Dolandyryşy we ogullyga almagy üýtgediň

Girdeji:

• Emeli intellektiň üýtgemeginiň köplenç tehniki däl-de, adam we medeni sebäplere görä şowsuzdygyna düşünmek we garşylygyň esasy aladalaryny tanamak
• Ygtybarly 'näme üçin' hekaýa, görünýän liderlik we çempionlar ulgamy bilen ogullyga almagy çaltlaşdyrmak ukyby
• Üýtgeşmäni ölçeg hökmünde ölçemek we päsgelçilikleri aýyrmak bilen bir gezeklik bildiriş däl-de, dowamlylyk hökmünde dolandyrmak ukyby

AI öwrülişiginiň gödek hakykaty şulardan ybarat: strategiýa, tehnologiýa we býudjet kämil bolup biler; Emma adamlar üýtgemegi kabul etmese, hemmesi biderek. Gözlegler, emeli intellekt başlangyçlarynyň şowsuzlygynyň köpüsiniň tehniki däl-de, adam we medeni bolandygyny yzygiderli görkezýär. Bu jemleýji bölümde, AI dolandyryşyny hakyky kabul edişlige (adamlar tarapyndan innowasiýanyň hakyky we dowamly ulanylmagy) üýtgetmek üçin ýokary derejeli dolandyryjynyň üýtgemeleri dolandyrmagy (adamlaryň täze iş usulyna geçmegini yzygiderli dolandyrmagyň tertibi) alyp barjakdygyny öwrenersiňiz. Maksat tehnologiýany gurmak däl; adamlaryň howpsuz, meýletin we dogry ulanmagyny üpjün etmekdir.

Adamlar näme üçin garşy çykýarlar?

Garşylyk köplenç samsyklyk ýa-da gödeklik däl, düşnükli aladalar: iş howpsuzlygyndan gorkmak (“AI meniň işimi alarmy?”), Başarnyk aladasy (“Muny öwrenip bilemok”), ynamsyzlyk (“Netijesine ynanamok”) we manysyny ýitirmek (“näme üçin üýtgemeli?”). Bu aladalara ähmiýet bermezlik garşylygy güýçlendirýär; Olar bilen duşuşmak ogullyga almagy çaltlaşdyrýar.

alada

esasy sorag

Administratoryň jogaby

iş howpsuzlygy

Işimi ýitirerinmi?

Roluň nähili baýlaşdyryljakdygyny aýdyň düşündiriň

başarnyk

Muny öwrenip bilerinmi?

Okuw, goldaw, howpsuz synag meýdançasy

ynam

Çykyşa ynanyp bilerinmi?

Araçäkleri, tassyklamany öwrediň

Manysy

Näme üçin çalyşmaly?

"Näme üçin" ynandyryjy düşündiriň

Maslahat: Üýtgeşmäni "emeli intellekt adamlaryň ornuny tutýar" däl-de, "emeli intellekt adamlaryň işini aňsatlaşdyrýar, içgysgynç bölegini öz üstüne alýar we adamlary has gymmatly işleri ýerine ýetirýär". Şol bir hakykatyň çarçuwasy gorkyny bilesigelijilik bilen çalyşýar.

Üýtgemeleri dolandyrmagyň esasy ädimleri

Emeli intellekt bilen uýgunlaşdyrylan nusgawy üýtgeşik modelleriň manysy (meselem, Kotteriň ädimleri):

1. Gyssagly we akyl dörediň. Näme üçin indi, näme üçin biz? Ynandyryjy hekaýa.
2. Görünýän ýolbaşçylygy görkeziň. Managementokarky dolandyryş guralyň özüni ulanmalydyr; ritorika bilen däl-de, mysal bilen.
3. Irki girdejileri görüniň. Kiçijik, ýöne hakyky üstünlikler hakda belläň we ýaýradyň.
4. Bilim beriň we goldaw beriň. Hemmeler üçin başarnyk we ygtybarly synag meýdançasy.
5. Çempion dörediň. Her topara meýletin, höwesjeň üýtgeşik çempionlary goşuň.
6. Hemişelik ediň. Amallarda, maksatlarda we medeniýetde täze özüni alyp bar.

