Girdeji:
- Taslama maglumatlarynyň (müşderi, býudjet, işgärler, şertnama) gizlinlik derejesine we KVKK / NDA çäginde anonimleşdirmek, saklamak we paýlaşmak düzgünlerine düşünmek
- Emeli ýörelgeleri (aç-açanlyk, adalat, jogapkärçilik) we emeli intellekt ulanmakda AI dolandyryş dolandyryş syýasatyny taýýarlamak ukyby
- Emeli intellektiň çykarylyşy dolandyryş we şertnamalaýyn kararlaryň ornuny tutmaýan dolandyryş jogapkärçiligini döredip bilmek, jogapkärçilik we gutarnykly tassyklama hemişe adamlar bilen galýar.
Modul synagy
1. Taslamanyň ýolbaşçysy, emeli intellektiň öndürýän wagt bahasyny hiç hili tassyklamazdan gönüden-göni müşderä gowşuryş senesi hökmünde wada berýär. Bu çemeleşmede esasy ýalňyşlyk näme?
- A) Emeli intellekt çaklamasyny toparyň maglumatlary we dolandyryş barlagyndan geçmezden borçnama öwürmek; Jogapkärçiligiň adamlara degişlidigini äsgermezlik ✔
- B) Taslamany dolandyrmakda emeli intellekt ulanmak düýbünden gadagan
- C) Emeli intellekt hemişe wagty özünden gysga görkezýär
- D) Bahalandyrma tablisada görkezilmeýär
Düşündiriş: Emeli intellekt geçmişdäki nagyşlara we çaklamalara esaslanýan çaklamany döredýär; Şeýle-de bolsa, gowşuryş senesiniň borçnamasy şertnamalaýyn borç bolup, toparyň ukyby, hakyky tertibi we bilermenleriň pikiri bilen tassyklanmalydyr. Barlanylmadyk baha, gol çekilmedik wepalylyga meňzeýär we jogapkärçilik taslamanyň ýolbaşçysyna degişlidir.
2. Taslama we müşderi maglumatlary köpçülige açyk emeli intellekt guralyna girizilende aşakdakylaryň haýsysy iň amatly çemeleşme?
- A) Müşderiniň adyny we şertnamanyň mukdaryny tizlikde goýmak
- B) Şahsyýeti we söwda gizlin maglumatlary çykarmak, maglumatlary anonimleşdirmek we mümkin bolsa korporatiw, şertnama gurallaryny ulanmak ✔
- C) Diňe müşderiniň adyny gizläň we şertnamanyň mukdaryny goýuň
- D) Maglumat paýlaşmazdan ozal toparyň ýolbaşçysyndan dilden rugsat almak ýeterlikdir.
Maglumat: Müşderiniň ady, şertnamanyň mukdary, aýan edilmezlik şertnamasyna (NDA) degişli işgärleriň maglumatlary we mazmuny duýgur. Şahsyýet we söwda gizlin maglumatlary aýrylmaly, maglumatlar anonimleşdirilmeli we mümkin boldugyça model okuwynda maglumatlary ulanmaýan korporatiw, maglumatlary gaýtadan işleýän şertnamalaýyn gurallar ileri tutulmalydyr.
3. Iş bölekleriniň gurluşynda (WBS) emeli intellektiň öndüren taslamasyny ulananyňyzda iň dogry çemeleşme haýsy?
- A) Taslamany bolşy ýaly tassyklaň we taslama başlaň
- B) Taslamany topar we gyzyklanýan taraplar bilen gözden geçiriň we göwrümine, gowşurylyşyna we kabul ediş kriteriýalaryna laýyklykda tassyklaň
- C) WBS-ni düýbünden aýyryň we meseleler sanawy bilen gönüden-göni işläň
- D) Emeli intellekt tarapyndan öndürilen her bir bukjany iş bukjasy hökmünde kabul etmek
Düşündiriş: AI umumy WBS meýilnamasyny öndürip biler; şeýle-de bolsa, iş paketleriniň guramanyň hakyky çägine, çeşmelerine we netijelerine laýyklygy topar we gyzyklanýan taraplaryň tassyklamasy arkaly tassyklanmalydyr. Doly däl ýa-da real däl paketler gerimiň gysylmagyna sebäp bolýar.
