Girdeji:
- Drugaramaz neşe reaksiýalaryny (zyýanly täsirleri) tanamakda, sebäplere baha bermekde we TÜFAM habarnamasynyň taslamasyny taýýarlamakda emeli intellekt ulanmak ukyby
- Duýduryş tekstini dolulygyna, gizlinligine we resmi görnüşine görä barlamak arkaly ygtybarly tamamlamak ukyby
- Derman öndürijileriniň hasabatynda sebäpler baradaky kararyň hünärmenleriň baha berilmegini talap edýändigine we emeli intellektiň diňe bir taslama döredýändigine düşünmek
Bir neşe bazara çykansoň, onuň hekaýasy gutarmaýar; Hakyky hassalar neşe serişdesini ulanyp başlansoň, hakyky howpsuzlyk maglumatlary ýygnanýar. Farmakowigilans (neşe serişdeleriniň howpsuzlygyna gözegçilik) neşe serişdeleriniň ýaramaz täsirlerini (islenmeýän, zyýanly neşe täsirleri) ýygnamak, baha bermek we öňüni almak ylmydyr. Dermanhanaçy bu ulgamyň öňdäki gözlerinden biridir: hassanyň "Bu dermandan soň döküldi" sözüni saglyk signalyna öwürýän adam. Bu amalda AI gözegçilik sanawlaryny resminamalaşdyrmakda, taýýarlamakda we öndürmekde wagt tygşytlaýar. Caöne sebäbiň hökümi (täsiri hakykatdanam neşe bilen baglanyşyklymy) kliniki baha bolup, AI-e tabşyrylyp bilinmez. Bu bölümde, emeli intellekt goldawy bilen ýaramaz täsirlere gözegçilik we hasabatlylygy nädip howpsuz alyp barmalydygyny öwrenersiňiz.
Versearamaz täsirleri we hasabat bermegiň ähmiýeti
Drugaramaz neşe reaksiýasy (ADR) adaty dozalarda ulanylýan derman tarapyndan döreýän zyýanly we islenmeýän täsirdir. Bular ýumşak (dökülme, ýürek bulanma) ýa-da agyr (hassahana ýerleşdirilmegi, hemişelik zeper, ölüm) bolup biler. Türkiýede bu habarnamalar TÜFAM-a (Türk farmakowigilans merkezi) berilýär. Duýduryşlar:
- Neşe serişdeleriniň hakyky dünýädäki howpsuzlygyna gözegçilik edýär.
- Seýrek duş gelýän täsirleri ýüze çykarýar (kliniki gözleglerde ýüze çykarylmadyklar).
- Zerur bolanda duýduryş, çäklendirme ýa-da çykarmak kararlary üçin esas döredýär.
Dermanhana üçin hasabat bermek diňe bir kanuny borjy däl, hassalaryň howpsuzlygyna gönüden-göni goşantdyr. Effectiveöne täsirli bolmak üçin bildiriş doly, takyk we gizlin bolmaly; Bu ýerde emeli intellekt kömek edýär.
Haýsy ýagdaýlaryň habar berilmelidigi barada esasy ýörelge şeýledir: şübhe dörände hasabat beriň. Esasanam çynlakaý (hassahana ýerleşdirilmegi, hemişelik zeper ýetmegi, ömre howp salýan), garaşylmadyk (SmPC-e goşulmaýar) we täze çykan dermanlar bilen islendik reaksiýa gymmatly signaldyr. Diňe bir jümle subutnama bolup durmaýar; Emma müňlerçe farmasewtleriň we lukmanlaryň hasabatlary bir ýere jemlenende, “signal” (ähtimal howpsuzlyk meselesiniň statistik alamaty) ýüze çykýar. AI, bir hadysanyň hasabat kriteriýalaryna laýykdygyny ýa-da ýokdugyny tiz kesgitlemäge kömek edip biler; Emma “habar bermäge mynasyp däl” diýen karara gelmek, möhüm signalyň ýitmegine sebäp bolup biler.
Maslahat: Gowy oňaýsyz reaksiýa hasabatynda dört esasy element bar: kesgitlenýän näsag (ýaşy / jynsy, şahsyýeti däl), güman edilýän neşe serişdeleri, reaksiýanyň beýany we habarçy. AI bu dört elementiň dolulygyny barlamak üçin gowy ýatlatma.
