Girdeji:
- Etiki meseläni dürli nukdaýnazardan, netije çykaryjy, deontologiki we ahlak etikasynyň çarçuwasyndan seljermek ukyby
- Faktlary we gyzyklanýan taraplary aýdyňlaşdyrmak we ýörelge gapma-garşylyklaryny atlandyrmak
- Emeli hökümleri we kararlary emeli intellektlere goýman, ikitaraplaýyn gözegçilik bilen esasly tertipde karar bermek
Amaly etikanyň ýüregi "näme etmeli?" hakyky ýagdaýda. soraga esasly jogap bermekdir. Keselhananyň etika komiteti bejeriş kararyny ara alyp maslahatlaşýar, bir kompaniýa maglumatlaryň ulanylyşynyň ahlaklydygyna baha berýär, gözlegçi eksperimentiň gatnaşyjylara ýetirýän zyýanyny ölçýär. Bu eserlerde ulanylýan gurallar etiki esaslardyr (bitewi ýörelgeler toplumyny we ýagdaýa baha bermegiň esaslaryny hödürleýän çemeleşmeler), mysal üçin, netijelilik (hereketiň netijelerine, öndürýän peýdasyna we zyýanyna baha berýän çemeleşme), deontologiýa (hereketiň dogrulygyna baha berýän çemeleşme, netijelerine bagly däl), ahlaklylyga esaslanýar; "Näme hereket?"). AI dürli çarçuwalardan bir işi derňemek, gözden salnan ölçegleri görmek we köpeltmek opsiýalaryny çalt gural edip biler. Theöne iň soňky etiki höküm, haýsy ýörelge agdyklyk edýär, haýsy karar bermeli we esaslandyrma adama, esasanam jogapkär komitet we bilermene degişlidir.
Bu bölümde, AI bilen işleýän, ýöne adam tarapyndan dolandyrylýan etiki meseläni nädip seljermelidigini göreris.
Köp çarçuwaly derňew: AI-iň hakyky güýji
Etiki ýagdaýda iň köp ýaýran ýalňyşlyk, bir pikire ýapyşmakdyr. Gowy derňew şol bir ýagdaýy birnäçe çarçuwadan görýär we dartgynlygy ýüze çykarýar. Bu ýerde AI güýçli: netijäni bir wagtyň özünde netije çykaryjy, deontologiki we ahlaklylyga esaslanyp seljerip biler we her çarçuwanyň haýsy netijä geljekdigini tiz sanap biler. Bu jedeli görkezýär.
Dimler:
1. Faktlary düşündiriň. Kim, näme, haçan gatnaşýar; näbellilik we çak edilýän faktlary tapawutlandyrmak. Etiki derňew ýalan faktlara esaslanyp bilmez.
2. Gyzyklanýan taraplary we gyzyklanmalary kesgitläň. Karara kim täsir edýär, hersiniň hukuklary we bähbitleri näme?
3. Dürli çarçuwalardan derňäň. Her çarçuwa bu ýagdaýa nähili garaýar we haýsy çäräni maslahat berýär?
4. Dartgynlylygy we ýörelge gapma-garşylyklaryny görkeziň. Çarçuwalar dürli netijä gelse, konflikt nirede? (Mysal üçin, şahsyýetiň özbaşdaklygy bilen jemgyýetiň peýdasynyň arasynda.)
5. Pikirli karara geliň. Haýsy prinsipiň beýleki tarapyň iň güýçli garşylygyny kabul edip, näme üçin has ýokarydygyny esaslandyryň.
Maslahat: AI-den "maňa dogry jogaby aýt" diýip soramaň; “Bu meseläni üç çarçuwadan derňäň we netijä geliň we hersine iň berk garşylygy görkeziň” diýiň. AI-iň işi kartany döretmek; Karary we delillendirýärsiňiz. Etika taýdan "maşyn tarapyndan berlen jogap" delil däl.
AI näme üçin etiki karar berip bilmeýär?
Muny aýdyňlaşdyralyň. Etiki höküm; Kontekst bilimlerini, gymmatlyklaryň arasynda ileri tutulmagy, jogapkärçiligi we şol karara gol çekmek islegini talap edýär. AI bularyň hiç biri-de ýok: onuň hiç hili gymmaty ýok, jogapkärçiligi ýok, kontekstdäki çäkli bilimleri bar we okuw maglumatlarynda medeni / ideologiki taraplary köpeldip biler. Mundan başga-da, AI jedelli mowzukda köplenç “ortaça” ýa-da iň köp pikir berýär; ahlak taýdan dogry jogap esasan azlykda bolup biler ýa-da düýbünden bolmazlygy mümkin. AI opsiýalary açýar; Agram salyň we karar beriň.