4. Wagt çaklamasynda emeli intellekt tarapyndan berlen ýekeje sanyň ýerine üç nokatly (optimistik / mümkin / pessimist) çaklama bilen işlemegiň esasy sebäbi näme?
- A) Üç bahany hödürlemek hasabaty has uzyn görkezýär
- B) Emeli intellekt ýekeje san öndürip bilmeýär
- C) çaklama näbelliligi öz içine alýandygy sebäpli, meýilnamalaşdyryşy ssenariýalara görä çeýe etmeli we gijä galmak töwekgelçiligi üçin aralyk goýmaly ✔
- D) Sebäbi pessimist çaklama hemişe hakyky bahany takyk berýär
Düşündiriş: Çaklama çaklamalara we taryhy maglumatlara esaslanýar we näbelliligi öz içine alýar. Bir nokada däl-de, diapazona görä meýilleşdirmek, gijikdirmek töwekgelçiligini we ssenariýalary dolandyrmaga mümkinçilik berýär. PERT ýaly usullar bu üç bahany ortaça ortaça öwürýär.
5. Taslama meýilnamasynda möhüm ýol nämäni aňladýar?
- A) Taslamadaky iň gymmat meseleleriň sanawy
- B) Iň köp serişdäni ulanýan meseleler toplumy
- C) Gijikdirmegiň nol marjasy bolan we gijikdirilmegi tutuş taslamany gijikdirýän birleşdirilen meseleleriň zynjyry
- D) Taslamanyň ilkinji hepdesinde tamamlanan meseleler
Düşündiriş: Kritiki ýol, taslamanyň umumy dowamlylygyny kesgitleýän nol ýalňyşlyk bilen baglanyşykly meseleleriň zynjyrydyr. Bu ýolda islendik meseläni gijikdirmek, ähli taslamany gijikdirýär; Şonuň üçin dolandyryşyň ünsi ilki bilen möhüm ýolda jemlenmeli.
6. Töwekgelçilik sanawynda emeli intellekt tarapyndan bellenen ähtimallyk we täsir bahalaryny ulananda taslama ýolbaşçysy näme etmeli?
- A) Gymmatlyklary bolşy ýaly kabul ediň we töwekgelçilik ýazgysyny ýapyň
- B) ähtimallyk we täsir bahalaryny institusional kontekst bilen sazlaň we töwekgelçiligiň eýesini we hünärmen bilen jogap strategiýasyny kesgitläň ✔
- C) Diňe ýokary gol töwekgelçiligini pozuň
- D) Töwekgelçilikleri asla ýazmazlyk we dilden yzarlamak
Düşündiriş: Emeli intellekt töwekgelçilikleri kesgitlemäge we gol salmagyň taslamasyna kömek edýär; şeýle-de bolsa, ähtimallyk we täsir bahalandyrmalary edara mahsus konteksti talap edýär we hünärmenleriň kalibrlemesi arkaly takyklanmalydyr. Töwekgelçiliklere eýeçilik we gutarnykly jogap karary adamda.
7. statusagdaý hasabatynda “garpyz” (daşyndaky ýaşyl, içki gyzyl) nämäni aňladýar we emeli intellekt bu meselede duzak döredip bilermi?
- A) Hasabat hemişe gyzyl çykýar
- B) taslama hakykatdanam kynçylyk çekende ýagdaýy ýaşyl / gowy diýip görkezmek; ✔ AI optimizm girişini barlamazdan ýuwýar
- C) Hasabaty diňe tomus aýlarynda ýazmak
- D) Emeli intellekt hasabaty gaty haýal öndürýär
Düşündiriş: Garpyzyň täsiri, hakykatdanam gyzyl bolanda taslamanyň ýagdaýyny ýaşyl (gowy) görkezmek meýli. AI berlen optimistik girişi ýalpyldawuk dil bilen güýçlendirip biler; Taslamanyň ýolbaşçysy, hakyky EVM we meýdan maglumatlary bilen ýagdaý reňklerini barlamaly.
