Ünite 3 / 11

Slayt Metni ve İçerik Üretimi: Başlık, Madde, Konuşmacı Notu

Kazanimlar:

  • Slayt başlıklarını konu etiketinden eylem başlığına (iddiaya) çevirip metni okunur biçimde azaltabilme
  • Sayıları yuvarlayıp bağlamlayarak ve açıklamaları konuşmacı notuna taşıyarak slaydı bir belge olmaktan çıkarabilme
  • Modelin sayı uydurmasını açıkça yasaklayıp her rakamı kaynağıyla doğrulayabilme

Omurga hazır olduğunda sıra slaytın içine gelir: başlık, maddeler, sayılar ve konuşmacının söyleyeceği sözler. Burada en büyük tuzak, slaytı bir belgeye çevirmektir. İzleyici slaytı okurken sizi dinleyemez. Bu ünitede yapay zekayı slayt metnini kısaltmak, keskinleştirmek ve konuşmaya ayırmak için nasıl kullanacağınızı öğreneceğiz. İlke şudur: slayt gösterir, konuşmacı anlatır.

Slayt bir belge değildir

Üç temel kavram. Başlık, o slaytın tek cümlelik iddiasıdır; sadece konu etiketi değil. Madde (bullet), iddiayı destekleyen kısa kanıt satırıdır. Konuşmacı notu, slaytta yazmayan ama sizin söyleyeceğiniz metindir. İyi slaytta metin azdır, konuşmacı notunda çoktur.

Pratik bir sınır: bir slaytta genelde en çok 3-5 madde, her madde tek satır. "6x6 kuralı" diye bilinen kaba ölçü işe yarar: satır başına ~6 kelime, slaytta ~6 satırı geçmeyin. Amaç kural değil, okunabilirliktir.

İpucu: Slaydı hazırladıktan sonra 3 metre geri çekilip bakın. Okumak için gözünüzü kısıyorsanız metin fazla ve font küçüktür.

Eylem başlığı: en büyük kaldıraç

Slayt başlığını "konu" yerine "iddia" yapmak, sunum kalitesini en çok yükselten tek değişikliktir. Buna eylem başlığı denir: slaytın söylediği şeyi tam cümleyle söyler.

Zayıf (konu başlığı)

Güçlü (eylem başlığı)

Satış sonuçları

Satışlar 3 çeyrektir üst üste büyüyor

Bütçe

Mevcut bütçe yıl sonuna yetmiyor

Müşteri memnuniyeti

Şikâyetlerin %70'i tek bir adımdan geliyor

Sonuç

Pilotu bölge geneline yaymamızı öneriyoruz

Yapay zeka eylem başlığı üretmede çok iyidir, çünkü elinizdeki maddeleri tek iddiaya sıkıştırma işi tam bir dil görevidir:

Aşağıdaki slayt maddelerinin özetlediği TEK iddiayı bul veonu bir EYLEM BAŞLIĞI olarak yaz (tam cümle, en fazla 10 kelime).Konu etiketi ("Satışlar") değil, iddia ("Satışlar düşüyor") istiyorum.3 alternatif ver. Maddeler: [ ... ]

Adım adım: bir slaytın metnini üretmek

  1. Slaytın iddiasını yazın (eylem başlığı).
  2. En çok 3-4 kanıt maddesi seçin; her biri iddiayı destekler.
  3. Maddeleri kısaltın: fiili başa alın, gereksiz kelimeyi atın.
  4. Sayıyı yuvarlayın ve bağlamlayın: "1.284.902 TL" yerine "≈1,3 milyon TL, geçen yıla göre +%12".
  5. Konuşmacı notunu ayırın: slaytta olmayan açıklamalar buraya.
  6. Doğrulayın: her sayı ve iddia kaynağıyla eşleşiyor mu?

Rolün: sunum kopya editörü.Bu slaytın eylem başlığı: [ ... ]Ham içerik: [dağınık notlar / paragraf]Görev:1) En çok 4 kanıt maddesi çıkar, her biri tek satır, fiil başta.2) Uzun sayıları yuvarla ve bağlam ekle (değişim %'si gibi), ama veride olmayan sayı UYDURMA.3) Slayta girmeyecek açıklamaları ayrı bir "Konuşmacı notu" bölümüne yaz (3-4 cümle).

Konuşmacı notunu genişletmek için:

Aşağıdaki 4 maddeyi, sahnede söyleyeceğim akıcı bir KONUŞMAmetnine dönüştür (yaklaşık 45 saniye, ilk tekil ağız, doğal).Maddeleri kelime kelime okumak yerine hikâyeleştir.Sonunda bir sonraki slayta GEÇİŞ cümlesi ekle. Maddeler: [ ... ]

Dili sadeleştirmek için:

Bu slayt metnini teknik olmayan bir izleyici için sadeleştir.Jargonu (uzmanlık terimi) çıkar ya da ilk geçtiğinde bir cümleyleaçıkla. Anlamı DEĞİŞTİRME, sayıları KORU. Metin: [ ... ]

Üç mini vaka

Vaka 1 — Başlık değişimi. Bir danışman, 14 slaytın hepsinde konu başlığı kullanıyordu ("Analiz", "Bulgular"...). Yapay zeka ile hepsini eylem başlığına çevirdi. Slaytlara hiç dokunmadan, sadece başlıkları değiştirerek yaptığı bir sunumda müşteri "ilk kez baştan sona ne demek istediğini anladım" dedi.