Stepdimme-ädim: ogullyga almak meýilnamasy

1. Karta gyzyklanýan taraplar we aladalar. Kime täsir edýär, näme alada edýär?

2. Ygtybarly "näme üçin" beriň. Adamlaryň dilindäki üýtgeşme hekaýasyny guruň.

3. Mysal üçin ýolbaşçylygy görkeziň. Dolandyryjylara guraly görnükli ulanmaga rugsat beriň.

4. Bilim we çempionlar ulgamyny gurmak. Meýletin pionerleri güýçlendiriň, güýçlendiriň.

5. Ölçeg, diňlemek, sazlamak. Ogullyga almagyň derejesini ölçäň, pikir alyşyň, päsgelçilikleri aýyryň.

üç sany kiçi halat

1-nji waka - Gorky äsgermezlik. Hasapçylyk firmasy AI guralyny "netijelilik üçin" belläp geçdi, ýöne işgärleriň iş howpsuzlygy gorkusyny hiç haçan çözmedi. Habar ýaýrady, topar guraly ýuwaşlyk bilen bozdy, ogullyga almak 20% -de galdy. Managementolbaşçylar yza çekildi we açyk ýygnak geçirdi, hiç kimiň işden aýrylmajakdygyny we araçynyň içgysgynç işi öz üstüne aljakdygyny we hemmäni maslahatlaşmaga geçirjekdigini düşündirdi. 3 aýyň içinde ogullyga almak 75% -e çenli ýokarlandy. Gorky hakda gürleşmek çözgütdi.

2-nji waka - leadershipolbaşçylyk bilen mysal. Tehnologiýa kompaniýasynyň baş direktory, hepdelik hasabatyny taýýarlaýarka, AI guralyny köpçülige ulandy we ýalňyşlyklaryny paýlaşdy (“seret, bu ýerde ýalňyşlyk goýberdi, düzedipdim”). Görünýän bu ýolbaşçy, "başlyk ulanýan bolsa, bu çynlakaý" diýen habary iberdi we tassyklamagyň kadalydygyny görkezdi. Ogullyga almak hiç hili yza çekilmän çalt ýaýrady.

3-nji waka - çempion toruň güýji. Bir satyjy her dükandan bir meýletinçi “AI çempiony” saýlady; Bu adamlara goşmaça tälim berildi we kärdeşlerine ýeke-ýekeden kömek bermek wezipesi berildi. Uzakdaky okuw toparynyň ýerine şol bir işi ýerine ýetirýän dostuňyzdan öwrenmek, 3x ulalmagy çaltlaşdyrdy. Iň täsirli mugallym goňşy stoluň başynda höwesjeň kärdeşi boldy.

Göçürip boljak dört şablon

1) Gyzyklanýan taraplar we alada kartasy:

Siziň roluňyz: dolandyryş dolandyryş geňeşçisi. Bu AI başlangyjy bilen täsir eden gyzyklanýan taraplary sanaň we her toparyň esasy aladasyny kesgitläň (iş howpsuzlygy, başarnyk, ynam, many). Her alada üçin salam ýazyň. Başlangyjy: [tekst]

2) "Näme üçin" hekaýasy:

Bu AI çalşygynda işleýänlere aýdyp berjek täsirli "näme üçin indi, näme üçin biz" hekaýasyny taýýarlaň. Gorkyny bilesigelijilik bilen çalyşyň; Guralyň içgysgynç işi öz üstüne alýandygyny we adamy has gymmatly işe goýýandygyny belläň. Üýtget: [tekst]

3) Çempion maksatnamasy:

Toparlarda AI-ni kabul etmegi çaltlaşdyrjak "çempion" programmasyny düzüň: çempionlar nädip saýlanýar, haýsy okuwy alýarlar, haýsy wezipäni ýerine ýetirýärler, nädip höweslendirýärler? Gysga we hereketli meýilnama ýazyň.

4) Ogullyga almak ölçeg meýilnamasy:

AI guralynyň kabul edilmegini ölçemek üçin ölçegleri teklip ediň: işjeň ulanylyş tizligi, ulanylyş ýygylygy, ulanyjynyň kanagatlanmagy, päsgelçilikleriň seslenmesi. Her ölçeg üçin nädip ýygnaljakdygyny we haýsy çäkden “sagdyn” hasaplanjakdygyny ýazyň.