Sebäp: Emeli intellektiň saklanjak ýeri
Sebäplere baha bermek "bu täsir hakykatdanam şu derman bilen baglanyşyklymy?" Bu soraga jogap bolup, aşakdakylara agram salýar: wagtlaýyn gatnaşyk (neşe bilen onuň täsiriniň arasyndaky wagt sazlaşygy), alternatiw sebäpler (başga bir neşe, kesel), neşe serişdesi togtadylanda dargamak, gaýtadan berlende dikeltmek (gaýtadan işlemek) we edebiýatda maglumatlar. Bu kliniki pikir; Emeli intellekt bu elementleri çarçuwada sanap biler, ýöne takyk sebäpler karary hünärmen tarapyndan kabul edilýär. AI "hökman neşe bilen baglanyşykly" diýmek subutnama däl.
üç sany kiçi halat
1-nji hadysa - Deriniň dökülmegi. 45 ýaşly näsag antibiotik başlandan 3 gün soň giň ýaýrandygyny habar berdi. Dermanhana AI-den habarnamanyň taslamasyny we ýitirilen maglumat sanawyny sorady. Emeli intellekt hassanyň ýaşy, dermanlaryň başlanýan senesi we dökülmäniň başlanmagy ýaly ugurlar barada sorady. Dermançy maglumatlary tamamlady, sebäbine baha berdi (güýçli wagtlaýyn ylalaşyk, başga täze dermanlar ýok) we habarnamany TÜFAM görnüşinde iberdi. Emeli intellekt hiç bir meýdanyň boş galmazlygyny üpjün etdi.
2-nji hadysa - Iki şübheli derman. Bir näsag iki sany täze derman ulanandan soň bagyr gymmatlyklaryny ýokarlandyrdy. Emeli intellekt "Iki neşe hem şübheli, haýsysynyň jogapkärdigini tapawutlandyrmaly" -diýdi. Dermançy şübheli dermanlar hökmünde habar berdi we sebäbini kesgitlemegi lukmanyň kliniki bahasyna galdyrdy. AI gyssagly bir neşe serişdesini günäkärlemedi; Näbelliligi takyk görkezýärdi.
3-nji waka - Gizlinlik şowsuzlygynyň öňüni almak. Bir dermanhanaçy habarnamany taýýarlaýarka tötänleýin näsagyň adyny tekste ýazdy. Anonimleşdirme haýyşy taslamada galan kesgitleýji maglumatlary bellik etdi we "ýaş / jyns ýeterlik, ady talap edilmeýär" diýip duýduryş berdi. Dermanhana şahsyýeti baradaky maglumatlary çykardy. Emeli intellekt gizlinligiň bozulmagynyň öňüni aldy.
Stepdim-ädim ýaramaz täsir hasabaty (emeli intellekt goldaýar)
- Wakany tutuň. Näsagdan / ýazgydan reaksiýa we wagt alyň.
- Anonim kontekst düzüň. Şahsyýetiň ýerine ýaş, jyns, degişli kliniki maglumatlar.
- Çyzgy we gözegçilik sanawyny soraň. AI-den habarnamanyň taslamasyny we ýitirilen meýdan sanawyny alyň.
- Sebäbini özüňize baha beriň. Wagtlaýyn gatnaşyklar, alternatiwalar; zerur bolsa lukman bilen.
- Dolylygyny we gizlinligini barlaň. Gerekli meýdanlar doldurylýarmy, şahsyýetnama aýdyňmy?
- Resmi formatda iberiň. TÜFAM / degişli ulgama iberiň we saklaň.
Gowşak haýyş / Güýçli haýyş
Gowşak: "Bu ters täsirini habar beriň."
Güýçli: "Aşakdaky oňaýsyz reaksiýa üçin habarnamanyň taslamasyny we hökmany meýdan gözegçilik sanawyny taýýarlaň. Näsag (näbelli): 45 ýaş, aýal. Güman edilýän neşe serişdesi: [ady], başlanýan senesi. Reaksiýa: Şahsyýetini soramaň "
Güýçli islegde, näbelli kontekst, zerur meýdanlar we sebäpler araçägi aýdyňdyr.
