Awọn anfani:
- Agbara lati ṣe ọlọjẹ fun asiri ati yan ọna ti o yẹ (aifọwọyi, ohun elo pipade) ṣaaju ikojọpọ data ti ara ẹni ti o ni imọlara si awọn irinṣẹ orisun-awọsanma
- Agbara lati ṣe alaye ipo aṣẹ lori ara ati ifamọ aṣa ti ohun elo ṣaaju lilo
- Agbara lati ṣe idanimọ pe AI ṣe agbejade abosi ni awọn orisun, ṣafikun ilana pataki kan, ati ṣafihan ni gbangba lilo AI
Itan-akọọlẹ ati ohun elo ipamọ kii ṣe iwọn didoju ti data. Iforukọsilẹ ara ilu le ni alaye ti ara ẹni ti awọn eniyan laaye, faili ile-ẹjọ le ni awọn igbesi aye ikọkọ ti o ni imọlara, awọn ohun elo aṣa ti a ka si mimọ nipasẹ agbegbe kan, ti o tun ṣiṣẹ labẹ aṣẹ-lori. Bi AI ṣe jẹ ki o rọrun lati ṣe afọwọyi ohun elo yii, awọn abajade ti ilokulo rẹ dagba. Ẹka yii ṣe jinlẹ si ilana iṣe ti o yika gbogbo module: aṣiri, aṣẹ lori ara, ifamọ aṣa, ati akoyawo ati ododo ni lilo AI.
Awọn ọran wọnyi kii ṣe imọ-ẹrọ, ṣugbọn wọn kere ju pataki bi awọn ọran imọ-ẹrọ; Nitori irufin aṣiri, irufin aṣẹ lori ara, tabi aibikita aibikita ti agbegbe kan ṣẹda awọn abajade ti ofin mejeeji ati ipadanu igbẹkẹle ti ko ṣee ṣe.
Asiri: awọn ẹtọ ti awọn alãye ati awọn okú
Awọn iwe ipamọ nigbagbogbo ni data ti ara ẹni ni: awọn orukọ, adirẹsi, alaye ilera, awọn igbasilẹ ile-ẹjọ, orisun ẹsin/ẹya. Diẹ ninu wọn jẹ ti awọn eniyan laaye ati pe o wa labẹ ofin aabo data ti ara ẹni (bii KVKK ni Türkiye, GDPR ni Yuroopu).
- Awọn eniyan alãye: Ikojọpọ awọn iwe aṣẹ ti o ni awọn data ifarabalẹ idanimọ si gbangba, awọn irinṣẹ AI ti o da lori awọsanma le jẹ irufin nla kan. Awọn irinṣẹ wọnyi le fipamọ data, lo ninu eto-ẹkọ, tabi ṣafihan rẹ.
- Awọn eniyan ti o ku: Ojuṣe iṣe iṣe si wa paapaa bi aabo ofin ṣe dinku; Ṣíṣàfihàn ohun tó ti ṣẹlẹ̀ sẹ́yìn tí kò pọn dandan lè ṣèpalára fún iyì wọn àti ti ìdílé wọn.
- Awọn ihamọ wiwọle: Ọpọlọpọ awọn ile-ipamọ nfa awọn ihamọ iwọle fun awọn iwe aṣẹ ifura fun akoko kan. "ṣiṣe ṣiṣe" ti AI ko le jẹ idalare fun bibori awọn idiwọ wọnyi.
Išọra: Ṣaaju ki o to gbejade iwe-ipamọ si ohun elo AI ti o da lori awọsanma, beere nigbagbogbo: "Ta ni yoo ṣe ipalara ti akoonu yii ba jo si Intanẹẹti?" Ti idahun ba jẹ “ọkan ninu wọn,” kọkọ wa ifọwọsi ile-iṣẹ, ailorukọ data, ati ohun elo agbegbe/pipade ti o ba ṣeeṣe. Ikojọpọ data ti ara ẹni ni aibikita jẹ aiṣe iyipada.
