Kazanimlar:
- Poliçe özeti, teminat tablosu, teklif şartnamesi ve iç prosedür dokümanlarını yapay zeka ile hızlı ve tutarlı biçimde üretebilme
- Üretilen her dokümandaki teminat, istisna ve yasal ifadeyi genel şartlar ve mevzuatla doğrulayabilme
- Sözleşme metninde yasal bağlayıcılık taşıyan ifadelerin hukuk/uyum onayı gerektirdiğini kavrayabilme
Sigortacılık kağıt (ya da bugün dijital belge) yoğun bir iştir. Bir poliçe süreci; teklif şartnamesi, teminat tablosu, poliçe özeti, zeyilname (poliçede sonradan yapılan değişiklik belgesi), iç prosedür dokümanı ve çok sayıda standart yazı üretmeyi gerektirir. Bu belgeler tutarlı, doğru ve mevzuata uygun olmalıdır; çünkü bir teminat tablosundaki hata veya bir şartnamedeki yanlış ifade doğrudan hukuki sonuç doğurur. Yapay zeka (yapılandırılmış, tutarlı metin ve tablo üreten yazılım) bu dokümantasyon yükünü büyük ölçüde hafifletir: teklif şartnamesi taslaklar, teminat tablosu düzenler, poliçe özeti çıkarır, iç prosedürü yazar. Ama burada kritik ayrım şudur: yapay zeka belgenin biçimini ve taslağını üretir; yasal bağlayıcılık taşıyan ifadeleri ise genel şartlar, mevzuat ve hukuk/uyum onayı belirler. Bu ünitede dokümantasyonu yapay zeka ile nasıl hızlı ve tutarlı ürettiğinizi, her teminat ve yasal ifadeyi nasıl doğruladığınızı ve sözleşme diline neden hukuk onayı gerektiğini öğreneceksiniz.
Dokümantasyonda yapay zeka ne yapar
Yapay zeka şu belge işlerinde güçlüdür:
- Teklif şartnamesi: İstenen teminatları, limitleri ve şartları yapılandırılmış bir şartname taslağına dökmek.
- Teminat tablosu: Dağınık teminat/limit/muafiyet bilgisini okunur, tutarlı bir tabloya çevirmek.
- Poliçe özeti: Uzun bir poliçenin ana teminatlarını, istisnalarını ve önemli şartlarını özetlemek.
- İç prosedür/iş akışı dokümanı: Bir sürecin adımlarını, sorumluları ve kontrol noktalarını yazılı hale getirmek.
Bu işlerin çoğu tutarlılık ve biçim işidir; yapay zeka burada hem hızlıdır hem de insan hatasını (bir teminatı tabloya yazmayı unutmak gibi) azaltır. Ancak her belgede iki tür ifade vardır: (1) bilgilendirici/biçimsel ifadeler, (2) yasal bağlayıcılık taşıyan sözleşme ifadeleri. Birincisi sarı bölge, ikincisi kırmızı bölgedir.
Dikkat: Bir sözleşme metnindeki teminat kapsamı, istisna, sorumluluk ve hak ifadeleri yasal bağlayıcılık taşır. Bunlar genel şartlar ve mevzuatla teyit edilmeden ve hukuk/uyum onayı alınmadan yayınlanamaz.
Tutarlılık ve doğrulama
Dokümantasyonda en sık görülen sorun tutarsızlıktır: teklifte 500.000 TL yazan limitin poliçede 450.000 TL çıkması, teminat tablosunda olan bir teminatın metinde olmaması. Yapay zeka bu tutarsızlıkları hem üretebilir hem de yakalayabilir. Bu yüzden iki yönlü kullanılır: belgeyi üretmek ve ürettiği belgeyi kaynakla karşılaştırıp tutarlılık kontrolü yaptırmak. Ama son teyit her zaman insana aittir; özellikle sayılar (limit, muafiyet, prim) ve yasal ifadeler tek tek kaynaktan doğrulanır.
