Daromadlar:
- Ability to apply the principles of accuracy, transparency, accountability, independence and non-maleficence in the use of artificial intelligence
- O'quvchiga sun'iy intellektdan foydalanishni mazmunli ochib berish va sintetik vizual/audiodan foydalanish standartini faqat aniq yorliq bilan qo'llash qobiliyati
- Mas'uliyatni agentga yuklash mumkin emasligini va yozma AI siyosati izchillik va javobgarlikni ta'minlashini tushuning.
Jurnalistikada sun’iy intellektdan foydalanish texnik masala bo‘lgani kabi ishonch masalasidir. O'quvchi yangilik qanday tayyorlanishini bilish huquqiga ega; manbalar ular haqidagi ma'lumotlar qanday qayta ishlanishini bilishi kerak; Kasb halollik va mustaqillik tamoyillarini qo'llab-quvvatlashi kerak. In this unit, we establish the ethical framework of AI use: accuracy (verify), transparency (clearly declaring use), accountability (taking responsibility), independence and non-maleficence. Asosiy printsip oddiy: AI - bu vosita; Vositachi o‘zgarganda jurnalistika tamoyillari o‘zgarmaydi. AI ishlatiladimi yoki yo'qmi, jurnalist har bir jumlaning to'g'riligi va axloqiy oqibatlari uchun javobgardir. Bu birlik oldingi barcha ko'nikmalarning tepasida joylashgan axloqiy asosdir.
Beshta axloqiy tamoyil va ularning AIdagi o'xshashlari
1) Aniqlik. AI suyuqlikdir, lekin xato qiladi. Aniqlik printsipi har bir AI chiqishi birlamchi manbadan tekshirilishini talab qiladi (1-7 birlik). "AI yozgan" degani uzr emas.
2) Shaffoflik. O'quvchi AI jarayonda qanday ishtirok etishini bilishi kerak. Bu har bir jumlada izoh emas; Bu mazmunli bayonot. For example, whether a news story was drafted entirely with AI, whether an image was produced with AI, whether a translation was made with a machine - these are explained to the reader.
3) javobgarlik. E'lon qilingan har bir narsaning orqasida inson turadi. Agar xato bo'lsa, "avtomobil buni amalga oshirdi" deb aytish mumkin emas; Tuzatish va rad etish uchun javobgarlik insonga tegishli.
4) Mustaqillik. AI vositalari ma'lum ramkalar, tarafkashlik va tijorat manfaatlariga ega bo'lishi mumkin. Jurnalist vosita ramkasini yangiliklar ramkasiga aylantirmaydi; tahririyat mustaqilligini saqlaydi.
5) Hech qanday zarar etkazmang. AI yordamida ishlab chiqarilgan kontent haqiqiy shaxslarga zarar etkazishi mumkin (noto'g'ri atribut, maxfiylikni buzish, sintetik vizuallar bilan obro'ga putur etkazish). Jamiyat foyda va zarar muvozanati har doim insonning fikri bilan belgilanadi.
Diqqat: Shaffoflik "yashirish ham, muammo ham" emas. O'quvchi tasvirni sun'iy intellekt tomonidan yaratilganini yoki matnni sun'iy intellekt tomonidan tarjima qilinganini bilmasa, adashib qoladi. Foydalanishni e'lon qilmaslik ishonchni faol ravishda buzish hisoblanadi.
AI tomonidan yaratilgan vizual va audio: alohida e'tibor
Yangiliklarda AI tomonidan ishlab chiqarilgan tasvir/tovushdan foydalanish alohida axloqiy sohadir. Haqiqiy hodisani aks ettiruvchi sintetik tasvir dezinformatsiyaga olib keladi. Principle: AI-generated visual/audio is used only if it is clearly labeled and does not imitate the real event (e.g. obviously a representative drawing). Haqiqat taassurot qoldiradigan sintetik ommaviy axborot vositalari yangiliklarga kiritilmagan.
Yangiliklar AI siyosati: u nimani o'z ichiga oladi?
Tashkilotning yozma AIdan foydalanish siyosatiga ega bo'lishi ham izchillik, ham javobgarlikni ta'minlaydi. Yaxshi siyosat quyidagilarni aniqlaydi: qaysi vazifalarda AIga ruxsat berilgan va qaysilarida u taqiqlangan; qaysi transport vositalariga ruxsat berilgan; nozik ma'lumotlar qoidalari; shaffoflik/yorliqlash standarti; tekshirish majburiyati; mas'uliyat zanjiri. AI, shuningdek, bunday siyosatni ishlab chiqishda yordam berishi mumkin, ammo tasdiqlash tahririyat rahbariyati tomonidan beriladi.
uchta mini holat
1-holat - Yorliqsiz sintetik tasvir. Nashr yangilik maqolasida sun'iy intellekt yordamida yaratilgan "jinoyat joyi" tasviridan xuddi haqiqiy bo'lganidek foydalandi. O'quvchilar buni payqashdi va munosabat bildirishdi; Nashr ishonchni yo‘qotdi va uzr so‘radi. Agar tasvirga "vakil, sun'iy intellekt bilan ishlab chiqarilgan" deb belgi qo'yilgan bo'lsa, muammo yuzaga kelmasdi.
