Awọn anfani:
- Ni anfani lati ṣe iyatọ nibiti oye itetisi atọwọda fi akoko pamọ ni ṣiṣiṣẹsẹhin iṣẹ-ijinlẹ (ipin, wiwọn, akopọ, yiyan) ati nibiti awọn ipinnu bii itumọ, ibaṣepọ ati iyasọtọ aṣa ti fi silẹ si amoye, da lori ipele ti eewu.
- Agbara lati lo ibawi kan ti o jẹrisi abajade kọọkan nipasẹ awọn igbesẹ ti sisopọ rẹ si orisun gidi, jẹrisi rẹ pẹlu orisun ominira, ati gbigbe nipasẹ àlẹmọ ti idajọ amoye.
- Loye idi ti aṣiri ti awọn aaye ifura, awọn ku eniyan ati awọn awari ti a ko tẹjade, ati eewu ti hallucination ati ododo ni a gbọdọ gba sinu akọọlẹ lati ibẹrẹ.
Ti o ba wa ni arin ti ẹya excavation akoko. Aaye liluho ti mu awọn ọgọọgọrun ti awọn shards seramiki (ikoko ti a fọ), ọwọ diẹ ti awọn owó, awọn egungun ati awọn wiwa gilasi; Olukuluku wọn nduro lati gba silẹ pẹlu nọmba ti o tọ (apapọ, ọfin tabi ibi ti a ti rii - ni archeology, itumọ ohun kan da lori ibiti ati pẹlu ohun ti o rii). Ni igbakanna, ẹgbẹ iwadii n firanṣẹ awọn fọto drone, ọmọ ile-iwe mewa kan n ṣe digitizing awọn iyaworan Layer, ati ile musiọmu n beere ọrọ fun ifihan atẹle. Aaye ti archeology (imọ-imọ-imọ-imọ-imọ-imọ-imọ-imọ-imọ-imọ-imọ-imọ-imọ-imọ-imọ-imọ-imọ-imọ-imọ-imọ-imọ-imọ-imọ-imọ-imọ-imọ-imọ-imọ-imọran) ati awọn ohun-ini aṣa (awọn ojulowo ati awọn iye ti a ko le ṣe ti agbegbe ti o jogun ati ti o tọju lati igba atijọ) jẹ data ti o lekoko, multidisciplinary, o lọra, ati ti oye. Nibi, itetisi atọwọda (AI - sọfitiwia ti o ṣe ipinlẹ awọn aworan nipasẹ yiyo awọn ilana lati inu data itan, ṣe akopọ ọrọ, tumọ ati ṣe agbejade awọn apẹrẹ) mu ọ yara ni ọpọlọpọ data.
Ṣugbọn ibẹrẹ akọkọ ti module yii jẹ kedere: AI jẹ ipinya, wiwọn, akopọ ati oluranlọwọ ilana; Iwọ jẹ alamọja ti o mọye ti o pinnu kini wiwa tumọ si, bii o ṣe le tumọ Layer kan, ati itan wo ni lati sọ nipa ohun ti o ti kọja. Archaeology jẹ imọ-jinlẹ eniyan; Ẹri naa jẹ ẹlẹgẹ, ọrọ-ọrọ jẹ alailẹgbẹ, ati pe ojuse fun itumọ wa pẹlu eniyan.
Ninu ẹyọ akọkọ yii, a yoo dojukọ ibawi, kii ṣe ọpa: iwọ yoo kọ ẹkọ nibiti o wa ninu iṣan-iṣẹ iṣan-ijinlẹ AI fi akoko gidi pamọ, nibiti o ti lewu, bii o ṣe le rii daju abajade kọọkan, bii o ṣe le daabobo ipo kongẹ ati rii data, ati bii o ṣe le wa ni gbigbọn si hallucination (AI n ṣe nkan ti ko si bi gidi).
Nibo ni AI wa ni ọwọ ni iṣan-iṣẹ iṣẹ-ijinlẹ?