Gowşak haýyş / Güýçli haýyş

Gowşak: "Adamlary AI ulanmak üçin näme etmeli?"

Netije: Umumy "bilim bermek, habarlaşmak" teklipleri; aladalary we mazmuny görmeýär.

Güýçli: "150 adamdan ybarat jaň merkezinde AI goldaw guralyny ýerleşdirýäris. Toparda iş howpsuzlygyndan gaty gorky bar. Bu ýagdaýa mahsus ogullyga almak meýilnamasyny düzüň: gyzyklanýan taraplaryň aladalaryny nädip çözmeli, işgärlere aýdýan täsirli" näme üçin "hekaýa bolmaly, çempionlyk programmasyny nädip düzmeli we haýsy ölçegleri ölçemeli? Ilkinji 90 günüň ädimlerini sanaň."

Netije: Kontekstde we hakyky aladada esaslandyrylan hekaýa-çempion-ölçeg bilen hereketli ogullyga almak meýilnamasy.

Adaty ýalňyşlyklar

• Adam ölçeginden geçmek. Tehnologiýa ünsi jemlemek we gorkulary we aladalary äsgermezlik şowsuzlygyň iň köp ýaýran sebäbi.
• Gorky hakda gürleşemok. Iş howpsuzlygy baradaky aladalar basylanda, sessiz sabotaj ýaly gaýdyp gelýär; anyk aýdyň.
• Mysal bilen ýolbaşçylygyň bolmazlygy. "Ulanýarsyňyz" diýýän, ýöne özi ulanmaýan administrator habaryny ret edýär.
• Diňe ýokardan aragatnaşyk. Iň täsirli öwretmek uzak topardan däl-de, ýakyn kärdeşinden (çempion) gelýär.
• Ogullyga almagy ölçemän. Ulanylandygyny ýa-da päsgelçilikleri görüp bilmeýän guramasy.

Üns beriň: Üýtgemegi dolandyrmak bir gezeklik bildiriş däl-de, dowamlylygy talap edýän proses. AI size ogullyga almak meýilnamasyny ýa-da habarlaşma tekstini teklip edip biler; People'söne adamlaryň hakyky aladalaryny diňlemek, ynam döretmek we görelde almak diňe adam ýolbaşçylygy arkaly bolup biler. Mundan başga-da, dogruçyl boluň: adamlary täze rollara taýýarlamak, AI-iň käbir rollaryň ornuny tutjak ýagdaýlary gizlemek däl-de, ahlakly we has ygtybarly.

Gysgaça

AI üýtgemeleri köplenç tehniki däl-de, adam we medeni sebäplere görä şowsuz bolýar. Garşylyk; Iş howpsuzlygy başarnyk, ynam we many aladalaryndan döreýär we bu aladalary äsgermezlik bilen däl-de, aç-açan çözmek arkaly çözülýär. Üýtgeşik üýtgeşmeleri dolandyrmak, göze görünýän ýolbaşçylar bilen görelde alyp, irki ýeňişleri belleýär, hemmelere bilim berýär, çempionlar ulgamyny döredýär we medeniýetde täze özüni alyp barýar. Ogullyga almak ölçelmeli, diňlenmeli we päsgelçilikler aýrylmaly. Bu modul wagtynda; Görüşden başlap, ýol kartasyna, ulanylyşdan ileri tutulýan ugurdan ROI we töwekgelçilige, dolandyryş, etika, laýyklyk, zehin we satyn almalara çenli, dolandyryjynyň AI öwrülişigini soňuna çenli we jogapkärçilikli dolandyrmak üçin çarçuwany kesgitledik. Tehnologiýa guraldyr; strategiýa, dolandyryş we adamlaryň ýolbaşçylygy hakyky tapawudy döredýär.

