Girdeji:
- Çeşmäniň hakykylygyny (1-nji gatlak) we mazmunyň wepalylygyny (2-nji gatlak) aýratyn barlamak ukyby
- Sitatalary esasy çeşmä gabat getirip, kontekstden alyp, ýoýulmany tanamak ukyby
- Çap, sahypany we maglumatlary çap etmek arkaly sitata bitewiligini saklamak ukyby
Öňki bölümdäki toslanan çeşmeleriň howpy barada durup geçdik. Bu bölümde, biz bir ädim öňe bararys we çeşmäni barlamak temalaryny (sitatanyň, salgylanmanyň ýa-da talapyň görkezilen çeşmede, görkezilen görnüşde bardygyny özbaşdak tassyklamak prosesi) we sitata bitewiligini (eserdäki her bir salgylanmanyň hakyky, dogry sitata bilen we kontekstde wepaly ulanylan ýörelgesi) yzygiderli usula öwreris. Gumanitar we jemgyýetçilik ugurlaryndaky eseriň gymmaty, esasan, çeşmeleriniň ygtybarlylygyna baglydyr. AI döwründe bu has möhümdi, sebäbi indi diňe "çeşmäni ýalňyş ulanmak" däl-de, "çeşmäni düýbünden ýok bolanda hakyky görkezmek" töwekgelçiligi bar.
Bu bölümde, sitatany barlamagyň ädimlerini, AI-iň sitata emele gelişini, "mazmuna wepalylygy" we akademiki ygtybarlylygy goraýan dolandyryş ulgamyny dörederis.
Iki aýratyn tanamak gatlagy
Çeşmäni barlamak iki dürli sorag berýär.
1-nji gatlak - Çeşme hakykymy? Bu makala, kitap, sahypa hakykatdanam barmy? Authorazyjy, ýyl we magazineurnal dogrymy? Bu öňki bölümiň ýasama çeşme awy we garaşsyz katalog gözegçiligi arkaly çözülýär.
2-nji gatlak - Mazmuny wepalymy? Çeşme hakyky bolsa-da, oňa degişli pikir, sitata ýa-da maglumatlar hakykatdanam şol çeşmede şeýle görünýärmi? AI ýalňyş görnüşi hakyky çeşmä degişli edip biler: bar bolan kitaba şol kitapda ýok sözlemi ýa-da awtoryň aslynda goramaýan tezisini degişli edip biler. Bu ikinji we has mekir ýalňyşlyk, sebäbi çeşme hakyky bolany üçin birinji barlagdan geçýär.
Iki gatlakdan geçmeýän sitata işiňize girmeli däldir.
Maslahat: Sitata barlanylanda, şu üç zady bilelikde barlaň: (1) çeşme barmy, (2) sitata şol çeşmede sözli görünýärmi, (3) sitata kontekstden çykaryldy we manysy üýtgedimi? Üçünji barlag, iň ýygy-ýygydan geçirilýän we iň uly ýoýulmalaryň nireden gelýändigi.
Barlamak ädimleri
1. Neşiriň katalogy. Awtor, ady, ýyly, neşir edilen ýeri - bularyň hemmesini ygtybarly maglumatlar bazasyna gabat getirýär. Gabat gelmedik belligi düzediň ýa-da taşlaň.
2. Esasy çeşmä geçiň. Bir pikiri ýa-da ikinji tekstden däl-de, asyl tekstden sitatany tassyklaň. "Beýle diýilýänler" talapynyň çeşmesini öz gözleriňiz bilen görüň.
3. Sitatany takyk gabat getiriň. Sitirleýiş belliklerindäki her sözlem çeşmede söz sözlemi bolmaly. AI ýygy-ýygydan “ýakyn, ýöne takyk däl” sitatalary çykarýar; Hatda bir söz üýtgemegi hem sitatany ýatyrýar.
4. Mazmuny barlaň. Sitata asyl manysynda nämäni aňladýar? Awtor muny goraýarmy ýa-da garşydaş pikiri öňe sürýärmi? Kontekstden alnan sitata awtoryň tersini aýtmagyna sebäp bolup biler.
