Kazanimlar:
- Claude, GPT ve Gemini ailelerinin güçlü alanlarını ve tipik kullanıcısını eşleştirme
- Her sağlayıcının seviye (tier) mantığını ve model isimlendirmesini okuyabilme
- Karşılaştırmaları pazarlama iddiasına değil, kendi test verinize dayandırma alışkanlığı kazanma
Pazarın haritasını çıkardık ve kapalı/açık ağırlık ayrımını öğrendik. Şimdi pazarın en görünür üç oyuncusunu, yani ABD merkezli büyük sağlayıcıları, yakından tanıyacağız: Anthropic (Claude), OpenAI (GPT) ve Google (Gemini). Bu üçü, bugün kurumsal AI kararlarının büyük kısmında karşınıza çıkar. Amacımız bir "kazanan" ilan etmek değil; her birinin nerede parladığını, isimlendirme mantığını ve tipik kullanıcısını tarafsızca anlamaktır. Ünite bittiğinde bu üç aileyi karıştırmadan konuşabilecek ve bir karşılaştırmayı reklama değil kendi testinize dayandırmanız gerektiğini içselleştireceksiniz.
Ortak Mantık: Kademe (Tier) Sistemi
Bu üç sağlayıcının hepsi benzer bir mantık kullanır: aynı aile içinde hız/maliyet/güç dengesine göre kademelendirilmiş modeller sunarlar. Genellikle üç kademe vardır:
- Hafif kademe: En hızlı ve en ucuz. Basit, yüksek hacimli işler için (sınıflandırma, kısa özet, etiketleme).
- Dengeli kademe: Orta düzey güç ve maliyet. Günlük işlerin çoğu için "varsayılan" tercih.
- Güçlü kademe: En yetenekli, en pahalı, en yavaş. Karmaşık akıl yürütme, uzun analiz, zor kod için.
Bu kademe mantığını bir kez kavradığınızda, hangi sağlayıcıya bakarsanız bakın kendinizi kaybolmuş hissetmezsiniz. "Bu modelin bu ailedeki karşılığı hangi kademe?" diye sormak yeterlidir.
İpucu: Yeni bir model duyduğunuzda önce "hangi ailenin hangi kademesi?" diye sorun. İsim kalabalığı sizi korkutmasın; her sağlayıcı aslında aynı üç kademeyi farklı adlarla sunuyor.
Anthropic — Claude Ailesi
Anthropic'in Claude ailesi, üç kademeyi Opus (güçlü), Sonnet (dengeli) ve Haiku (hafif) adlarıyla sunar. Sürüm numaraları da eklenir; örneğin bu platformun kullandığı model claude-opus-4-8 yani Opus kademesinin 4.8 sürümüdür.
Öne çıktığı alanlar: Uzun bağlam işleme (yüz sayfalık belgeleri bir bütün olarak okuyabilme), kod yazımı ve okuma, ve kurumsal kullanımda güvenli, öngörülebilir davranış. Claude, talimatlara yakın kalması ve hassas konularda dengeli davranmasıyla bilinir. Bu yüzden hukuk, finans, sağlık gibi düzenlemeye tabi sektörlerde sık tercih edilir.
Tipik kullanıcı: Uzun belge analizi yapan hukuk ekipleri, kod inceleyen yazılım ekipleri, güvenli çıktı isteyen kurumsal müşteri hizmetleri.
Güncel Anthropic modelleri ve yaklaşık fiyatları (milyon token başına, girdi/çıktı):
Model
Kademe
Bağlam
Girdi $/1M
Çıktı $/1M
Claude Opus 4.8
Güçlü
1M token
~5
~25
Claude Sonnet 5
Dengeli
1M token
~3
~15
Claude Haiku 4.5
Hafif
200K token
~1
~5
Dikkat: Bu fiyatlar bu modülün hazırlandığı dönemin yaklaşık değerleridir ve sık değişir. Bir karar vermeden önce sağlayıcının güncel fiyat sayfasını mutlaka teyit edin. Fiyat mantığını 6. ünitede ayrıntılı işleyeceğiz.