Ẹ jẹ́ ká pín iṣẹ́ awalẹ̀pìtàn sí ọ̀pọ̀ ìdìpọ̀ ńlá méjì. Iṣupọ akọkọ: iwọn didun, atunwi, awọn iṣẹ ṣiṣe yiyọ kuro ni ilana. Tito lẹsẹsẹ alakoko ti ẹgbẹẹgbẹrun awọn sherds seramiki, akojọpọ wiwo ti awọn awari ti o jọra, isamisi anomaly ni satẹlaiti ati awọn aworan LiDAR, digitization ti awọn iwe ajako excavation ati awọn kaadi akojo oja, akopọ akọkọ ti awọn iwe gigun, itumọ ti awọn atẹjade pupọ, tito awọn ọgọọgọrun awọn fọto fun fọtoyiya. Ninu awọn iṣẹ wọnyi, AI dinku awọn ọjọ si awọn wakati ati pe ko rẹwẹsi.
Iṣupọ keji: awọn iṣẹ ṣiṣe ti o nilo itumọ, ipinnu ibaṣepọ, iyasọtọ aṣa ati ojuse. Ohun ti akoko ati asa a ri je ti, stratigraphic itumọ ti a Layer, idi ti a ojula ti a abandoned, itumo ti ohun akọle, bi o Elo ti a atunkọ da lori eri ati bi Elo ni da lori arosinu, bi o si dabobo a iní Aaye. Awọn ipinnu wọnyi nilo oye, imọ ti ọrọ-ọrọ, ati ojuse imọ-jinlẹ. Nibi, AI ṣe agbekalẹ awọn idawọle ati awọn afọwọya - ṣugbọn amoye ni ọrọ ikẹhin.
Jẹ ki a ṣe alaye iyatọ ninu gbolohun kan: AI lagbara lori "kini o wa ninu opoplopo yii, kini o dabi, ati kini iwe-ipamọ akọkọ dabi" awọn ibeere; Ipinnu naa jẹ tirẹ nigbati o ba de awọn ibeere bii “kini eyi tumọ si gaan ati pe MO le daabobo rẹ ni imọ-jinlẹ?”
Imọran: Ṣaaju ki o to jade iṣẹ kan si AI, beere: “Kini MO padanu ti iṣelọpọ yii ko tọ?” Ti idahun ba jẹ "iṣẹju diẹ ti atunṣe", lero ọfẹ lati ṣe aṣoju. Ti idahun ba jẹ “ibaṣepọ ti ko tọ, orisun ti a ṣẹda tabi ipo aaye ti o jo”, jẹ ki AI ṣe agbejade apẹrẹ naa ati pe o ṣe ipinnu ati ijẹrisi.
Hallucination ati otitọ: eewu pataki ti agbegbe eniyan
Archaeology jẹ imọ-jinlẹ ti ọrọ ati hermeneutics; Ti o ni idi AI ká lewu julo aṣiṣe waye nibi. AI kọwe ni irọrun ati ni igboya, ṣugbọn nigbagbogbo n ṣe agbejade awọn iwoye: ijabọ excavation ti ko si, iyasọtọ ọdun onkọwe ti a ṣẹda, ọjọ radiocarbon kan ti ko si, nọmba akojo ọja musiọmu ti ko tọ, tabi asọye ti “o dun” ṣugbọn ko ni orisun. Orisun iro kan ti n dibọn pe o wa ninu nkan ẹkọ tabi ijabọ ba igbẹkẹle gbogbo iṣẹ jẹ.
Ni afikun, ọrọ atilẹba wa: ọrọ ti AI ṣe jade le jọ awọn gbolohun ọrọ ti awọn miiran ati pe o ni eewu ti plagiarism (itọka imọran / ikosile ẹnikan miiran laisi tọka si orisun). Ninu iwadi ijinle sayensi, iwe afọwọkọ ti AI ti ipilẹṣẹ ko ṣe atẹjade bi o ti jẹ; O ti tun kọ pẹlu awọn imọran rẹ, itupalẹ rẹ, ati awọn itọkasi pẹlu awọn orisun ti a rii daju.
