Girdeji:
- Jemgyýetçilik işinde AI haýsy meseleleriň çaltlaşýandygyny we haýsy hukuklara degişli kararlara diňe kömek etmelidigini tapawutlandyrýar.
- Çeşmäniň atributiýasyndan, garaşsyz barlamakdan we baha beriş süzgüç ädimlerinden ybarat her AI çykyşyna üç basgançakly refleks ulanylýar.
- Jemgyýetiň deňligini, aç-açanlygyny, jogapkärçiligini we KVKK gyzyl çyzyklaryny ykrar edýär we jogapkärçiligiň döwlet işgärine degişlidigini içerkilaşdyrýar.
Siz etrap häkimliginiň hyzmat stolunda. Bir tarapdan, töleg stendinde nobata durýan raýatlar, beýleki tarapdan, jogap berilmegine garaşýan ýüzlerçe haýyş; Bir tarapdan, direktor tarapyndan haýyş edilen iş hasabaty, beýleki tarapdan, täze düzgüniň köne tejribäni nädip üýtgetjekdigine düşünmäge synanyşýan ofiser. Döwlet dolandyryşy (döwlet we ýerli hökümetleriň raýatlara hyzmatlar öndürmek, çeşmeleri paýlamak we jemgyýetçilik güýjüni ulanmak arkaly kanunlary durmuşa geçirmekdäki işi) köp göwrümli tekst, berk düzgünler, deňlige garaşmak we ýokary jogapkärçilik bilen işleýän ugur. Emeli intellekt (AI - taryhy maglumatlardan nagyşlary çykaryp bilýän we teksti, tablisalary we kodlary öndürip ýa-da toparlara bölüp bilýän programma üpjünçiligi) bu köp tekstde we iş ýükünde sizi çaltlaşdyrýar. Thisöne bu modulyň başlangyjy düşnüklidir: AI kömekçi, meýilnama generatory we üçburç guraldyr; Siz raýatyň hukuklaryny, kanunlaryň dogry ýerine ýetirilmegini we administratiw karar barada iň soňky sözüni üpjün edýän başarnykly döwlet işgäri.
Bu birinji bölümde gural däl-de, tertip-düzgüne üns bereris. AI-iň hökümet işinde hakyky wagty nirede tygşytlaýandygyny, nirede howplydygyny, her önümi nädip barlamalydygyny, raýat maglumatlaryny nädip goramalydygyny we aç-açanlygy we adalatlylygy nädip üpjün etmelidigini öwreneris. Bu binýady goýmazdan, indiki bölümler asmanda asylýar - sebäbi köpçüligiň tassyklanmadyk çykyşy diňe ýalňyş jogap däl; Raýatyň hukuklaryny bozýan, çeşmäni paýlamaýan ýa-da edarany kanuny jogapkärçilige çekýän ýalňyşlyk.
AI hökümet işinde nirede peýdaly?
Döwlet sektoryndaky işleri iki uly topara böleliň. Birinji topar: göwrümli, gaýtalanýan, teksti köp talap edýän, nagyş çykarylýan eserler. Şuňa meňzeş raýat soraglaryna jogaplaryň ilkinji taslamasy, uzyn düzgüniň gysgaça mazmuny, haýyşyň resmi hat alyş diline terjimesi, Excel elektron tablisasyndaky arzalaryň kategoriýasy, ýygnak teswirnamalaryndan karar çykarylmagy, iş hasabatynyň ilkinji süňkü. Bu işlerde AI birnäçe minutdan azalýar we ýadamaýar.
Ikinji topar: jemgyýetçilik güýjüni ulanýan, hukuklary döredýän ýa-da hukuklary çäklendirýän kararlar. Arza bermekden ýüz öwürmek ýa-da kabul etmek, sosial kömege mynasypmy ýa-da ýokmy, jerime salmak, sebitleşdirmek kararynyň kanunylygy, belli bir kazyýetde kanunlaryň ulanylmagy, tendere baha bermek. Bu kararlar paýhaslylygy, kanuny jogapkärçiligi we esaslandyrmagy talap edýär. Dolandyryş çäresi (birtaraplaýyn erk bilen kanuny netijeleri berýän döwlet edarasynyň hereketi; mysal üçin ygtyýarnama bermek ýa-da ýatyrmak) esasly we gözegçilikde saklanmaly. Bu ýerde AI opsiýalary köpeldýär, garalamalary we gözegçilik sanawlaryny öndürýär - ýöne gol, esaslandyryş we jogapkärçilik siziňki.