OpenAI — GPT Ailesi
OpenAI'nin GPT ailesi, pazarın en tanınan markasıdır ve en geniş üçüncü taraf ekosistemine sahiptir; yani birçok yazılım aracı, eklenti ve entegrasyon önce GPT için çıkar. GPT ailesi de kademelidir: hızlı ve ucuz modeller (örneğin GPT-4o mini gibi hafif seçenekler), dengeli çok yönlü modeller (GPT-4o) ve özellikle akıl yürütmeye odaklanmış "o-serisi" gibi düşünme ağırlıklı modeller vardır.
Öne çıktığı alanlar: Çok yönlülük ve yaygınlık. Metin, kod, görsel ve ses için geniş yetenek yelpazesi; olgun araç ekosistemi; ve geniş bir topluluk desteği. Bir işi "AI ile yapılabilir mi?" diye deniyorsanız, GPT genellikle hazır bir başlangıç noktasıdır.
Tipik kullanıcı: Hızlı prototip yapan girişimler, geniş entegrasyon isteyen ürün ekipleri, çok çeşitli görevleri tek sağlayıcıyla halletmek isteyen KOBİ'ler.
Google — Gemini Ailesi
Google'ın Gemini ailesi, iki güçlü kartla oynar: multimodalite (metin, görsel, ses ve videoyu bir arada işleyebilme) ve Google Workspace entegrasyonu (Gmail, Docs, Sheets gibi araçlara gömülü çalışma). Gemini de kademelidir: hızlı "Flash" modelleri ve daha güçlü "Pro" modelleri bulunur.
Öne çıktığı alanlar: Görsel ve video anlama, çok büyük bağlam, ve zaten Google araçlarını yoğun kullanan kurumlar için sürtünmesiz entegrasyon. Bir kurum tüm ofis işlerini Google Workspace üzerinde yürütüyorsa, Gemini'yi doğal bir uzantı olarak deneyimler.
Tipik kullanıcı: Google ekosistemine yerleşmiş şirketler, görsel/video ağırlıklı içerik ekipleri, çok büyük veri kümelerini tek seferde işlemek isteyenler.
Üç Aile Yan Yana
Boyut
Anthropic (Claude)
OpenAI (GPT)
Google (Gemini)
En güçlü yön
Uzun bağlam, kod, güvenli davranış
Çok yönlülük, geniş ekosistem
Multimodalite, Workspace
Kademeler
Opus / Sonnet / Haiku
Güçlü / dengeli / hafif + reasoning
Pro / Flash
Tipik kullanıcı
Düzenlemeye tabi sektörler
Girişim ve ürün ekipleri
Google odaklı kurumlar
Ağırlık türü
Kapalı
Kapalı
Kapalı
Bu tabloya bakarken "hangisi kazanır" diye sormayın; "benim işim hangi satırla eşleşiyor" diye sorun. 200 sayfalık sözleşme okutuyorsanız uzun bağlam satırı, faturaları görselden okutuyorsanız multimodalite satırı sizin için belirleyicidir.
Zayıf Prompt / Güçlü Prompt: Aile Seçimi İsterken
Zayıf prompt:
Claude mı GPT mi Gemini mi daha iyi?
Güçlü prompt:
Rolün: tarafsız AI danışmanı.İşim: Bir e-ticaret firmasında müşteri e-postalarını yanıtlamak için taslaküretmek + gelen fatura görsellerinden tutar/tarih çıkarmak istiyorum.İki farklı görev var: (1) metin üretimi, (2) görselden veri çıkarma.Görev: Her iki görev için Claude, GPT ve Gemini ailelerini kıyasla.Görev bazında hangi ailenin öne çıktığını, hangi kademeyi kullanmam gerektiğinive nedenini yaz. Kesin fiyat verme, aralık ver. Emin olmadığın yerde "test et" de.
İkinci prompt işi iki net göreve böldüğü için model, her görev için doğru aileyi ayrı ayrı önerebilir. Bu aynı zamanda ileride öğreneceğimiz "model portföyü" fikrinin temelidir.