Vaka 2 — Metin diyeti. Bir mühendis, slayt başına ortalama 68 kelime kullanıyordu; izleyici slaytı okuyup onu dinlemiyordu. Yapay zekaya "her slaytı en çok 20 kelimeye indir, gerisini konuşmacı notuna taşı" dedi. Slayt kelime sayısı 68'den 19'a düştü; fazlalık konuşmacı notuna gitti, sunum çok daha akıcı hale geldi.

Vaka 3 — Uydurmayı yakalamak. Bir stajyer, yapay zekaya "bu maddeleri güçlendir" dedi; model kendiliğinden "%35 artış" gibi bir sayı ekledi, oysa veride böyle bir rakam yoktu. Stajyer, "[teyit]" yer tutucusu kuralını koymadığı için hatayı fark etmek zorunda kaldı. Sonraki isteklerinde "veride olmayan sayı üretme, [teyit] yaz" talimatını standart yaptı.

Zayıf prompt / Güçlü prompt

Zayıf:

Bu slaytı daha iyi yap.

"İyi" tanımsız; model rastgele süsler, hatta sayı uydurabilir.

Güçlü:

Rolün: sunum kopya editörü. Bu slaydı 'daha az metin, daha güçlüiddia' yönünde düzelt. Eylem başlığı yaz (≤10 kelime), en çok4 tek-satır madde bırak, uzun sayıları yuvarlayıp bağlamla,kalanı konuşmacı notuna taşı. Veride olmayan sayı ekleme.Ham slayt: [ ... ]

İkincisi "iyi"yi ölçülebilir kurallara çevirir ve uydurmayı yasaklar.

Paralel yapı: maddeleri aynı ritme sokmak

İzleyicinin gözü, aynı biçimde yazılmış maddeleri çok daha hızlı tarar. Buna paralel yapı denir: maddeler aynı dilbilgisi kalıbıyla başlar. Örneğin hepsi bir fiille ("Artırdık...", "Azalttık...", "Hızlandırdık...") ya da hepsi bir sayıyla başlar. Karışık kalıp (biri fiil, biri isim, biri soru) okumayı yavaşlatır ve dağınık görünür.

Zayıf (karışık yapı)

Güçlü (paralel yapı)

Maliyet düştü

Maliyeti %12 düşürdük

Hız konusu

Teslimi 3 güne indirdik

Müşteriler daha memnun mu?

Memnuniyeti 8 puan artırdık

Yapay zeka, dağınık maddeleri tek bir kalıba sokmada çok pratiktir:

Aşağıdaki maddeleri PARALEL yapıya sok: hepsi aynı kalıplabaşlasın (örn. hepsi bir fiille ve mümkünse bir sayıyla).Anlamı değiştirme, sayıları koru, veride olmayanı [teyit] yaz.Maddeler: [ ... ]

İpucu: Bir slaytta maddeler farklı uzunluktaysa, en uzununu en alta koyun ve hepsini benzer uzunluğa çekin. Göz, düzgün bir liste görünce içeriğe daha çok güvenir.

Bir slaytta ne kadar sayı olmalı?

Slayt bir tablo değildir. Bir slayta 12 sayı sığdırmak yerine, o slaytın tek mesajını destekleyen 1-3 sayı seçin. Kalan detay bir ek tabloya (appendix) ya da konuşmacı notuna gider. İzleyici bir slaytta en çok bir-iki rakamı akılda tutabilir; gerisi gürültüdür. Eğer gerçekten bir tablo göstermeniz gerekiyorsa, tabloda anlatmak istediğiniz hücreyi renk veya çerçeveyle vurgulayın; izleyici nereye bakacağını bilsin.

Sık yapılan hatalar

  • Cümleleri slayta yazıp okumak: İzleyici okur, sizi dinlemez.
  • Konu başlığında kalmak: İddiasız başlık sunumu yavan bırakır.
  • Ham, uzun sayılar: "1.284.902,47" yerine yuvarlanmış ve bağlamlı sayı kullanın.
  • Konuşmacı notunu boş bırakmak: Slayta sığmayan her şeyi slayta tıkıştırmak.
  • Modelin eklediği sayıya güvenmek: "Güçlendir" derken model uydurabilir; kaynağı olmayan sayıyı silin.

Özetle

Slayt gösterir, konuşmacı anlatır. Metni azaltın, başlıkları eylem başlığına (iddiaya) çevirin, en çok 3-4 kısa madde bırakın, sayıları yuvarlayıp bağlamlayın ve kalan her şeyi konuşmacı notuna taşıyın. Yapay zeka bu kısaltma ve keskinleştirme işinde çok güçlüdür; ama sayı uydurmasını açıkça yasaklayın ve her rakamı kaynağıyla doğrulayın.

Uygulama görevi

Elinizdeki dolu bir slaytı alın. (1) Konu başlığını eylem başlığına çevirin (3 alternatif ürettirin). (2) Metni en çok 4 maddeye ve slayt başına ~20 kelimeye indirin. (3) Çıkardığınız açıklamaları bir konuşmacı notuna dönüştürün. (4) Slayttaki her sayının kaynağını işaretleyin.

Kontrol listesi

  • [ ] Slayt başlığı bir iddia (eylem başlığı), sadece konu değil.
  • [ ] Slaytta en çok 3-4 kısa madde var.
  • [ ] Sayılar yuvarlanmış ve bağlamlanmış.
  • [ ] Slayta sığmayan açıklamalar konuşmacı notuna taşındı.
  • [ ] Modelin eklediği tüm sayıları kaynağıyla doğruladım.
  • [ ] "Veride olmayan sayı üretme" talimatını isteğe koydum.