Bir sözlemdäki tapawudy aýdyňlaşdyralyň: AI "bu üýşmeleňdäki we birinji taslama nämä meňzeýär" soraglaryna güýçli; "Bu karar kanuny, adalatlymy we men ony gorap bilerinmi?" Questionsaly soraglara gezek gelende siziň kararyňyz.
Maslahat: AI-e bir meseläni autsorsing etmezden ozal soraň: "Bu çykyş nädogry bolsa, raýat näme ýitirýär?" Jogap "birnäçe minut gaýtadan ýazmak" bolsa, rahatlyk bilen tabşyryň. Jogap "adalatsyz ret etmek, nädogry jeza ýa-da hukuklaryň ýitirilmegi" bolsa, AI taslama taýýarlasyn; Karar berýärsiňiz, delillendirýärsiňiz we tassyklaýarsyňyz.
Barlamak tertibi: üç ädim
AI suwuk we ynamly öndürýär; Bu hakykat diýmek däl. AI wagtal-wagtal galýusinasiýalary döredýär, ýagny ýok bolan kanuny, ýatyrylan düzgüni, kazyýetiň galp kararyny ýa-da hakyky belgisini görkezýär. Raýatlara berlen administratiw hatda ýa-da maglumatlarda bu hukuklaryň ýitmegine we edara ynamsyzlyga sebäp bolýar. Her çykyşda üç basgançakly refleks ulanyň:
- Çeşmä birikdiriň. AI-iň kanuny talaplary resmi çeşmä esaslanmalydyr: Resmi gazet, Çözüm.gov.tr, edaranyň öz aýlawy. "Bu haýsy kanunyň haýsy maddasy we ol güýje girýär?" Resmi tekstde özüňizden soraň we görüň.
- Garaşsyz çeşme bilen barlaň. AI tarapyndan edaranyň öz ýazgylaryndan ýa-da resmi statistikalaryndan berlen senäni, sanyny we derejesini tassyklaň. Bir çeşmä ynanmaň.
- Minnetdarlyk süzgüçinden geçiriň. Çykyş anyk hadysanyň aýratynlyklaryny göz öňünde tutýarmy? Kadadan çykmalar barmy? Deň hukukly bolmak ýörelgesine laýyk gelýärmi? Hünärmeniňiz we administratiw pikiriňiz iň soňky süzgüçdir.
Üns beriň: "AI şeýle ýazdy" delil däl we administratiw çäräni goldamaýar. Falsealan makala, toslanan kazyýet kanuny ýa-da syzdyrylan şahsy maglumatlar bar bolsa, jogapkärçilik AI-e däl-de, şol önümi barlamazdan ulanýan döwlet işgärine we edarasyna degişlidir.
Dört sany gyzyl çyzyk
Hususy sektordan tapawutlylykda döwlet sektorynda AI-ni ulanmak dört goşmaça ýörelge bilen kesgitlenýär: deňlik (şuňa meňzeş ýagdaýa raýat bilen çemeleşilmegi), aç-açanlyk (kararyň esaslandyrylmagy we mümkin bolsa usul düşündirilmelidir), jogapkärçilik (her bir amalda jogapkär adam we gözegçilik ýoly bar) we şahsy maglumatlary goramak (KVKK - Şahsy maglumatlary goramak kanuny 6698). Raýat T.R. AI ulagyna. şahsyýet belgisini, saglyk ýa-da jenaýat maglumatlaryny tötänleýin ýelmemek; karary esassyz goýmak, sebäbi "algoritm şeýle diýdi"; nusgawy ikitaraplaýynlyk sebäpli raýatlar toparyna zyýan bermek - bularyň hemmesi bikanun we jemgyýetiň ynamyny gaçyrýar.