8. Duşuşygyň ýazgysyny emeli intellekt bilen jemläniňde iň köp ýaýran ýalňyşlyk haýsy?
- A) Duşuşyk belliklerini karar we hereket sözbaşylaryna bölmek
- B) Hereketlere jogapkärçiligi we möhletleri bellemek
- C) Emeli intellekt tarapyndan kabul edilen kararlary, hereketleri we jogapkärçilikleri barlamazdan paýlamak ✔
- D) Gysgaça mazmuny gatnaşyjylar bilen paýlaşmazdan ozal okamak
Düşündiriş: AI karary taşlap, nädogry adama çäre belläp biler ýa-da aýdylmadyk wada berip biler. Gysgaça mazmun, hakyky gatnaşyjy we karar mazmuny bilen tassyklanmazdan paýlanmaly däldir; Şeýle hem, gizlin mazmuny barlamaly.
9. Gyzyklanýan taraplaryň derňewinde güýç / göterim matrisasynyň esasy maksady näme?
- A) Gyzyklanýan taraplary elipbiý tertibinde tertiplemek
- B) Gyzyklanýan taraplary güýjüne we göterim derejesine görä toparlara bölmek we aragatnaşyk intensiwligini dogry gyzyklanýan tarapa gönükdirmek ✔
- C) Diňe iň köp aýlyk alýan gyzyklanýan taraplary sanaň
- D) Gyzyklanýan taraplaryň aragatnaşyk maglumatlaryny gizlemek
Düşündiriş: Güýç / göterim matrisasy gyzyklanýan taraplary taslama täsir güýji we taslama gyzyklanmasy boýunça toparlara bölýär; Şeýlelik bilen, kimiň ýakyn dolandyryşa mätäçdigi, kime maglumat gerekdigi we kanagatlanmaga gönükdirilen aragatnaşyga mätäçligi kesgitlenýär. Aragatnaşyk tagallalary dogry gyzyklanýan tarapa gönükdirilýär.
10. Üýtgetmek haýyşynyň täsir derňewinde 'demir üçburçluk' (çäk-wagt bahasy) nämäni ýada salýar?
- A) Giňligi, wagty we gymmaty biri-birine garaşly däldir
- B) Bir üýtgeýjini üýtgetmek beýlekilere täsir edýär; Scope Masştabyň artmagy bilen wagt / çykdajy hem täsir edýär
- C) Taslamada diňe üç mesele bolmaly.
- D) Üýtgeşmeler elmydama mugt
Düşündiriş: Demir üçburçluk, göwrümiň, wagtyň we bahanyň (hil bilen birlikde) biri-birine baglydygyny görkezýär; Birini üýtgetmegiň beýlekilere täsir edýändigini düşündirýär. AI täsir derňewiniň taslamasyny öndürip biler; Şeýle-de bolsa, tassyklamak karar berýän ygtyýarly edara degişlidir.
11. Aşakdakylaryň haýsy, taslamany dolandyrmakda emeli intellektiň ulanylmagynyň dogry çägini görkezýär?
- A) Emeli intellekt ähli taslama kararlaryny awtomatiki kabul edip biler
- B) Emeli intellekt meýilnamalaşdyrmakda we çaklamakda däl-de, diňe tekst ýazmakda ulanylyp bilner
- C) Emeli intellekt kömekçi we karary goldaýan guraldyr; Möhüm kararlaryň jogapkärçiligi we gutarnykly tassyklanmagy adamlar bilen baglanyşykly ✔
- D) Emeli intellekt şertnamalaýyn borçnamalary adam razylygy bolmazdan tamamlap biler
Düşündiriş: Emeli intellekt kömekçisi, taslama generatory we karar goldaw guraly. Býudjet borçnamalary, gowşuryş senesi wadasy, çeşmeleri paýlamak we şertnamalaýyn borçnamalar ýaly kararlaryň jogapkärçiligi we gutarnykly tassyklanmagy elmydama ygtyýarly taslamanyň ýolbaşçysy we jogapkär gyzyklanýan taraplar bilen baglanyşykly.