2-holat - Shaffof vakillikka tayanish. Bir nashr yangilik oxirida ma'lumotlarni tahlil qilishda sun'iy intellektdan foydalangani va uni qanday tekshirganligi haqida aniq yozgan ("AI qo'llab-quvvatlashi bilan skanerlangan tahlil, barcha raqamlar rasmiy yozuvdan tasdiqlangan"). O'quvchilarning ishonchi ortdi; Shu kabi yangiliklarga qiziqish ortdi. Oshkoralik zaiflik emas, ishonch manbaiga aylandi.
3-holat - "Avtomobil buni qildi" himoyasi qulab tushdi. Yangilik xabarida AI haqida yolg'on ayblov bor edi. "AI buni shunday xulosa qildi", dedi muxbir; lekin javobgarlik tamoyili tufayli mas'uliyat efirda edi. Rad etish e'lon qilindi va yangiliklar bo'limi faktlarni tekshirish bosqichini talab qiluvchi siyosat yozdi. Dars: mas'uliyatni topshirish mumkin emas.
Nusxalanadigan shablonlar
1) Shaffoflik bayonoti loyihasi:
Yangiliklarda men quyidagi vazifalarda sun'iy intellektdan foydalandim: [masalan. transkripsiya, birinchi qoralama, ma'lumotlarni skrining, tarjima]. Men barcha faktlarni asosiy manbadan tasdiqladim. O'quvchiga qaratilgan halol va qisqa "AI foydalanish bayonoti" jumlasini yozing; mubolag'a qilmang, yashirmang yoki keraksiz texnik tillarni ishlatmang. Foydalanish: [bu yerda]
2) axloqiy xavf skriningi:
Etika uchun quyidagi yangiliklar loyihasini skanerlang. Quyidagilarni belgilang: (1) asossiz atribut, (2) maxfiylik xavfi, (3) potentsial zarar etkazuvchi til, (4) AI tomonidan yaratilgan kontentdan yorliqsiz foydalanish, (5) bir tomonlama/noxolis ramkalash. Faqat xavf haqida hisobot beriladi. Qoralama: [bu yerda]
3) AIdan foydalanish siyosati asosi:
Yangiliklar xonasi uchun AIdan foydalanish siyosati loyihasini yarating. Sarlavhalar: ruxsat etilgan/taqiqlangan vazifalar, tasdiqlangan vositalar, maxfiy ma'lumotlar qoidalari, shaffoflik/yorliqlash, tekshirish majburiyati, javobgarlik zanjiri. Har bir sarlavha ostida 2-3 ta namunaviy qoida yozing. Bu qoralama; Tasdiqlash rahbariyat bilan.
4) Vizual/audio yorliqlash qarori:
Men yangiliklarda AI tomonidan yaratilgan quyidagi tasvir/audiodan foydalanishni o‘ylayapman: [tavsif]. Haqiqiylik, dezinformatsiya xavfi va tegishli yorliq haqida taassurot qoldiradimi yoki yo'qligini ko'rib chiqing. Agar mavjud bo'lsa, tavsiya etilgan yorliq matnini yozing; bo'lmasa, mantiqiy tushuntiring.
Zaif taklif / Kuchli taklif
Zaif taklif: "Ushbu yangilikni nashr qilish axloqiymi?"
Natija: AI noaniq "odatda OK" javobini beradi; Haqiqiy xavf nuqtalari ko'rinmas bo'lib qoladi, qaror asossiz bo'ladi.
Kuchli maslahat: "Ushbu yangilik loyihasini axloqiy jihatdan skanerlang va quyidagi sarlavhalar ostida aniq xavflarni belgilang: tasdiqlanmagan atribut, maxfiylik, zarar, yorliqsiz AI kontenti, noxolis ramkalash. Qaror meniki; siz faqat xavf haqida hisobot berasiz."
Farqi: Kuchli tezkorlik AIni aniq xavf skaneriga aylantiradi, qarorni jurnalistga qoldiradi va noaniq tasdiqlash o'rniga tekshiriladigan ro'yxatni ishlab chiqaradi.
taqqoslash jadvali
tamoyil
AIda xavf
Ilova
aniqlik
gallyutsinatsiya
Asosiy manbadan tasdiqlash
shaffoflik
maxfiy foydalanish
Ma'noli bayonot/yorliq
javobgarlik
“Avtomobil qildi” bahonasi
Mas'uliyat odamlarda
mustaqillik
Asbobning egilishi
Tahririyat doirasini saqlang
zarar bermang
Imputatsiya/maxfiylik
Jamoat foyda va zarar balansi
Umumiy xatolar
- Mas'uliyatni avtomobilga o'tkazish. “AI yozgan/jamlangan” himoyasi yaroqsiz; Hisob insonga tegishli.