üç sany kiçi halat
1-nji waka - Tage wagt tygşytlady. Şäher häkimliginiň çözgüt merkezi hepdede takmynan 3200 haýyş aldy. AI tarapyndan goldanýan klassifikasiýa haýyşlary 12 kategoriýa böldi we degişli müdirlige ugrukdyrdy; ortaça ilkinji jogap wagty 34 sagatdan 6 sagada çenli azaldy. "Öne" gyssagly / howpsuzlyk "diýlen haýyşlar ofiser tarapyndan elmydama el bilen barlanýar.
2-nji waka - Barlamak galýusinasiýa boldy. Bir ofiser YZ-dan düzgünnamanyň degişli maddasy barada sorady. YZ "3-nji madda laýyklykda 30 günlük döwür" diýdi. Döwlet işgäri Çözüm.gov.tr-a seredende, beýle wagtlaýyn makala ýokdy; Bu döwür 60 gün boldy. Çeşmäni baglanyşdyrýan ädim, raýata nädogry wagty habar bermegiň öňüni aldy.
3-nji waka - Şahsy durmuşyň bozulmagyndan gaýdyp gelmek. Çalt işlemek üçin täze işgär 400 sany abadançylyga ýüz tutýanlaryň sanawyny (ady, şahsyýet belgisi, girdeji) gönüden-göni köpçülige açyk AI guralyna ýükledi we gysgaça mazmuny sorady. Başlyk düşündi: şahsy maglumatlar daşarky ulgama geçirildi. Bu proses bes edildi. Maglumatlar anonim edildi we diňe kategoriýaly meýdanlar bilen gaýtadan işledildi we waka KVKK ýazgylarynda ýazga alyndy.
Göçürip boljak dört şablon
1) Işe laýyklygy bahalandyrmak:
Siziň roluňyz: döwlet dolandyryşynyň uly hünärmeni. Aşakdaky işi suratlandyraryn. Maňa aýdyň (1) bu iş AI-e tabşyrylyp bilinjek ýa-da hukuk döredýän / çäklendirýän administratiw karar, (2) raýata we gurama nädogry çykdajylaryň bahasy, (3) delegasiýadan öň we soň etmeli işim. Iş: [şu ýere iş salyň]
2) Çeşmä baglanyşyk borjy:
Men size kanuny sorag bererin. Her jogapda, bil baglaýan kanunlaryňyzy görkezmeli: kanun / düzgünnamanyň ady, makalanyň belgisi we hereket ediş ýagdaýy. Çeşmesi bolmadyk talaplary öňe sürmäň. Ynamly däl ýerleriňizi "resmi çeşmeden tassyklanmaly" diýip belläň. Bar bolmadyk makalany ýa-da karary ýasamak.
3) Şahsy maglumatlary maskalamak:
Men size salgylanma tekstini bererin. Derňewi başlamazdan ozal ähli şahsy maglumatlary maskalaň: ady-familiýasy -> [ŞAHSY] ET, TR ID belgisi -> [IDENTITY], salgysy -> [ADDRESS], telefon -> [TEL]. Diňe maskaly tekstden kategoriýalary we gysgaça mazmuny dörediň. Hiç haçan çykyşda hakyky şahsy maglumatlary ýazmaň.
4) Aklamak çarçuwasy (administratiw çäre üçin):
Siziň roluňyz: administratiw hereket ýazmakda tejribeli hukuk geňeşçisi. Aşakdaky waka üçin esaslandyryş taslamasyny taýýarlaň: (1) faktiki waka, (2) ulanylýan kanunlar (makala boýunça makala, tassyklanmaly), (3) anyk kazyýete ýüz tutmak, (4) netije. Munuň taslamadygyny belläň we her bir element resmi çeşme tarapyndan tassyklanmalydyr. Waka: [gysgaça]
Gowşak haýyş / Güýçli haýyş
Gowşak: "Bu raýatyň haýyşyna nähili jogap bermeli?"