12. CPI (çykdajylaryň öndürijilik indeksi) gazanylan bahany dolandyrmakda (EVM) 0,85 bolsa nämäni aňladýar?
- A) Taslama býudjetiň çäginde we netijeli durmuşa geçirilýär
- B) meýilleşdirileninden az baha sarp edilen pul üçin öndürilýär; Taslama artykmaç býudjet töwekgelçiliginde
- C) Taslama wagtynda dowam edýär, çykdajy bilen hiç hili baglanyşygy ýok
- D) Taslama meýilleşdirilenden 85 göterim çalt öňe gidýär
Düşündiriş: CPI = EV / AC. 1-den aşakdaky baha, sarp edilen pul birligi üçin meýilleşdirilenden has az önümiň öndürilýändigini görkezýär, bu taslama býudjetden geçýär. 0.85 takmynan her 1 TL üçin 0.85 TL iş öndürilýändigini we çykdajylaryň gyşarýandygyny görkezýär.
13. AI-den taslama meýilnamasyndaky işleriň dowamlylygy barada soranyňyzda ýüze çykýan iň möhüm töwekgelçilik haýsy?
- A) Emeli intellekt wagtlary düzýär, erkin gürleýär we tassyklamazdan tertibe girýär ✔
- B) Emeli intellekt wagtlary gaty haýal öndürýär
- C) Wagt maslahaty müşderi tarapyndan elmydama awtomatiki kabul edilýär.
- D) Dowamlylygy diňe birnäçe günüň içinde öndürip bolýar
Düşündiriş: Taslamaňyzyň hakyky maglumatlaryny görmän, AI geçmişdäki umumy nagyşlara esaslanýan ynamly, ýöne esassyz wagtlary (galýusinasiýa) öndürip biler. Her bir dowamlylyk, toparyň ukyby we geçmişdäki düşünjeleri bilen tassyklanmazdan meýilnama we borçnama girizilmeli däldir.
14. Korporatiw taslamany dolandyrmak AI dolandyryş syýasatyna aşakdakylaryň haýsysy goşulmaly?
- A) Taslamany dolandyrmak programma üpjünçiliginiň haýsy markasyny satyn almaly
- B) Maglumatlaryň klassifikasiýasy, anonimleşdirme / NDA, adam tassyklaýyş nokatlary, jogapkärçilik / audit ýazgylary we etiki ýörelgeler ✔
- C) Diňe taslama ýolbaşçylarynyň emeli intellekt ulanyp biljekdigi baradaky düzgün
- D) Emeli intellektiň ähli taslama kararlaryny ýeke özi kabul etmegine mümkinçilik berýän madda
Düşündiriş: Sesli dolandyryş; Haýsy taslama maglumatlarynyň haýsy gural, anonimleşdirme we NDA düzgünleri, adam tassyklaýyş nokatlary, jogapkärçilik we gözegçilik ýollary, etiki ýörelgeler (aç-açanlyk, adalatlylyk, jogapkärçilik) girip biljekdigini kesgitleýär.
15. Emeli intellekt bilen öwrenilen resminama taýýarlanylanda iň gowy çemeleşme haýsy?
- A) Emeli intellekt tarapyndan döredilen her sözlemi bolşy ýaly neşir etmek
- B) Taslamany adam gözden geçirip, mazmuny, takyklygy we gizlinligi barlamak arkaly neşir ediň
- C) Hiç haçan sapagy ýazmaň we maglumatlary adamlaryň ýatlamalarynda goýmaň
- D) Adamlary bolşy ýaly atlandyrmak bilen günäkärleýän jümleleri terk etmek
Düşündiriş: AI öňki taslama ýazgylaryndan mowzuklary we düşünjeleri görkezip biler; garamazdan, institusional ýadyň takyklygy, mazmuny we gizlinligi adam gözegçiligini talap edýär. Adyny aýtmadyk aýyplaýjy sözler we esassyz görkezmeler edara zyýan berýär.