Programma meselesi

AI başlangyjyny saýlaň we 1-nji şablon bilen täsir eden gyzyklanýan taraplaryň aladalaryny kartalaşdyryň. Şablonly işgärlere aýdyp boljak täsirli “näme üçin” hekaýany taýýarlaň; Iş howpsuzlygy meselelerini dogruçyl çözüň. Çempiyon programmanyň üç ädimini we ogullyga almagy ölçerjek iki ölçeg ýazyň. Ahyrynda, "bu guraly lider hökmünde nädip ulanmaly?" Soraga anyk jogap beriň.

gözegçilik sanawy

• [] Zeper ýeten gyzyklanýan taraplary we olaryň aladalaryny karta etdim.
• [] Iş howpsuzlygy meselesine çyn ýürekden ýüzlendim.
• [] Ygtybarly “näme üçin” hekaýa düzdüm.
• [] Men görelde almagy meýilleşdirdim.
• [] Çempiyon tor düzdüm.
• [] Ogullyga almagy ölçemek üçin ölçegleri kesgitledim.
• [] Üýtgeşmäni bir gezeklik bildiriş hökmünde däl-de, dowamlylyk hökmünde meýilleşdirdim.

Modul synagy

1. Aşakdakylaryň haýsy emeli intellektde uly ýolbaşçynyň hakyky roly?

• A) ugrukdyrmak, çeşmeler bölmek, töwekgelçilik çäklerini çekmek we jogapkärçiligi kabul etmek ✔
• B) Model arhitekturasyny we algoritmini şahsy saýlamak we kodlamak
• C) Emeli intellekti tehnologiýa toparyna doly tabşyryň we netijelere garaşyň
• D) Her bölüme öz guralyny erkin barlamaga rugsat bermek.

Düşündiriş: Dolandyryjynyň işi modelleri öwretmek ýa-da kod ýazmak däl; Ugur bermek, çeşmeler bölmek, töwekgelçilik çäklerini çekmek we jogapkärçiligi kabul etmek. Tehniki topar “nädip” soragyny çözýär, dolandyryjy “näme üçin, haçan, haýsy çäklere we kim jogapkär” soraglaryny çözýär. Emeli intellekt tehnologiýa taslamasy däl-de, telekeçiligi özgertmek meselesi we eýeçilik iş tarapynda bolmaly.

2. Gowy AI görüşini boş şygardan tapawutlandyrýan esasy aýratynlyk haýsy?

• A) Iň täze tehnologiýanyň adyny öz içine alýan
• B) Bu işiň netijesine bagly, ölçenilip bilner we wagt gorizonty bar ✔
• C) Mümkin boldugyça ynamly we umumy boluň
• D) Bäsdeşleriň görüşine meňzeýär

Düşündiriş: Gowy görüş, işiň netijesi bilen baglanyşykly (tehnologiýa däl), ölçenilip bilner we wagt gözýetimi bar. 'AI-de lider bolarys' diýseň uludyr we iş netijelerini öz içine almaýar; 'Ilkinji jogap wagtyny iki esse azaldarys we üç ýylda çykdajylary 15% azaldarys' anyk, ölçelýär we wagt gözýetimi bar. “Emeli intellekt” sözüni görüşden aýyranyňyzda, manyly iş maksady bilen galmaly.

3. Emeli intellektiň kämillik derejesini bahalandyrmakda edaralaryň köpüsi üçin göze görünmeýän şertler hökmünde tapawutlanýan we gowşak bolanda maýa goýulmaly däl ölçegler haýsylar?

• A) Diňe marketing we marka ölçegleri
• B) Diňe apparat we ofis infrastrukturasy
• C) Maglumat we dolandyryş ✔
• D) Bäsdeşiň derňewi we bahasy

Düşündiriş: Kämillik bäş ölçegde ölçelýär (strategiýa, maglumatlar, tehnologiýa, zehin, dolandyryş). Maglumat we dolandyryş köplenç göze görünmeýän şertlerdir: maglumatlar bulaşyk we hili pes bolanda gymmat model gurmak, boş ammarda tekjäni satyn almak ýalydyr; Dolandyryş bolmasa töwekgelçilik ýuwaşlyk bilen ýygnanýar. Şol sebäpli garaşlylyk üçin boşluklar ýapylýar we maglumatlar we dolandyryş köplenç ileri tutulýar.