Kopyalanabilir Şablonlar
1. Kademe eşleştirme:
Şu görevi tanımlıyorum: [GÖREV]. Zorluk seviyesi ve hacmi göz önüne alarakClaude, GPT ve Gemini ailelerinin hangi kademesini (hafif/dengeli/güçlü)önerirsin? Her aile için tek satır gerekçe yaz.
2. Ekosistem uyumu:
Şu an kullandığımız araçlar: [ARAÇ LİSTESİ, örn. Google Workspace / Microsoft 365].Bu araç yığınına en sürtünmesiz oturacak AI ailesi hangisi ve neden? Entegrasyonkolaylığını, öğrenme eğrisini ve olası kilitlenme (bağımlılık) riskini değerlendir.
3. Güçlü yön doğrulama:
"[MODEL ADI] şu işte en iyisidir" iddiasını benim görevim [GÖREV] için sınamakistiyorum. Bu iddiayı doğrulamak için hangi 3 örnek testi kendi verimleçalıştırmalıyım? Her test için başarı ölçütünü tek cümleyle tanımla.
4. İsim çözümleme:
Şu model isimlerini aile, kademe ve sürüm olarak ayrıştır ve tablo yap:[MODEL İSİMLERİ]. Her biri için tipik kullanım alanını tek kelimeyle etiketle.
Sık yapılan hatalar
- Reklama göre karar vermek: "Şu model şu testte birinci oldu" duyurusu, sizin göreviniz için hiçbir şey söylemeyebilir. Kendi verinizle test edin.
- Kademe seçmeden aile seçmek: "GPT kullanacağız" demek yetmez; hangi kademe olduğu maliyeti ve kaliteyi kökten değiştirir.
- Ekosistem kilidini görmezden gelmek: Bir aileye derinlemesine bağlanmak entegrasyon kolaylığı getirir ama ileride başka sağlayıcıya geçişi zorlaştırır.
- Güncelliği kaçırmak: Bu pazar hızlı değişir; altı ay önceki karşılaştırma bugün geçersiz olabilir. Kararınızı güncel bilgiye dayandırın.
- Tek aileyi her işe zorlamak: Bir aile metinde parlarken, görselde başka bir aile önde olabilir. Görev bazında düşünün.
Özetle
- Anthropic, OpenAI ve Google'ın üçü de aynı kademe mantığını (hafif/dengeli/güçlü) farklı adlarla sunar.
- Claude uzun bağlam, kod ve güvenli kurumsal davranışta; GPT çok yönlülük ve geniş ekosistemde; Gemini multimodalite ve Workspace entegrasyonunda öne çıkar.
- "En iyi" işe göre değişir; karşılaştırmayı reklama değil kendi test verinize dayandırın.
- Model isimlerini aile + kademe + sürüm olarak çözümlemek, kalabalık pazarda yolunuzu bulmanızı sağlar.
Uygulama görevi
İşinizdeki iki farklı görevi belirleyin (biri metin ağırlıklı, biri görsel ya da uzun belge ağırlıklı olsun). Bu ünitedeki 1. şablonu (kademe eşleştirme) kullanarak her görev için üç ailenin uygun kademesini bir AI modeline sordurun. Ardından 3. şablonla (güçlü yön doğrulama), önerilen modeli kendi verinizle sınamak için üç somut test tasarlayın. Bu testleri 10. ünitedeki değerlendirme çalışmasında kullanacağız.
Kontrol listesi
- [ ] Kademe (hafif/dengeli/güçlü) mantığını üç ailede de tanıyabiliyorum.
- [ ] Claude, GPT ve Gemini'nin öne çıktığı alanları eşleştirebiliyorum.
- [ ] Bir görev için doğru aile ve kademeyi gerekçelendirerek seçebiliyorum.
- [ ] Bir model iddiasını kendi verimle test etmenin yollarını biliyorum.
- [ ] Model isimlerini aile + kademe + sürüm olarak ayrıştırabiliyorum.