyny we beýleki okuwçylaryň atlaryny goşuň
- C) Konstruktiw, çözgüde gönükdirilen we hormat goýýan taslama taýýarlaň we mugallym ibermezden ozal sesini we takyklygyny tassyklamaly ✔
- D) Habary mümkin boldugyça gysga saklamak we hiç hili mazmun bermezlik
Düşündiriş: Tekst konstruktiw, çözgüde gönükdirilen we hormat goýýan bolmaly; Onda anyk bir waka we okuwçyny ýazgarmazdan hyzmatdaşlyga çagyryş bolmaly. Mundan başga-da, okuwçylaryň gizlinligi goralmalydyr we mugallym teksti ibermezden ozal takyklygyny we äheňini tassyklamalydyr.
10. AI tarapyndan döredilen okuw materiallarynda alymyň aýdan sözleri aslynda asla aýdylmadyk bolmagy mümkin. Mugallym näme etmeli?
- A) Sitatany bolşy ýaly ulanmak, sebäbi AI adatça dogry
- B) Sitatany ygtybarly çeşmeden barlamak, tassyklap bolmaýan bolsa ulanmazlyk ✔
- C) Sitatanyň çeşmesini 'internet' diýip ýazyň
- D) Has ygtybarly etmek üçin sitatany azajyk üýtgetmek.
Düşündiriş: Emeli intellekt ygtybarly, ýöne toslanan sitatalary, çeşmeleri we faktlary döredip biler. Sitata we faktlar synpa berilmezden ozal ygtybarly çeşmelerden tassyklanmalydyr; Barlap bolmaýan bolsa, ulanmaly däl. Inalňyş maglumat okuwçyda hemişelik ýalňyş düşünjeleri döredýär.
11. Emeli intellekt bilen rubrika ýa-da ekzamen taýýarlanylanda baha bermegiň (gutarnykly baha bermegiň) dogry prinsipi haýsy?
- A) Emeli intellekt ahyrky synag bilen ähli synaglary awtomatiki usulda alyp biler
- B) Jemleýji synp okuwçynyň geljegine täsir edýän karar; Jogapkärçilik we gutarnykly tassyklama mugallyma degişlidir
- C) Emeli intellekt baha berýänçä, mugallymyň barlamagyna zerurlyk ýok
- D) Bahalandyrmak diňe detektor balyna esaslanmalydyr
Düşündiriş: Emeli intellekt rubrikanyň çyzgylaryny, soraglary we seslenme meýilnamalaryny döredip biler; Şeýle-de bolsa, jemleýji synp okuwçynyň geljegine täsir edýän karardyr we jogapkärçilik mugallyma degişlidir. Bal bermegiň yzygiderliligi we adalatlylygy mugallym tarapyndan gözegçilik edilmelidir.
12. Synpda okuwçylara emeli intellekt girizilende iň sagdyn pedagogiki çemeleşme haýsy?
- A) Emeli intellektiň düýbünden gadagan edilmegi we bu meseläni asla ara alyp maslahatlaşmazlyk
- B) Talyplara emeli intellektiň elmydama dogrydygyny öwretmek
- C) Aç-açan / etiki ulanylyş düzgünlerini dörediň we çeşmäni barlamagy we tankydy baha bermegi öwrediň ✔
- D) Diňe üstünlikli okuwçylara emeli intellekt ulanmaga rugsat bermek
Düşündiriş: Iň sagdyn çemeleşme, gadagan etmegiň ýerine aç-açan we ahlakly düzgünleri kesgitlemekdir; Talyplara çeşmäni barlamak, tankydy baha bermek we emeli intellektiň ýalňyşlyk goýberip biljekdigini öwretmek. Şeýlelik bilen, emeli intellekt göçüriş guraly däl-de, pikirdeş hyzmatdaş bolýar.
13. Aşakdakylaryň haýsy, mugallymçylykda emeli intellektiň ulanylmagynyň dogry çägini görkezýär?
- A) Emeli intellekt mugallymyň ýerine ähli pedagogiki kararlary berip biler
- B) Emeli intellekt diňe prezentasiýa etmekde ulanylyp bilner we başga hiç zat ýok
- C) Emeli intellekt mugallym we kömekçi; Möhüm kararlaryň jogapkärçiligi we gutarnykly tassyklanmagy mugallymyň ygtyýaryndadyr
- D) Emeli intellekt mugallymlara rugsady bolmazdan okuwçylara soňky bahalary berip biler
Düşündiriş: Emeli intellekt mugallym, kömekçi we ideýa hyzmatdaşydyr. Talyplara baha bermek, pedagogiki pikirlenmek, akademiki bütewilik kararlary we ýol görkezmek ýaly möhüm kararlar üçin jogapkärçilik we gutarnykly tassyklama hemişe mugallymyň ýanynda bolýar.
14. Mugallym üçin gowşak islegiň ýerine güýçli haýyş ýazmagyň esasy peýdasy näme?
- A) Emeli intellekt has haýal jogap berýär
- B) Kontekst, dereje, netije we format berlende dereje laýyk, deňleşdirilen we ulanyp boljak netijeleri almak ✔
- C) Emeli intellekt indi hiç hili barlagy talap etmeýär
- D) Sorag has uzyn bolsa, çykyşy hemişe erbetleşdirýär.
Düşündiriş: Rol, dereje derejesi, netijesi, dowamlylygy, çäklendirmesi we islenýän çykyş formaty öz içine alýan güýçli teklip, AI-e umumy däl-de, dereje laýyk, deňleşdirilen we ulanyp boljak garalamalary öndürmäge mümkinçilik berýär. Umumy we ulanyp bolmaýan jogap haýyşy kontekstsiz gelýär.