4. Bahasy / ulanylyş matrisasynyň 'ýokary bahasy + pes ulanylyşy' sebitinde ulanmak üçin dogry çemeleşme haýsy?

• A) Derrew doly masştabda ýerleşdiriň
• B) Biderek bolany üçin doly ýüz öwürmek
• C) Boş wagtlary pes ähmiýetli doldurgyç işi hökmünde etmek
• D) Uly jedel hökmünde meýilleşdirmek we zerur şertleri kesgitlemek, şol bir wagtyň özünde çalt gazançlar bilen öňe gitmek ✔

Düşündiriş: Bu sebite 'uly jedel' diýilýär: onuň gymmaty ýokary, ýöne maglumatlar, integrasiýa ýa-da tehniki kynçylyk sebäpli derrew edilip bilinmez. Dogry çemeleşme ony meýilleşdirmek we zerur şertleri kesgitlemek (maglumat infrastrukturasy, integrasiýa); Körde suwa çümmek birnäçe aýlap biderek zähmeti aňladýar. Bu aralykda, “çalt ýeňişler” (ýokary baha + ýokary ukyplylyk) tizligi döredilýär we bu uly jedel maliýeleşdirilýär.

5. AI pilotynyň bahasyny subut etmek üçin, başlamazdan ozal iň möhüm zat näme?

• A) Üstünlik ölçegini kesgitläň we häzirki ýagdaýyň esasyny ölçäň ✔
• B) Iň gymmat ulagy satyn almak
• C) Uçary şol bir wagtyň özünde tutuş edara açmak
• D) Uçarman gutarandan soň netijeleri çaklama bilen hasabat bermek

Düşündiriş: Esasy ýagdaý, gowulaşmazdan ozal häzirki ýagdaýy ölçemekdir. Esasy esas bolmasa, "gowulaşdyk" diýlen zady subut edip bolmaz; 'näçe gowulaşdy?' göwrümli kararda. Soraga jogap berip bolmaz. Şonuň üçin synag başlamazdan ozal üstünlik ölçegi kesgitlenmeli we häzirki ýagdaý san bilen ölçelmeli. Ölçäp bilmeýän bahaňyzy dolandyryp we gorap bilmersiňiz.

6. Emeli intellekt ROI hasaplamasynda edaralar haýsy çykdajy elementlerine ýygy-ýygydan üns bermeýärler we taslamanyň girdejili diýip pikir etmegine sebäp bolýarlar?

• A) Diňe ofis kärendesi we elektrik togy ýaly umumy çykdajylar
• B) Integrasiýa, dowamly adam gözegçiligi we tehniki hyzmat ýaly gizlin çykdajylar ✔
• C) Diňe marketing we mahabat býudjeti
• D) Hiç biri; ygtyýarnama tölegi ýeke-täk hakyky çykdajydyr

Düşündiriş: Guramalar adatça diňe ygtyýarnama / ulanyş tölegini hasaplaýarlar; AI-de bolsa, gizlin çykdajylar, umuman, integrasiýa, maglumatlary taýýarlamak, dowamly adam gözegçiligi, tehniki hyzmat we üýtgetmeleri dolandyrmak bolup durýar we köplenç ygtyýarnamadan has uly. Haçan-da bu zatlar aýrylsa, “girdejili” diýlip hasaplanýan taslama hakykatdanam ýitgiler bilen işlemegi mümkin. Mundan başga-da, peýdanyň tarapynda, tygşytlanan wagtyň hakykatda gymmata öwrülýändigi barada sorag edilmeli.

7. AI töwekgelçiliginde 'model drift' nämäni aňladýar we näme üçin yzygiderli gözegçiligi talap edýär?

• A) Modeli fiziki serwerleriň arasynda geçirmek
• B) Modeliň ygtyýarnama tölegi wagtyň geçmegi bilen ýokarlanýar
• C) Dünýä üýtgänsoň, modeliň öndürijiligi wagtyň geçmegi bilen ýuwaşlyk bilen azalýar
• D) Modeliň çykyşy hemişe öňküligine galýar

Düşündiriş: Modeliň üýtgemegi, dünýä üýtgänsoň (täze önümler, täze özüni alyp barşlar, täze galplyk görnüşleri) model könelip, öndürijiligi ýuwaşlyk bilen pese gaçýar. Bir gezek gowy işleýän model baky gowy işlemeýär; Şonuň üçin öndürijilige yzygiderli gözegçilik etmek zerurdyr. Mysal üçin, täze bir nagyşyň öňünde galplyk nagşy ýuwaşlyk bilen gowşap biler we ýitgä gözegçilik etmezden çalt ösýär.