Üns beriň: ethokary derejeli ahlak kararlarynda (lukmançylyk, hukuk, institusional) AI önümi hiç wagt başarnykly geňeşiň ýa-da bilermeniň kararyny çalyşmaly däldir. AI-ni “maslahat beriji” hökmünde ulanyň; Iň soňky karar we jogapkärçilik jogapkär adamda. Mundan başga-da, hakyky maglumatlar şahsy / gizlin maglumatlary öz içine alýan bolsa, ony jemgyýetçilik gurallaryna girizmäň.
üç sany kiçi halat
Mysal 1 - Köp çarçuwaly karta. Etika komiteti çäkli çeşme (meselem, bejerginiň çäkli mukdary) paýlanyşyny ara alyp maslahatlaşýardy. AI kazyýet işini netijeli, deontologiki we ahlakly esasda seljermegi buýurdy; Üç dürli delil we gapma-garşylyk nokatlary 20 minutda kartalaşdyryldy. Geňeş bu kartany başlangyç nokat hökmünde ulanyp, öz pikirini ara alyp maslahatlaşdy we karar berdi.
2-nji waka - äsgerilmedik gyzyklanýan tarap. Bir kompaniýa maglumatlary ulanmak kararyna baha berýärdi. Derňewinde, YZ kararyň gönüden-göni taraplaryndan başga gytaklaýyn täsir eden üçünji topara (maglumatlary ulanylýan, ýöne bu prosese gatnaşmaýan adamlar) bellendi. Topar bu gyzyklanýan tarapa üns bermedi. AI-iň girizişi karary has doly etdi - ýöne topar ileri tutdy.
3-nji waka - Ikitaraplaýyn teklip düzedildi. Derňewçiniň AI medeni taýdan duýgur bir işi seljermegi bardy. AI “ähliumumy hakykat” hökmünde ýeke-täk medeni görnüşi hödürledi we alternatiw baha ulgamlaryna ähmiýet bermedi. Gözlegçi bu bir taraplydygyna göz ýetirdi we derňewi diwersifikasiýa etdi. AI-iň okuw maglumatlarynyň agdyklyk edýän görnüşi, adamyň gözegçiligi bilen deňagramlaşdyrylýar.
Gowşak haýyş / Güýçli haýyş
Gowşak haýyş:
Bu ýagdaýda ahlak taýdan näme etmeli?
Bu etiki hökümi we jogapkärçiligi AI-e tabşyrýar; Bir "jogap" alarsyňyz, esas we çarçuwany görmersiňiz, tarapgöýlik gizlin galýar.
Güýçli haýyş:
Siziň roluňyz: amaly etika analitigi (karar berýän däl). Aşakdaky ýagdaýy derňäň. Maňa karar bermäň.1) Düşündirilmeli düşnüksiz faktlary sanaň.2) Gyzyklanýan taraplary we hersiniň bähbitlerini / hukuklaryny aýyryň.3) Kazyýeti netijeli, deontologiki we ahlakly ahlak nukdaýnazaryndan aýratyn derňäň; Netije we hersine iň berk garşylyk beriň. 4) Çarçuwalaryň arasyndaky ýörelgeleriň esasy gapma-garşylygyny görkeziň. Karary we delillendirerin. Şahsy / gizlin maglumatlar bar bolsa duýduryş beriň. Kazyýet: [ýazyň]
Bu haýyş köp kartaly kartany aýyrýar, karary size berýär we ikitaraplaýyn görünýär.