5. Sahypany berkidiň we çap ediň. Sahypanyň sanlary dürli neşirlerde üýtgeýär; Haýsy neşiriň ulanylandygyna üns beriň.
Üns beriň: Iň howply ýoýulmak, hakyky awtordan hakyky sözlemi kontekstden almakdyr. Mysal üçin, filosofyň "kimdir biri talap edip biler ..." bilen açan pikirini sitata edip, öz tezisi ýaly ret etdi. Sitatanyň töweregindäki abzasy okamazdan haýsydyr bir sitata ulanmaň.
üç sany kiçi halat
1-nji waka - Hakyky çeşme, galp sitata. Gözlegçi AI tarapyndan berlen sitata hakykatdanam bar bolan kitaba esaslanmak isledi. Kitaby açyp, degişli sahypa seredende sözlem "ýakyn", ýöne takyk däldi we iki esasy söz başgaçady; Bu tapawut sözlemiň ähmiýetini üýtgetdi. Gözlegçi sözli teksti ulandy. 1-nji gatlak geçdi (çeşme hakyky), ýöne 2-nji gatlakda (mazmun wepalylygy) näsazlyk ýüze çykdy.
2-nji waka - Kontekstden sitata. Talyp etika makalasyndan AI arkaly bir sözlem aldy: awtor belli bir pikiri öňe sürýän ýalydy. Talyp asyl abzasy okanda, awtoryň bu sözlemi garşydaş pikiri bermek üçin düzendigini gördi we derrew ret etdi. Sitata awtoryň tersini aýdypdyr. Konteksti barlamak çynlakaý ýoýulmagyň öňüni aldy.
3-nji hadysa - Basyşyň tapawudy. Filosofiýanyň doktory AI tarapyndan berlen sahypa belgisine bil baglady. Geňeşçisi barlansoň, sahypa gabat gelmedi; sebäbi AI başga bir neşiriň belgisini ulandy. Talyp ulanýan neşirini düzedip, ähli sahypa belgilerini täzeden gözden geçirdi. 1 neşir tapawudy ähli salgylanmalary üýtgetdi.
Gowşak haýyş / Güýçli haýyş
Gowşak haýyş:
Bu pikir üçin sitata we çeşme tapyň.
Bu isleg, barlanmagyň ýüküni gizläp, ýasalan çeşmäni we kontekstden daşgary / ýalňyş pikiri öndürýär.
Güýçli haýyş:
Siziň roluňyz: jikme-jik sitat barlaýjy. Size tekst we sitata bererin. Her sitata üçin: 1) Sitatanyň tekstde sözli görnüşde bardygyny ýa-da ýokdugyny belläň (ýok bolsa, "gabat gelmeýär" diýiň). 2) Sitatany görüp biljek 2 sözlemi görkeziň. 3) Awtoryň bu sözlemi garşydaş pikiri goramak ýa-da bermek üçin ulanandygyny görkeziň. Çeşmeleri ýasama; diňe beren tekstim bilen işle. Tekst we sitatalar: [paste]
Bu isleg, üç gatyň hemmesini öz içine alýan ýeke-täk gabat gelişini, kontekstini we goranyş / geçiriş tapawudyny dolandyrýar.
Göçürip boljak dört şablon
1) Takyk sitata gabat gelmek:
Aşakda çeşme tekstini we dalaşgäriň sitatasyny hödürleýärin. Sitatyň çeşmede sözli (sözme-söz) peýda bolandygyny ýa-da ýokdugyny aýdyň. Notok bolsa, başgaça sözleri belläň. Teswir goşmak. Çeşme: [tekst] Sitata kandidaty: [sitata]
2) Kontekstiň wepalylygyny barlamak:
Çeşmäniň mazmunyndan aşakdaky sitatanyň awtoryň öz pikirini ýa-da beýan edýän / tankytlaýan pikirini kesgitläň. Sitatadan öň we soň sözlemleri görkeziň. Kontekstden çykarylsa, manysynyň nädip ýoýulyp biljekdigini düşündiriň. Çeşme: [tekst] Sitata: [sitata]
3) Sitat tassyklama sanawy:
Aşakdaky sitata üçin aýratyn katalogda barlamaly ähli ugurlarymyň (awtor, ady, ýyly, neşirçisi / journalurnaly, göwrümi / sany, sahypa, neşir, DOI) gözegçilik sanawy peýda bolýar. Onuň hakykylygyny tassyklamak; barlamak ädimlerini beriň. Sitata: [yz]
4) Abzasyň takyklygy:
Aşakda çeşme tekstini we sözlerimi berýärin. Parafraza çeşmäniň manysyna wepalymy ýa-da bir nuans goşýarmy? Notok bolsa, nirä sowulýandygyny görkeziň. Diňe çeşmä bil baglaň. Çeşme: [tekst] Abzas: [tekst]
Hakyky tanamak gatlaklary tablisasy
gözegçilik
Sorag
Nädip barlamaly
Geçirilse töwekgelçilik
Çeşme hakykaty
Ol ýerde barmy?