Aṣẹ-lori-ara: kii ṣe gbogbo iwe ni o wa ni gbangba
Nitoripe iwe-ipamọ kan wa ni ti ara ni ile-ipamọ ko tumọ si pe o le lo larọwọto. Aṣẹ-lori-ara jẹ ẹtọ ti o jẹ ti ẹlẹda ti iṣẹ ti o pese aabo fun akoko kan.
- Agbegbe ti gbogbo eniyan: Awọn iṣẹ ti aṣẹ lori ara wọn ti pari ni a le lo ni ọfẹ. Iye akoko yatọ da lori orilẹ-ede ati iṣẹ.
- Ṣiṣẹ labẹ aṣẹ-lori: Awọn lẹta, awọn fọto, awọn nkan ti a ko tẹjade le wa labẹ aṣẹ-lori; Fifun wọn si AI tabi titẹjade wọn le jẹ irufin awọn ẹtọ.
- AI ati aṣẹ-lori-ara: Nini ilana AI ti ọrọ aladakọ tumọ si gbigbe si eto ti ẹnikẹta (olupese irinṣẹ); Eyi le fa awọn iṣoro mejeeji ni awọn ofin ti aṣẹ lori ara ati adehun.
Asa ifamọ ati agbegbe awọn ẹtọ
Diẹ ninu awọn ohun elo itan kan iranti, igbagbọ tabi idanimọ ti awọn agbegbe kan. Eyi pẹlu awọn igbasilẹ akoko amunisin, awọn ohun elo ti o jẹ ti awọn agbegbe abinibi/kekere, ati awọn iwe aṣẹ ti a kà si mimọ. Ilana itọnisọna nibi ni lati bọwọ fun ohun ati awọn ẹtọ ti agbegbe ti o ṣe agbejade ohun elo tabi ti o ṣe afihan. Imọran “daradara julọ” AI ko le foju foju wina agbegbe kan lori itan-akọọlẹ tirẹ. Ni afikun, AI le ṣe ẹda aimọkan, aibikita, tabi ede iyasọtọ ni awọn orisun itan; O jẹ dandan lati ṣọra si ede yii.
Afihan ati otitọ
Ninu awọn eda eniyan, ipilẹṣẹ (pe iṣẹ kan jẹ ọja ti iṣẹ tirẹ) ati akoyawo (sisọ awọn ọna rẹ ni gbangba) jẹ awọn iye pataki.
- Sọ lílo AI: Tí a bá ṣe àfọwọ́kọ, metadata, tàbí ìtumọ̀ pẹ̀lú ìrànlọ́wọ́ AI, gbasilẹ. Awọn oniwadi ti o tẹle yẹ ki o ni anfani lati rii daju.
- Ifilelẹ ti nini iṣẹ: O lodi si iṣotitọ ẹkọ lati ṣafihan asọye tabi ọrọ ti AI ṣe bi imọran atilẹba tirẹ.
- Tẹle awọn ilana igbekalẹ ati titẹjade: Ọpọlọpọ awọn ile-iṣẹ ati awọn iwe iroyin ti ṣeto awọn ofin lori bii o ṣe le kede lilo AI.
Koko-ọrọ
ipilẹ ibeere
Awọn abajade ti o ba jẹ aṣiṣe
Asiri
Tani data yii ṣe idanimọ?
Irufin ofin, ipalara si asiri
aṣẹkikọ
Ṣe Mo ni ẹtọ lati lo eyi?
Awọn ẹtọ ti o ṣẹ, ẹjọ
Asa ifamọ
Iranti tani eyi?
Isonu ti igbekele ati ọwọ
akoyawo
Njẹ Mo sọ pe MO lo AI?
Iwa iyege ẹkọ
ẹ̀tanú
Ohùn tani o daru / sonu?
iparun ti itan
mẹta mini igba
Ọran 1 - Awọn igbasilẹ ilera ti a gbejade. Oluwadi kan ni igbasilẹ ile-iwosan ti ọrundun 20 (pẹlu alaye ti n ṣe idanimọ iru-ọmọ ti awọn eniyan laaye) ti kojọpọ ati ti kọwe taara sinu ohun elo AI ti o wa ni gbangba. Oṣiṣẹ aabo data igbekalẹ naa ṣe akiyesi ipo naa; iwe naa ni data ti ara ẹni ti o ni imọlara ati ikojọpọ jẹ ilodi si. Ẹkọ: data ti ara ẹni ti o ni imọlara ko ṣe gbejade laisi ohun elo pipade/fọwọsi.