İpucu: Teminat tablosu ürettikten sonra yapay zekaya "bu tabloyu kaynak metinle karşılaştır, eksik/fazla/çelişen teminatları listele" deyin. Sonra siz de sayıları kaynaktan tek tek teyit edin. İki kat kontrol, dokümantasyon hatasını çok azaltır.
Adım adım: Yapay zeka destekli dokümantasyon
- Kaynağı topla. İlgili teminatlar, limitler, muafiyetler, genel/özel şartlar ve mevzuat referansları.
- Şablonu ve biçimi tanımla. Kurumsal şablon, başlıklar, tablo yapısı.
- Taslağı ürettir. Şartname/tablo/özet taslağını yapılandırılmış biçimde iste.
- Tutarlılık kontrolü yaptır. Üretilen belgeyi kaynakla karşılaştırıp çelişkileri işaretlet.
- Sayıları ve yasal ifadeleri elle teyit et. Limit, muafiyet ve bağlayıcı ifadeleri kaynaktan doğrula.
- Hukuk/uyum onayı al. Sözleşme dili ve yasal bağlayıcı ifadeler için onay; sonra yayınla ve versiyonla.
Üç mini vaka
Vaka 1 — Limit tutarsızlığı. Bir işyeri paket poliçesi için yapay zeka teminat tablosu üretti. Uzman tabloyu kaynak tekliftle karşılaştırdı: "iş durması" teminatının limiti teklifte 750.000 TL, tabloda 570.000 TL çıkmıştı; yapay zeka rakamı yanlış aktarmıştı. Elle teyit bu hatayı yakaladı; yanlış limitli bir poliçe düzenlenmesi önlendi.
Vaka 2 — Uydurma mevzuat referansı. Bir iç prosedür dokümanında yapay zeka, "SEDDK Genelgesi 2021/14 uyarınca..." diye kesin bir referans yazdı. Uyum uzmanı kontrol etti: böyle bir genelge numarası mevcut kaynakta yoktu; yapay zeka referansı uydurmuştu. Referans, gerçek ve yürürlükteki düzenlemeyle değiştirildi. Uydurma bir mevzuat atfı, dokümanı denetimde savunmasız bırakırdı.
Vaka 3 — Tutarlı özetle zaman kazanmak. Bir ekip, 40 sayfalık bir kombine poliçenin müşteriye verilecek 1 sayfalık özetini çıkaracaktı. Yapay zeka ana teminatları, istisnaları ve önemli şartları tutarlı bir özete indirdi; uzman istisnaların eksiksiz olduğunu ve hiçbir teminatın abartılmadığını teyit edip onayladı. Yarım günlük iş, kontrol dahil bir saate indi.
Dört kopyalanabilir prompt
1) Teklif şartnamesi taslağı:
Sen bir sigorta dokümantasyon asistanısın. Aşağıdaki teminat, limit ve şartbilgilerinden yapılandırılmış bir teklif şartnamesi taslağı üret:[teminatlar, limitler, muafiyetler, özel şartlar]Başlıklar: Sigortalı bilgileri (yer tut), Teminatlar ve limitler (tablo),İstisnalar, Muafiyetler, Özel şartlar. Kaynakta olmayan hiçbir teminatı ekleme.Yasal bağlayıcı ifadeler için "HUKUK ONAYI GEREKLİ" notu bırak.
2) Teminat tablosu üretimi:
Aşağıdaki dağınık teminat bilgisini tutarlı bir tabloya çevir:[bilgi]Sütunlar: Teminat adı | Kapsam (kısa) | Limit | Muafiyet | Not/İstisna.Kaynakta olmayan satır ekleme, olan satırı atlama. Sayıları birebir aktar.
3) Belge tutarlılık kontrolü:
Aşağıda bir kaynak metin ve ondan üretilmiş bir belge var.Kaynak: [yapıştır] Üretilen belge: [yapıştır]Görev: İki belgeyi karşılaştır. Eksik, fazla veya çelişen teminat/limit/muafiyet/şartları listele. Özellikle sayıların birebir aynı olup olmadığını kontrol et.