Güçlü: "Siziň wezipäňiz tejribeli baş redaktor. Resmi habarlaşma dilinde aşakdaky haýyşa jogap taslamasyny taýýarlaň. Makalanyň belgisi bilen degişli kanunlary görkeziň, ýöne" resmi çeşmeden tassyklanjak "bellik goşuň. Şahsy maglumatlary maskalaň. Sypaýy we düşnükli dilde düşündiriň.
Tapawut: güýçli çalt rol formaty, kadalaşdyryjy düzgün, gizlinlik we hakykylygyny kesgitleýär; çykyş gönüden-göni ulanylýan taslama ýakynlaşýar.
AI nirede güýçli, karar nirede?
Biznes
AI goşant
gutarnykly karar
Ilki bilen raýatyň soragyna jogap
Taslama, dili ýönekeýleşdirmek
Maglumatyň takyklygy, tassyklama
Düzgünnama
Çalt jemleme, ingredientleriň sanawy
Güýçlendirmek we düşündirmek
Programmanyň klassifikasiýasy
Kategoriýa teklip
Serhet / aýratyn ýagdaýlar
Dolandyryş çäreleriniň sebäbi
skelet, dil
Kanunylyk, gol
Hasabatyň taslamasy
Gurluşy, birinji tekst
Maglumatlaryň takyklygy, netijesi
Adaty ýalňyşlyklar
- Çykyşy tassyklamazdan resmi postda goýmak. Galýusinasiýa töwekgelçiligi iň ýokary kanunçylykda we sanlarda; Ikisini hem tassyklaň.
- Jemgyýetçilik guralyna şahsy maglumatlary ýüklemek. KVKK bozulmagy we ynamy ýitirmek. Ilki bilen maska ediň ýa-da içerde / tassyklanan guraldan peýdalanyň.
- Karary "algoritmde" günäkärläň. Dolandyryş çäreleriniň sebäbi we jogapkärçiligi adamdyr; "Ulgam şeýle diýdi".
- Deňligiň gözüni ýitirmek. Şol bir ýagdaýda iki raýat üçin dürli garalama öndürýän AI, el bilen dolandyrylmasa diskriminasiýa sebäp bolup biler.
- AI-ni ýeke-täk çeşme etmek. Ikinji resmi çeşme bilen tassyklamazdan dowam etmäň.
Gysgaça
AI köpçülige açyk tizlendiriji: meýilnamalary düzmek, teksti jemlemek, salgylanmalary klassifikasiýa etmek, nagyşlary bellemek. Emma jemgyýetçilik güýjüni ulanýan, hukuklary döredýän ýa-da çäklendirýän her kararyň esaslandyrylmagy, tassyklanmagy we goly ygtyýarly döwlet işgärine degişlidir. Üç basgançakly barlamak (çeşmä baglanyşyk, garaşsyz barlamak, gözden geçirmek) we dört jemgyýetçilik ýörelgesi (deňlik, aç-açanlyk, jogapkärçilik, şahsy maglumatlary goramak) bu modulyň diregi bolup durýar.
Programma meselesi
Bölümiňizden hakyky missiýany saýlaň (meselem, umumy raýatyň soragyna jogap bermek). Jobokardaky “Işe laýyklygy bahalandyrmak” şablonyny ulanyp, bu işiň geçirip boljak ýa-da möhüm karardygyny kesgitläň. Geçip bolýan bolsa, taslama taýýarlaň, üç basgançakly tassyklamany ulanyň we barlamak wagtynda tapylan iň bolmanda bir ýalňyşlygy belläň.
gözegçilik sanawy
- [] Eseriň geçirip boljak taslama ýa-da möhüm karardygyny tapawutlandyrdym.
- [] Her kanuny talapy resmi çeşme bilen baglanyşdyrdym we onuň dogrudygyny barladym.
- [] Şahsy maglumatlary maskaladym ýa-da tassyklanan gural ulandym.
- [] Kararyň sebäbini we adam hökmünde jogapkär adamy kesgitledim.
- [] Deň garamagyň ýörelgesine eýerdim.
- [] Çykyşy ikinji çeşme bilen tassykladym.