- Foydalanishni yashirish. AI tomonidan ishlab chiqarilgan rasm/tarjima/matnni e'lon qilmaslik ishonchni buzish hisoblanadi.
- Sintetik tasvirni haqiqiy sifatida taqdim etish. Yorliqsiz AI tasvirlari dezinformatsiya uchun eshikni ochadi.
- Asbobning ramkasini qabul qilish. AIning noto'g'riligini so'roq qilmasdan yangiliklar doirasiga kiritish.
- Siyosatsiz ishlash. Yozma qoidalarsiz, har kim boshqacha harakat qilsa, nomuvofiqlik va xavf tug'diradi.
Shaffoflikni qanday amalga oshirish kerak? O'lchovli va mazmunli bayonot
Shaffoflik tamoyili oddiydek tuyulsa-da, uni amalga oshirish noziklikni talab qiladi: har bir gap oxirida “bu sun’iy intellekt yordamida yozilgan” deb yozishning na iloji, na ma’nosi bor; U o'quvchini ma'lumotlar oqimi bilan to'ldiradi va haqiqatan ham muhim bayonotlarni ko'rinmas qiladi. Yaxshi shaffoflik o'lchanadi va mazmunli: u o'quvchining yangiliklarni baholashiga ta'sir qiladigan AIdan foydalanishni tavsiflaydi. AI tomonidan ishlab chiqarilgan tasvir, mashina tomonidan qilingan tarjima va mashina tarjimasiga asoslangan iqtibos, asosan AI tomonidan tayyorlangan yangiliklar - bular o'quvchi bilishi kerak bo'lgan narsalar. Bundan farqli o'laroq, shunchaki imloni tekshirish yoki sarlavhaning aqliy hujumi alohida bayonotni talab qilmaslik uchun odatiy hisoblanadi. O'lchov "bu ma'lumot o'quvchining yangiliklarga bo'lgan ishonchini o'zgartiradimi?" Bu so'rash orqali topiladi.
Shaffoflikning ikkinchi jihati manbalarga nisbatan. Manba bilan suhbatlashganda, ular aytganlari qanday qayta ishlanishi (masalan, sun'iy intellekt vositasi yordamida hal qilinishi) haqida halol bo'lish ishonch munosabatlarini saqlab qoladi; Ayniqsa nozik manbalar o'z ma'lumotlari orqali o'tishini bilish huquqiga ega. Uchinchi o'lchov ichkidir: muxbir o'z muharriri va fakt-tekshiruv stoliga hikoyada sun'iy intellektdan qayerda foydalanayotganini tushuntirishi kerak, shunda tahririyat zanjiri nima inson va nima mashina ekanligini nazorat qila oladi. Shaffoflik zaiflikni tan olish emas; Bu kasbning kitobxonga, manbaga va muassasaga nisbatan halollikka sodiqligidir.
Xulosa
AI - bu vosita; Jurnalistikaning aniqlik, oshkoralik, javobgarlik, mustaqillik va zarar bermaslik tamoyillari vosita o‘zgarganda ham o‘zgarmaydi. Har bir chiqish birlamchi manbadan tekshiriladi; AIdan foydalanish o'quvchiga mazmunli e'lon qilinadi; sintetik vizual/audio faqat aniq yorliq bilan va haqiqatga taqlid qilmasdan qo'llaniladi; Mas'uliyat har doim odamda. Yozma yangiliklar xonasining AI siyosati izchillik va javobgarlikni ta'minlaydi.
Ilova vazifasi
Hikoyaning qoralamasiga “Axloqiy xavf skriningi” taklifini qo‘llang; Har bir yuzaga keladigan xavfni haqiqatan ham baholang va uni qanday yo'q qilishni yozing. Keyin, “Sheffoflik bayonnomasi loyihasi” taklifi bilan hikoyangizga kiritish uchun AIdan foydalanish bo‘yicha halol bayonot tayyorlang va uning o‘quvchi ishonchiga ta’sirini bir paragrafda muhokama qiling.
nazorat ro'yxati
- [ ] Har bir AI o'z chiqishini asosiy manbadan tekshiradi; Men mas'uliyatni o'z zimmamga olaman.
- [ ] Men o'quvchiga AIdan foydalanishni aniq tushuntiraman.
- [ ] Men sintetik vizual/audiodan faqat aniq yorliqli va haqiqiy narsaga taqlid qilmasdan foydalanaman.
- [ ] Men medianing tarafkashligiga shubha qilaman va tahririyat mustaqilligini saqlayman.
- [ ] Men yozma AI foydalanish siyosatiga rioya qilaman yoki uni himoya qilaman.