Akiyesi: “AI sọ bẹ” kii ṣe idalare imọ-jinlẹ. Ti o ba wa ni orisun ti a ṣẹda, ibaṣepọ ti ko tọ, tabi ipo aaye ti o jo, ojuṣe naa kii ṣe ti AI, ṣugbọn ti oluwadii ti o lo iṣelọpọ yẹn laisi ijẹrisi rẹ.
Ijẹrisi ibawi: awọn igbesẹ mẹta
Waye ifasilẹ-igbesẹ mẹta yii si iṣẹjade AI kọọkan:
- Sopọ mọ orisun. Gbogbo ẹtọ gbọdọ wa ni ipilẹ lori nja kan, orisun otitọ (iroyin ti a tẹjade, igbasilẹ akojo oja, wiwọn). "Ninu atẹjade wo, loju iwe wo, iṣẹ tani alaye yii?" Beere ati ki o wo orisun fun ara rẹ. Nigbagbogbo jẹrisi DOI, ISBN, tabi nọmba akojo oja YZ pese pẹlu iwe katalogi gangan.
- Jẹrisi pẹlu ominira orisun. Daju eyikeyi pataki ibaṣepọ, ikalara, tabi ọrọìwòye pẹlu o kere ju meji ominira iwé orisun.
- Ajọ idajọ amoye. Ṣe iṣẹjade ṣe ibaamu stratigraphy, ọrọ-ọrọ, ati imọ-ọrọ ti a mọ bi? Ṣe itumọ miiran wa bi? Iwadii amoye rẹ jẹ àlẹmọ ikẹhin.
Asiri ati ipo to peye
Ni archeology, iru data kan nilo aabo pataki: awọn ipo aaye. Ti o ba jẹ pe awọn ipoidojuko ti òkìtì ti a kò gbẹ́, aworan iho apata kan, tabi ọkọ̀ rìbìtì kan, wọn di maapu ibi-afẹde kan fun awọn ti n walẹ ati awọn ti n wa iṣura. Nitorinaa maṣe tẹ awọn irinṣẹ AI ti o wa ni gbangba ti ko ti ni ifọwọsi pẹlu awọn ipoidojuko kongẹ, awọn wiwa ti ko tẹjade, ati alaye ifura nipa awọn ku eniyan. Ni afikun, alaye ti o ro pe o ni itara ti aṣa nipasẹ awọn ara ilu ati agbegbe ni aabo pẹlu itọju kanna.
mẹta mini igba
Irú 1 - Ṣaju-to akoko ti a fipamọ. Ẹgbẹ ikọlu kan pade to 12,000 seramiki sherds ni akoko kan. AI-iranlọwọ awọn akojọpọ wiwo awọn ege ti a ti to lẹsẹsẹ sinu awọn piles ti o da lori fọọmu ati ibajọra iyẹfun, ṣaju iṣaju opoplopo fun amoye lati ṣayẹwo pẹlu ọwọ ni idaji ọjọ kan dipo ọjọ kan. Ṣugbọn onimọran funrararẹ ṣe itọkasi akoko fun iṣupọ kọọkan.
Ọran 2 - Ijeri mu orisun iro kan. Ọmọ ile-iwe kan ni AI jade awọn iwe-iwe ti agbegbe kan; AI funni ni atokọ idaniloju ti “onkọwe, ọdun, iwe akọọlẹ, oju-iwe”. Nígbà tí akẹ́kọ̀ọ́ náà ṣàyẹ̀wò kátalogi ibi ìkówèésí náà, ó rí i pé méjì nínú àwọn àpilẹ̀kọ mẹ́ta tí a tò lẹ́sẹẹsẹ kò sí rárá— AI ti ṣàkópọ̀ àwọn orúkọ òǹkọ̀wé gidi pẹ̀lú àwọn orúkọ oyè tí a ṣe. Igbesẹ ọna asopọ ṣe idiwọ awọn itọka arosọ lati titẹ si iwe-kikọ iwe-kikọ.