Ọran 2 - Fọto aladakọ. Fun atẹjade kan, fọto aladakọ lati ile-ipamọ kan jẹ imudara pẹlu AI ati titẹjade. Awọn ajogun oluyaworan royin ilodi si awọn ẹtọ. Wiwa ninu ile ifipamọ ko fun awọn ẹtọ lilo. Ẹkọ: ipo aṣẹ lori ara ti ohun elo kọọkan jẹ alaye ṣaaju lilo.
Ọran 3 - Atunse ti ikorira. Ọmọ ile-iwe kan ni YZ ṣe akopọ igbasilẹ akoko amunisin kan. Akopọ ti tun ṣe laisi ibeere ede abuku ati wiwo orisun kan; Iwoye ti agbegbe naa ko si patapata. Pẹlu ikilọ ti oludamọran rẹ, ọmọ ile-iwe tun ṣe ayẹwo orisun naa pẹlu ilana pataki kan ati ṣafikun ohun ti o padanu. Ẹkọ: AI daakọ aibikita orisun; O jẹ iṣẹ oniwadi lati ṣafikun ilana pataki ati ohun ti o padanu.
Mẹrin daakọ awọn awoṣe
1) Ayẹwo ikọkọ ti fifi sori ẹrọ tẹlẹ:
Ṣe ayẹwo aṣiri ṣaaju kikojọpọ ọrọ iwe atẹle yii sinu ohun elo AI: (1) Njẹ data ifarabalẹ wa (ilera, ẹsin, ẹya, adirẹsi) ti o ṣe idanimọ awọn eniyan laaye tabi awọn eniyan aipẹ? (2) Tó bá rí bẹ́ẹ̀, àwọn apá wo? (3) Ṣe àìdánimọ ṣee ṣe? Ipinnu ikẹhin ni temi; O samisi awọn agbegbe eewu. Ọrọ: [nibi]
2) Igbeyewo ipo aṣẹ-lori-ara:
Alaye nipa iru, ọjọ ifoju ati olupilẹṣẹ ohun elo ni isalẹ jẹ bi atẹle: [alaye]. Ṣe atokọ kini awọn ibeere aṣẹ-lori ti MO yẹ ki o beere ati kini MO yẹ ki o ṣe alaye ṣaaju lilo. FIfun ik idajọ ofin; Pese awọn aaye lati ṣayẹwo.
3) Iyatọ ati iṣakoso iwọn didun sonu:
Ninu akopọ orisun itan ti o wa ni isalẹ: (1) nibo ni a ti ṣe atunṣe awọn aiṣedeede/ede ẹgan ti orisun naa, (2) ẹgbẹ/ohun iwo wo ni o nsọnu? Ṣafihan iwọnyi ki o daba bi wọn ṣe le ṣe agbekalẹ ni pataki. Akopọ: [nibi]
4) Gbólóhùn lilo AI Akọpamọ:
Ninu iwadi kan, Mo lo AI ni: [transcription/transcription/metadata/lakotan]. Kọ iwe kikọ kan “gbólóhùn lilo AI” ti o le ṣee lo fun akoyawo ẹkọ: ninu iṣẹ wo, pẹlu ohun elo wo, bawo ni ijẹrisi eniyan ṣe ṣe. Àsọdùn; Jẹ otitọ ati ki o ko o.
Ailagbara kiakia / Alagbara kiakia
Alailagbara:
Ṣe ilana iwe ipamọ yii ki o jade awọn akoonu inu rẹ jade fun mi.
Aṣiri, aṣẹ lori ara ati ipo ifamọ ti iwe naa ni a fun ni taara si AI laisi ibeere; Ewu ti irufin si maa wa alaihan.