Garaşsyz katalog
arwah
çap takyklygy
Neşir dogrymy?
Katalog bilen gabat gelmek
nädogry salgylanma
Göçme manyda
Söz üçin şol bir sözmi?
Asyl nusgasy bilen deňeşdirmek
sitata düzdi
Kontekst wepalylygy
Manysy saklanýarmy?
Daşky gurşaw abzasyny okamak
ters ýoýulma
Sahypa / çap
San dogrymy?
Çap etmek
Kaýak salgylanmalary
Adaty ýalňyşlyklar
- Sitatany hakyky bolany üçin sitata dogry hasaplamak. 1-nji gatlakdan geçýän çeşme 2-nji gatlakda (mazmun) şowsuz bolup biler; Ikisini hem aýratyn barlaň.
- Konteksti okamaýar. Sitatany daş-töweregini görmän ulanmak ýazyjynyň tersini aýtmagyna sebäp bolup biler.
- "Nearakyn" sitatany göçme manyda ýalňyşdyrmak. Hatda bir söz üýtgese, dyrnak bellikleri nädogry; Ora söz bilen aýdyň ýa-da sözlemlere öwüriň.
- Parafrazy barlamazlyk. Öz sözleriňiziň çeşmä wepalydygyny çaklamak; Nuans goşmak / aýyrmak hem ýoýulmakdyr.
- Sahypanyň belgisine kör ynanmak. Çap etmegiň tapawudy sanlary üýtgedýär; Ulanylýan basyşy düzediň.
Gysgaça
Çeşmäni barlamak iki aýry gatlakdan durýar: çeşmäniň dogrudygyny ýa-da mazmuny wepalylyk bilen iberilendigini. AI iki gatlakda-da ýalňyşlyklar döredýär - hakyky çeşmelere paýlanmadyk nädogry çeşmeler we görnüşler. Ygtybarly bellemek üçin setiri kataloglaň, esasy çeşmä gidiň, sitata sözlerine gabat geliň, mazmuny okaň we neşirini gysyň. Iň mekir ýoýulma, hakyky sözlemi kontekstden çykarmakdyr. Sitata bütewiligi, gumanitar ylymlardaky akademiki ynamyňyzyň esasyny düzýär; AI muny çaltlaşdyryp biler, ýöne siz kepillendirýärsiňiz.
Programma meselesi
- AI bir mowzukda 3 sitata bilen abzas çykarmagyny isläň.
- Her sitata üçin çeşmä gidiň we “sözli sitata gabat gelýän” şablony bilen sözme-söz barlaň.
- Iň bolmanda bir sitatanyň mazmunyny "kontekstdäki wepalylygy barlamak" şablony bilen gözden geçiriň: bu awtoryň pikirimi?
- Sitatlary öz sözleriňiz bilen aýdyň we "parafrasing takyklygy" şablony bilen wepalylygyny barlaň.
- Ulanylýan neşiriňize görä yzyň sahypa belgisini tassyklaň.
gözegçilik sanawy
- [] Garaşsyz katalogdaky her çeşmäniň (1-nji dereje) hakykylygyny barladym.
- [] Her sitatanyň mazmunyna wepalylygyny (2-nji gatlak) asyl nusgasynda barladym.
- [] Sitatlaryň içindäki sitatalaryň sözme-sözdigini tassykladym.
- [] Sitatlaryň mazmunyny okadym we ýoýulmalaryň ýokdugyna göz ýetirdim.
- [] Abzaslarymyň çeşmä wepalydygyny barladym.
- [] Sahypanyň belgilerini ulanan neşirime görä düzedim.