Ọran 3 - Pada lati ipo jo. Oluranlọwọ tuntun kan lẹẹmọ awọn ipoidojuko GPS ti ibi aabo apata ti ko tii tẹjade si ohun elo gbogbogbo lati fa maapu iyara kan. Ori ti excavation mọ: eyi jẹ ipo ifura ti ko ni aabo. Iṣẹ naa jẹ atunṣe nikan ni eto aabo inu ile ati pe awọn ipoidojuko ko gbasilẹ.
Mẹrin daakọ awọn awoṣe
1) Ayẹwo ibamu iṣẹ:
Iṣe rẹ: Oludamoran onimọran archaeologist. Emi yoo ṣe apejuwe iṣẹ ni isalẹ. Sọ fun mi (1) boya iṣẹ yii jẹ isọdi / wiwọn / akopọ / iṣẹ afọwọya ti a le fi ranṣẹ si AI, tabi ipinnu pataki kan ti o nilo itumọ, ibaṣepọ, tabi iyasọtọ aṣa, (2) idiyele imọ-jinlẹ ti abajade ti ko tọ, (3) ijerisi ti Mo nilo lati ṣe ṣaaju ati lẹhin aṣoju. Job: [fi iṣẹ sii nibi]
2) Ojuse lati sopọ si orisun:
Emi yoo fun ọ ni awọn ọrọ igba atijọ. Fun ibeere kọọkan, GBỌDỌ tọka si orisun gangan: orukọ atẹjade, onkọwe, ọdun, oju-iwe tabi nọmba akojo oja. Maṣe ṣe awọn iṣeduro eyikeyi ti ko ni orisun, ma ṣe ṣẹda awọn itọkasi tabi DOIs. Ti o ko ba ni idaniloju, samisi bi "a gbọdọ jẹri".
3) Ayẹwo data ni pato:
Ṣe ayẹwo ọrọ atẹle KI iṣẹ ṣiṣe: ṣe o ni awọn ipoidojuko oju opo ni pato, awọn ohun-ọṣọ ti a ko tẹjade, awọn ku eniyan, tabi alaye ifarabalẹ ti aṣa bi? Ti o ba jẹ bẹ, awọn apakan wo? Kilọ fun mi ti ko ba ṣe ilana ni ọkọ ayọkẹlẹ ti gbogbo eniyan bi o ti jẹ. Ọrọ: [kọ ọrọ nibi]
4) Iyatọ-itumọ-ẹri:
Nigbati o ba n ṣe itumọ wiwa / data Layer ni isalẹ, ṣe iyatọ laarin FỌỌRỌ gangan (diwọn / akiyesi) ati Itumọ (itọkasi / arosọ). Fun itumọ kọọkan, kọ iru ẹri ti o da lori ati kini itumọ miiran le jẹ. Maa ko ṣe kongẹ ibaṣepọ tabi asa ikalara; bayi awọn aṣayan.
Ailagbara kiakia / Alagbara kiakia
Ibere ailagbara:
Akoko wo ni awọn awari wọnyi wa? Sọ fun wa itan ti aaye naa.
Itọkasi yii jẹ ọfẹ-ọrọ ati beere lọwọ AI lati ṣe ipinnu imọ-jinlẹ kan. AI sọtẹlẹ, awọn ipilẹṣẹ, funni ni igboya ṣugbọn itan-akọọlẹ ti ko ni idaniloju.
Ibere ti o lagbara:
Rẹ ipa: seramiki Iranlọwọ. Ni isalẹ Emi yoo lẹẹmọ iwọn, awọ esufulawa, fọọmu ati data itọju dada ti awọn ẹya 15. Iṣẹ-ṣiṣe: ṣe akojọpọ awọn apakan ni ibamu si awọn ibajọra wọn, da lori data wọnyi ti Mo ti fun, ki o kọ iru fọọmu POSSIBLE ati idalare fun ẹgbẹ kọọkan. MAA ṢE ṣe kan kongẹ akoko itọkasi; Sọ fun mi kini afikun onínọmbà (katalogi itọkasi, ile ifi nkan pamosi) nilo dipo. Samisi ti o ko ba ni idaniloju.
Iyatọ naa han gbangba: data naa, “da lori data yẹn nikan” idiwọ, ati “ipinnu to muna” jẹ ki iṣelọpọ jẹ ailewu ati iwulo.