8. AI dolandyryşynda tassyklama amallary düzülende dogry çemeleşme haýsy?

• A) Her emeli intellekt başlangyjy, töwekgelçiligine garamazdan şol bir agyr tassyklama tabyn etmek
• B) Töwekgelçilik derejesi boýunça derejäni tassyklamak: pes töwekgelçilik çalt, ýokary töwekgelçiligi berk gözegçilik ✔
• C) Toparlara hiç hili tassyklama etmezden doly erkinlik bermek
• D) allhli tassyklamalary diňe tehnologiýa toparyna goýmak

Düşündiriş: Gowy dolandyryş tizligi, howpsuzlygy we yzygiderliligi deňleşdirýär. Her işe birmeňzeş agyr tassyklamany ulanmak (hatda pes töwekgelçilikli) toparlary kölege ulanmaga iterýär; Hiç hili tassyklama töwekgelçiligi ýygnamaýar. Dogry çemeleşme töwekgelçilik derejesi boýunça gatlaklary tassyklamakdyr: pes töwekgelçilikli işler çalt akmaly, diňe ýokary töwekgelçilikli işler agyr gözden geçirilmeli. Şeýlelikde, tizlik we gözegçilik hem saklanýar.

9. Etika bilen kanuny berjaý etmegiň arasyndaky baglanyşyk barada haýsy hakykat?

• A) Etika we kanuny berjaý etmek bir zat; Birine gabat gelýän zat beýlekisine-de gabat gelýär.
• B) Kanuny berjaý etmek etikadan has ýokary setir
• C) Kanuny berjaý etmek iň pes derejedir; etika has ýokary setir we kanuny bolan hemme zat ahlakly bolup bilmez ✔
• D) Etika diňe kanun boşluk goýanda möhümdir

Düşündiriş: Kanuny berjaý etmek iň pes derejedir; Etika has ýokary setir. Bir zat kanuny, ýöne ahlaksyz bolup biler; Mysal üçin, ulanyjynyň özüni alyp barşyny dolandyrýan emeli intellekt aýratynlygy gadagan edilip bilinmez, ýöne ahlaksyz. Jogapkär edaralar 'gadaganmy?' 'Dogrymy?' diýip soraýar. Etika soňuna çenli galdyrylyp bilinmez; dizaýna ilkibaşdan ornaşdyrylmalydyr.

10. EUB AI kanunynda "ýokary töwekgelçilik" hasaplanylýan ulgamyň esasy ölçegi haýsy?

• A) Ulgam nähili gymmat
• B) Ulgamyň näçe ulanyjysy bar
• C) Ulgam haýsy ýurtda ösdi?
• D) Ulgam adamlaryň esasy hukuklaryna, howpsuzlygyna ýa-da durmuş mümkinçiliklerine gönüden-göni täsir edýär ✔

Düşündiriş: AI AI kanuny töwekgelçilige esaslanýan logikany kesgitleýär. Riskokary töwekgelçilikli ulgam, adamlaryň esasy hukuklaryna, howpsuzlygyna ýa-da durmuş mümkinçiliklerine (iş, karz, bilim, saglyk) gönüden-göni täsir edip biljek ulgamdyr. Töwekgelçilikleri dolandyrmak, hil we bitarap maglumatlar, adam gözegçiligi, resminamalar, ýazgylary ýöretmek we aç-açanlyk bu ulgamlar üçin möhümdir. 'Bu ulgam, adamyň işine, puluna, saglygyna ýa-da erkinligine täsir edýän karara gatnaşýarmy?' sorag gowy deslapky görkeziji.

11. Näme üçin işgäriň müşderiniň şahsy maglumatlaryny köpçülige açyk, daşary ýurt esasly emeli intellekt guralyna goýmagy işgäri üçin KVKK-nyň iň howply we ýygy-ýygydan bozulmagynyň biri?

• A) Diňe ulagyň haýal işlemegine sebäp bolany üçin
• B) Sebäbi köplenç daşary ýurda rugsatsyz maglumat geçirmek we meýilleşdirilmedik gaýtadan işlemek diýmekdir
• C) Diňe ulagyň tölenendigi sebäpli
• D) Aslynda hiç hili töwekgelçilik etmeýär, bütinleý howpsuz.