Lagbara:
Ṣaaju ṣiṣe iwe-ipamọ yii: samisi awọn agbegbe eyikeyi ti o le fa eewu ni awọn ofin ti data ti ara ẹni ti o ni imọlara, aṣẹ-lori ati ifamọra aṣa. Ti apakan eewu kan ba wa, Emi yoo ṣe atunyẹwo ọna ṣiṣe mi (aifọwọyi, ijẹrisi, ọpa pipade). Jade akoonu ti a fọwọsi nikan. Iwe aṣẹ: [nibi]
Iyatọ naa: Ṣiṣayẹwo eewu ṣaaju ṣiṣe, ṣiṣafihan akoonu eewu ati atunyẹwo ọna ṣe idilọwọ awọn irufin iwa ni ibẹrẹ.
Awọn aṣiṣe ti o wọpọ
- Ikojọpọ data ifura lainidi. Awọn data ti ara ẹni kii yoo gbejade laisi ohun elo pipade/fọwọsi ati ailorukọ ti o ba jẹ dandan.
- A ro pe "o wa ninu awọn ile-ipamọ, Mo le lo". Wiwọle ti ara ko funni ni ẹtọ lori ara; ipo ti wa ni salaye.
- Fojusi ifamọ aṣa. Ẹ̀tọ́ àwùjọ kan láti sọ̀rọ̀ nínú ìtàn tirẹ̀ ni a bọ̀wọ̀ fún.
- Didaakọ ikorira laisi ibeere. Ede apa kan ti orisun ni a koju pẹlu ilana pataki, ati pe ohun ti o padanu ti wa ni afikun.
- Nọmbafoonu awọn lilo ti AI. Itumọ jẹ ibeere ti otitọ ti ẹkọ; lilo ti wa ni polongo.
Ni soki
Ethics jẹ ilana ti o yika awọn ẹya imọ-ẹrọ ti module yii. Aṣiri pẹlu idabobo data ti ara ẹni ti o ni imọlara; Ṣiṣalaye aṣẹ lori ara, awọn ẹtọ lilo; ifamọ aṣa, bọwọ fun ẹtọ awọn agbegbe lati ni ọrọ ninu itan tiwọn; Iṣalaye ati otitọ nilo sisọ ni otitọ lilo AI. AI tun ṣe atunṣe awọn aiṣedeede ni awọn orisun; O jẹ ojuṣe oniwadi lati ṣafikun ilana pataki ati ohun ti o padanu si eyi. Iṣiṣẹ ko le jẹ idalare fun gbigbe awọn ipilẹ wọnyi kọja. Bi agbara imọ-ẹrọ ṣe pọ si, akiyesi ihuwasi gbọdọ tun pọ si.
Ohun elo iṣẹ-ṣiṣe
Yan iwe ti o pinnu lati ṣiṣẹ. Ni akọkọ, ṣayẹwo fun data ifarabalẹ pẹlu awoṣe “ṣayẹwo ikọkọ ti a ti fi sii tẹlẹ” ati awọn abala eewu ti asia. Lẹhinna yọ awọn ibeere ti o nilo lati ṣe alaye ṣaaju lilo pẹlu “ipo igbelewọn aṣẹ-lori”. Nikẹhin, ṣe atunyẹwo akopọ orisun kan pẹlu “iwa abosi ati ayẹwo iwọn didun sonu.” Ṣe ipinnu ipinnu nipa boya o yẹ lati gbe iwe-ipamọ naa si ohun elo orisun-awọsanma.
akojọ ayẹwo
- [] Mo ṣayẹwo fun data ti ara ẹni ti o ni imọlara ṣaaju ikojọpọ.
- [] Mo ti ṣe alaye ipo aṣẹ lori ara ti ohun elo naa.
- [] Mo ṣe akiyesi ifamọ aṣa ati awọn ẹtọ agbegbe.
- [] Mo koju aibikita orisun pẹlu ilana pataki kan.
- [] Mo ti sọ ni gbangba nipa lilo AI.