4) Poliçe özeti (müşteri için):
Şu poliçeden müşteriye yönelik 1 sayfalık bir özet çıkar: [poliçe metni]İçerik: ana teminatlar, önemli istisnalar, muafiyetler, önemli şartlar/süreler.İstisnaları gizleme, teminatı abartma, mutlak ifade kullanma.Bu bir özettir; bağlayıcı metin poliçenin kendisidir notunu ekle.
Zayıf prompt / Güçlü prompt
Zayıf: "Bu poliçe için bir şartname ve teminat tablosu yaz, hukuki ifadeleri de sen ekle."
Sorun: Yasal bağlayıcı ifadeleri yapay zekaya bırakıyor; kaynak, tutarlılık ve hukuk onayı yok. Uydurma madde ve yanlış limit riski.
Güçlü: "Şu teminat/limit bilgisinden yapılandırılmış şartname ve tablo taslağı üret; kaynakta olmayan teminat ekleme, sayıları birebir aktar, yasal bağlayıcı ifadeler için 'hukuk onayı gerekli' notu bırak."
Neden iyi: Biçim ve taslak yapay zekada, yasal içerik ve onay insanda; tutarlılık kontrol edilebilir.
Karşılaştırma tablosu
Belge
Yapay zeka
İnsan teyidi
Onay gerektiren
Teklif şartnamesi
Taslak/biçim
Teminat + sayı
Yasal ifadeler → hukuk
Teminat tablosu
Düzenler
Sayı birebir
—
Poliçe özeti
Taslak
İstisna eksiksizliği
—
İç prosedür
Taslak
Süreç doğruluğu
Mevzuat referansı → uyum
Sözleşme metni
Taslak biçim
—
Bağlayıcı ifade → hukuk zorunlu
Sık yapılan hatalar
- Sayıları teyit etmemek. Limit ve muafiyeti yapay zekanın aktardığı gibi kabul etmek; yanlış rakam poliçeye geçer.
- Uydurma mevzuat referansını kullanmak. Var olmayan genelge/madde numarasını doğrulamadan yazmak.
- Yasal ifadeyi hukuk onayısız yayınlamak. Bağlayıcı sözleşme dilini uzman/hukuk kontrolünden geçirmemek.
- Tutarlılık kontrolünü atlamak. Teklif, tablo ve poliçe arasındaki çelişkiyi görmemek.
- Versiyonlamamak. Hangi belgenin hangi sürüm ve onayla yayınlandığını kaydetmemek.
Özetle
Yapay zeka dokümantasyonda şartname, teminat tablosu, poliçe özeti ve iç prosedür taslaklarını hızlı ve tutarlı üretir; ama yasal bağlayıcı ifadeleri belirlemez. Her belgeyi kaynakla tutarlılık kontrolünden geçirin; sayıları (limit, muafiyet, prim) ve mevzuat referanslarını elle teyit edin; sözleşme dili ve bağlayıcı ifadeler için hukuk/uyum onayı alın. Biçim ve taslak yapay zekada, yasal içerik ve nihai sorumluluk insandadır.
Uygulama görevi
Bir poliçenin (anonimleştirilmiş) teminat bilgisinden 2 numaralı promptla teminat tablosu üretin. Ardından 3 numaralı promptla tabloyu kaynakla karşılaştırıp tutarsızlıkları bulun; sonra sayıları siz de tek tek kaynaktan teyit edin. Kaç tutarsızlık vardı? Bir de iç prosedür taslağı ürettirip içindeki her mevzuat referansının gerçek olup olmadığını kontrol edin.
Kontrol listesi
- [ ] Teminat, limit ve şartları kaynaktan topladım.
- [ ] Taslağı kurumsal şablon ve biçimle ürettim.
- [ ] Yapay zekaya tutarlılık kontrolü yaptırdım.
- [ ] Tüm sayıları (limit/muafiyet/prim) elle teyit ettim.
- [ ] Mevzuat referanslarının gerçekliğini doğruladım.
- [ ] Yasal bağlayıcı ifadeler için hukuk/uyum onayı aldım.
- [ ] Belgeyi versiyonlayıp onay kaydıyla yayınladım.