Göçürip boljak dört şablon
1) Fakt we gyzyklanýan taraplaryň düşündirişi:
Aşakdaky ýagdaýda (a) belli belli faktlary, b) näbelli / çak edilýän faktlary, (c) ähli gyzyklanýan taraplary we hersiniň gyzyklanmalaryny we hukuklaryny sanaň. Teswirleri we kararlary goşuň. Kazyýet: [kazyýet]
2) Üç çarçuwaly derňew:
Bu hadysany netijelilik, deontologiýa we ahlak etikasy nukdaýnazaryndan aýratyn derňäň. Her ramka üçin: ony nädip görýär, maslahat berýän hereketi we bu teklibe iň güýçli garşylyk. Çarçuwany "dogry" yglan etmek. Kazyýet: [kazyýet]
3) Syýasat gapma-garşylygy anyklamak:
Aşakdaky derňewde çarçuwalaryň gapma-garşylygy bolan esasy ýörelgeleriň adyny aýdyň (meselem, özbaşdaklyk we umumy ýagşylyk, adalat we rehimdarlyk). Konflikt merkezleriniň nirededigini görkeziň. Karar bermek. Analiz: [teksti goýmak]
4) Öňünden düşünmek we medeni duýgurlyk barlagy:
Bu etiki derňewiň ähliumumy hakykat hökmünde ýekeje medeni / ideologiki pikiri görkezmeýändigini barlaň. Üns berilmeýän alternatiw baha ulgamlary ýa-da perspektiwalary barmy? Has köp plýuralizmiň bolmaly ýerini belläň. Derňew: [teksti goýmak]
Çarçuwany deňeşdirmek diagrammasy
Çarçuwa
Esasy sorag
Üns beriň
adaty gowşaklyk
Netijelilik
Iň gowy netije näme?
Peýda / zyýan balansy
Azlyklaryň hukuklaryny ezip biler
deontologiýa
Wezipe / düzgün näme diýýär?
hukuk, borç, ýörelge
Gaty, netijäni äsgermezlik edip biler
ahlak etikasy
Sypaýy adam näme edýär?
häsiýet, niýet
Düşnüksiz hereket gollanmasy
Adaty ýalňyşlyklar
- AI karar bermek. "Näme etmeli?" Sorag etiki pikiri berýär; AI karta döredýär, karar berýärsiňiz.
- Bir çarçuwada ýapyşmak. Kazyýet işine diňe bir nukdaýnazardan seretmek; köp çarçuwaly derňew dartgynlygy ýüze çykarýar.
- Faktlary aýdyňlaşdyrmaýar. Falsealan ýa-da çak edilýän faktlara esaslanýan etiki derňew ýykylýar.
- Ikitaraplaýynlygy tanamazlyk. AI agalyk ediji medeni pikiri “ähliumumy” hökmünde görkezip biler; Plýuralizm adamlar tarapyndan üpjün edilýär.
- Jemgyýetçilik guralyna gizlin / şahsy işi girizmek. Hakyky faýllarda şahsy durmuşyň bozulmagy töwekgelçiligi; Howpsuz ulgamy anonimleşdiriň ýa-da ulanyň.
Gysgaça
Amaly amaly derňewde AI-iň hakyky güýji, köp kadrlardan ýagdaýy çalt kartalaşdyrmak, gyzyklanýan taraplary çykarmak we ýörelge gapma-garşylyklaryny görmekdir. Emma ahlak hökümi, haýsy ýörelgäniň agdyklyk edýändigi, karar we esaslandyrma adama degişlidir, esasanam jogapkär komitet we bilermen; sebäbi AI-de hiç hili gymmatlyk ýok, jogapkärçilik ýok, kontekst bilimleri ýok we ikitaraplaýyn pikirleri alyp barýar. Faktlary aýdyňlaşdyryň, birnäçe çarçuwany derňäň, gapma-garşylygyň adyny aýdyň, ikitaraplaýynlygy barlaň we karary delillendiriň. -Okary kararlarda AI hünärmeniň pikirini çalyşmagyň ýerine, gapdalynda ýerleşdirilýär.
Programma meselesi
- Hakyky ýa-da toslama ahlak meselesini saýlaň (şahsy maglumatlary öz içine alýan bolsa anonimleşdiriň).
- “Fakt we gyzyklanýan taraplaryň düşündirişi” şablony bilen faktlary we gyzyklanýan taraplary çykaryň.
- Kazyýeti “üç çarçuwaly derňew” şablony bilen üç nukdaýnazardan seljeriň.
- Esasy dartgynlylygy “esasy konflikt diagnozy” şablony bilen atlandyryň.
- Öz pikirlenen kararyňyzy ýazyň - garşydaş tarapyň iň berk garşylygyny kabul ediň.
gözegçilik sanawy
- [] Faktlary we näbellilikleri düşündirdim.
- [] Stakehli gyzyklanýan taraplary we olaryň gyzyklanmalaryny kesgitledim.
- [] Iň azyndan üç etiki esasdan seljerdim.
- [] Principleörelge konfliktini aç-açan atlandyrdym.
- [] Ikitaraplaýyn we bir taraplydygyny barladym.
- [] Karary we esaslandyrmany AI-e däl-de, özüme / tagtada goýdum.
- [] Gizlin / şahsy maglumatlary goradym.