Göçürip boljak dört şablon
Wezipe: versearamaz täsir ediji hasabat meýilnamasy (sebäplere baha bermek). Näsag (näbelli): ýaş [...], jyns [...]. Güman edilýän neşe serişdeleri: [ady, dozasy, başlanýan senesi] .Raksiýa:
Wezipe: Sebäplere baha bermek çarçuwasyny öndüriň (karar däl). Sort: 1) Wagtlaýyn gatnaşyk 2) Alternatiw sebäpler 3) Derman saklanandan soň okuw (dechallenge) 4) Dolandyryş ýagdaýy 5) Edebiýatda tanalmak. Her elementi sorag hökmünde ýazyň; Bilermen netijäni doldurar.
Wezipe: Doly gözegçilik sanawyny habar beriň. Barlaň: kesgitlenýän näsag (şahsyýetnamasy däl), güman edilýän neşe, reaksiýanyň beýany, habarçynyň maglumatlary, seneleri, agyrlygy, netijesi. Missingitirilen meýdanlary sanaň.
Wezipe: Gizlinlik üçin habarnamanyň tekstini skanirläň. Tekst: [...]. Şahsyýet maglumaty (ady, şahsyýeti, salgysy, telefony) bar bolsa, ony belläň we "anonim ekwiwalent bilen çalyşmagy" teklip ediň. Kliniki ähmiýetini saklaň.
Reaksiýanyň agyrlygy we ileri tutulýan tablisa
çynlakaýlyk
mysal
Duýduryşyň ileri tutulmagy
Emeli intellektiň roly
ýeňil
Wagtlaýyn ýürek bulanma, ýumşak dökülme
Standart
Çyzgy + gözegçilik sanawy
orta
Dozanyň üýtgemegini talap edýän iş güýjüniň ýitmegi
ileri tutulýan ugur
Taslama + dolulygyna
çynlakaý
Keselhana ýerleşdirilmegi, hemişelik zeper
gyssagly
Çalt garalama; hünärmen üçin sebäp
garaşylmadyk / täze
SmPC-de däl
beýik
Edebiýat deslapky barlag + tassyklama
Adaty ýalňyşlyklar
- Emeli intellektiň sebäbini çözmegine ýol bermek. Sebäp kliniki pikirdir; AI diňe çarçuwany üpjün edýär.
- Şahsyýet maglumatyny goýmak Habarnamada hiç hili at / TC talap edilmeýär; Anonim ekwiwalent ýeterlikdir.
- Missingitirilen meýdan bilen iberiň. Zerur meýdanlar doly bolmasa, habarnamanyň gymmaty ýitýär.
- Ildumşak diýip habar bermezlik. Garaşylmadyk reaksiýalar, az bolsa-da, signal bahasyny göterýär.
- Birnäçe şübheli neşe serişdelerini azaltmak. Düşnüksiz bolsa, güman edilýänleriň hemmesine habar berilýär.
Gysgaça
Farmakowigilans, hassalaryň howpsuzlygynyň göze görünmeýän, ýöne möhüm gatlagy we dermanhanaçy bu ulgamyň öň hatarydyr. Emeli intellektual habarnamany taýýarlamak bu meseläni çaltlaşdyrýar we dolulygyna barlamak we gizlinlik skaneri bilen ýalňyşlyk derejesini azaldar. Muňa garamazdan, sebäplere baha bermek kliniki pikirdir we bilermene degişlidir; AI diňe baha beriş çarçuwasyny üpjün edýär. Habarnamany doly, anonim we resmi formata laýyklykda doldurmak farmasewtiň jogapkärçiligidir.
Programma meselesi
Hakyky tejribäňizden (ýaşy, jynsy, şübheli neşe, reaksiýa, seneler) anonim ýaramaz täsir ssenarisini düzüň. AI-den habarnamanyň meýilnamasyny, sebäplere baha beriş çarçuwasyny we dolulygyna gözegçilik sanawyny soraň. Sebäbini özüňize baha beriň (zerur bolsa lukman bilen) we ony taslama ýazyň. Netijede, gizlinlik skanerini işlediň we resminamada kesgitleýji maglumatlaryň ýokdugyny barlaň.
gözegçilik sanawy
- [] Reaksiýany we wagty dogry aldym.
- [] Konteksti anonim etdim (şahsyýetnamasy ýok, diňe ýaş / jyns).
- [] Taslamany we ýiten meýdan sanawyny taýýarladym.
- [] Sebäbine özüm / hünärmen bilen baha berdim, emeli intellektde goýmadym.
- [] Gerekli meýdanlaryň dolulygyny barladym.
- [] Şahsy maglumatlary gizlinlik skaneri bilen arassaladym.
- [] Resmi formatda iberdim we ýatda sakladym.