Düşündiriş: Bu hereket köplenç 'daşary ýurtlara maglumat geçirmek' (ýörite düzgünlere laýyklykda) we 'meýilleşdirilmedik gaýtadan işlemek' (maglumatlar ýygnalan maksatdan başga maksatlar üçin ulanylýar) manysyny berýär we adatça kanuny esas we düşündiriş bolmazdan edilýär. KVKK nukdaýnazaryndan çynlakaý bozulmak we administratiw jerime salmak howpuny döredýär; Şol sebäpli kabul ederlikli ulanmak syýasaty we maglumatlary syzdyrmaýan korporatiw gurallar zerurdyr.

12. Emeli intellekt başarnyklarynda iň ýygy-ýygydan ünsden düşürilýän we gymmaty gulplaýan 'terjimeçi' rolunyň maksady näme?

• A) Diňe daşary ýurt dilindäki resminamalary terjime etmek
• B) Serwerleri we maglumat bazalaryny dolandyrmak
• C) Iş meselesini emeli intellekt çözgüdine öwürýän we işewürlik bilen tehnologiýanyň arasynda köpri gurýan adam bolmak ✔
• D) Diňe işgärlere ulag serişdesini öwretmek

Düşündiriş: Emeli intellektual terjimeçi (AI terjimeçisi), iş dilini tehniki dile we tersine terjime edýän, 'haýsy iş meselesi emeli intellektiň çözgüdi bilen çözülýär' köprüsini gurýan adam. Iň gymmat şowsuzlyklar köplenç hünärmenleriň ýetmezçiligi bilen däl-de, terjimeçileriň ýetmezçiligi bilen ýüze çykýar: tehniki topar ajaýyp model döredýär, ýöne nädogry mesele üçin. Guramalar hünärmenlere aşa köp, terjimeçilere we köpçülikleýin sowatlylyga gaty az maýa goýýarlar; Şeýle-de bolsa, adatça bahany açýan soňky ikisi.

13. AI talanty üçin 'karar bermek ýa-da satyn almak' kararyndaky esasy ýörelge haýsy?

• A) Elmydama satyn alyň, sebäbi arzan
• B) Esasy tapawutlandyryş mümkinçiliklerini gurmak, standart mümkinçilikleri satyn almak ✔
• C) Elmydama içerde ösüň, sebäbi has ygtybarly
• D) Iň meşhur üpjün ediji tarapyndan maslahat berilýänini saýlamak

Düşündiriş: Esasy ýörelge: esasy mümkinçilikleri bäsdeşlik artykmaçlygyny döredýän gurama mahsus etmek; Adaty, umumy, tapawutlandyrmaýan mümkinçilikleri satyn alyň. Bäsdeşiňiziň öz maglumatlaryňyz bilen gurup bilmejek çaklaýyş modeli özenidir; Teksti jemlemek guraly adaty. Autsorsing esasy zehin uzak möhletde bäsdeşlik ukybyny kärendesine alýar we üpjün edijiniň gulplanmak töwekgelçiligini ýokarlandyrýar.

14. AI üýtgemeleriniň şowsuzlygynyň iň köp ýaýran sebäbi we oňa garşy iň täsirli çemeleşme näme?

• A) modeliň takyklygy ýeterlik däl; Çözüw has uly model satyn almakdyr
• B) enjamlaryň bolmazlygy; Çözüw, has köp serwer satyn almak
• C) Ygtyýarnamanyň bahasy; Çözüw, arzan üpjün edijini tapmak
• D) Adam we medeni çydamlylyk; Çözüw, aladalary anyk çözýän üýtgeşmeleri dolandyrmakdyr

Düşündiriş: Şowsuzlygyň köpüsi tehniki däl, adam we medeni: iş howpsuzlygyndan gorkmak, başarnyk barada alada etmek, ynamyň bolmazlygy we manysynyň ýitmegi. Bu aladalar basylanda, sessiz sabotaj ýaly gaýdyp gelýärler. Iň täsirli çemeleşme, aladalary aç-açan kanagatlandyrmak, özüne çekiji “sebäbini” düşündirmek, görelde almak we ýakyn kärdeşleriň çempion ulgamyny döretmekdir. Ogullyga almak ölçelmeli we päsgelçilikler aýrylmaly.