Aworan afiwe ipa / iṣẹ-ṣiṣe
iṣowo
Ipa ti AI
eniyan ipa
ijerisi
Alakoko classification ti ri
Àlàyé akojọpọ wiwo
Itọkasi akoko / aṣa
Katalogi itọkasi
Ṣiṣawari aaye (imọran jijin)
Isamisi anomaly
Aaye ìmúdájú, ọrọìwòye
iṣakoso ilẹ
3D iwe
Awoṣe / wiwọn gbóògì
Ọrọìwòye, ipinnu iwadi
Ijẹrisi iwọn
Atunwo litireso
Akọsilẹ Lakotan akọkọ
ariyanjiyan, yiyan
Ijẹrisi itọkasi
Iroyin / ọrọ ifihan
egungun Sketch
Akoonu, Ibuwọlu
aworan aworan orisun
Awọn aṣiṣe ti o wọpọ
- Asise AI o wu fun o daju. Awọn o wu jẹ nigbagbogbo a osere lati wa ni wadi; Ko tẹ ijabọ naa laisi asopọ si ọrọ-ọrọ ati orisun.
- Gbẹkẹle ẹda ti a ṣẹda. AI ṣe agbejade ojulowo ṣugbọn awọn orisun iro; Kọọkan itọkasi ti wa ni timo ni gangan katalogi.
- Fifun ipo kongẹ / wa si ọkọ ṣiṣi. Ti o ba ti jo, o yoo pe arufin excaving; O jẹ aṣiṣe ti o lewu julọ.
- Béèrè fun kongẹ ibaṣepọ / ikalara. Ipinnu naa jẹ ti amoye; AI ṣe ipilẹṣẹ awọn aṣayan ati awọn idawọle.
- Titẹjade ọrọ AI bi o ṣe jẹ. Atilẹba ati ewu ti plagiarism; Awọn ọrọ ti wa ni atunko pẹlu rẹ onínọmbà.
Ni soki
AI jẹ oluranlọwọ ti o lagbara ni imọ-jinlẹ: o pin oju-oju, awọn iwọn, akopọ, tumọ, ṣe agbejade awọn aworan afọwọya. Ṣugbọn itumọ, ibaṣepọ, ikasi aṣa, ati ojuse ti o ga julọ wa pẹlu eniyan. Gbe iyapa meji-ṣeto (awọn iṣẹ-apẹẹrẹ-ipo-apẹrẹ vs. awọn ipinnu-itumọ-layabiliti), ijẹrisi-igbesẹ mẹta (ọna asopọ si orisun, ijẹrisi ominira, sisẹ iwé), imọ data ifura ati hallucination / ifarabalẹ otitọ bi ẹhin ti module yii.
Ohun elo iṣẹ-ṣiṣe
Ṣe atokọ awọn iṣẹ-ṣiṣe 6 lati inu ara rẹ (tabi oju inu) n walẹ / tabili iwadii. Pin ọkọọkan bi “apẹẹrẹ gbigbe AI-apapọ/ilana” tabi “alaye asọye/ipinnu ikasi.” Fun ọkan ninu awọn ti o le gbe lọ, lo awoṣe “iṣayẹwo ibamu Job” loke ati gba esi lati AI; lẹhinna lo ijẹrisi-igbesẹ mẹta ati iṣayẹwo data ifura.
akojọ ayẹwo
- [] Mo pin iṣẹ naa si awọn iṣupọ meji (apẹẹrẹ / ojuṣe asọye).
- [] Mo ṣe imuse ijẹrisi-igbesẹ mẹta (orisun, oluyẹwo otitọ-ominira, amoye).
- [] Emi ko fun aaye ti o ni imọlara ipo / wa ọkọ ayọkẹlẹ ti o ṣii.
- [] Mo jẹrisi gbogbo itọkasi ti YZ fun ni katalogi gangan.
- [] Mo ṣayẹwo iyatọ laarin otitọ ati itumọ ati atilẹba ninu iṣẹjade.