യൂണിറ്റുകൾ
1. ആർക്കിയോളജിയിലും സാംസ്കാരിക പൈതൃകത്തിലും ആർട്ടിഫിഷ്യൽ ഇൻ്റലിജൻസിൻ്റെ ആമുഖം: റോളുകൾ, അതിരുകൾ, ആധികാരികത, ധാർമ്മികത, സ്വകാര്യത 2. വർഗ്ഗീകരണവും ഇമേജ് വിശകലനവും കണ്ടെത്തുക: സെറാമിക്സ്, നാണയങ്ങൾ, ലിത്തിക്സ്, ചെറിയ കണ്ടെത്തലുകൾ 3. റിമോട്ട് സെൻസിംഗും സൈറ്റ് കണ്ടെത്തലും: സാറ്റലൈറ്റ്, ഏരിയൽ ഫോട്ടോഗ്രഫി, ലിഡാർ 4. 3D ഡോക്യുമെൻ്റേഷനും ഫോട്ടോഗ്രാമെട്രിയും: മോഡൽ പ്രൊഡക്ഷൻ, മെഷർമെൻ്റ്, സർവേയിംഗ് 5. ഉത്ഖനന റെക്കോർഡ്, ഡാറ്റാബേസ്, ഡാറ്റ സ്റ്റാൻഡേർഡുകൾ 6. എപ്പിഗ്രാഫികൾ, പുരാതന കൈയെഴുത്തുപ്രതികൾ, ഗ്രന്ഥങ്ങൾ എന്നിവയുടെ വായനയും വിവർത്തനവും 7. ലിറ്ററേച്ചർ റിവ്യൂ, സോഴ്സ് വെരിഫിക്കേഷൻ, ഫൈറ്റിംഗ് ഹാലൂസിനേഷൻ 8. ഡേറ്റിംഗ്, സ്റ്റാറ്റിസ്റ്റിക്സ്, സയൻ്റിഫിക് അനാലിസിസ്: റേഡിയോകാർബൺ, ടൈപ്പോളജി, സീരിയേഷൻ 9. കൾച്ചറൽ ഹെറിറ്റേജ് മാനേജ്മെൻ്റ്, പ്രൊട്ടക്ഷൻ ആൻഡ് മോണിറ്ററിംഗ് 10. പബ്ലിക് ആർക്കിയോളജി, മ്യൂസിയം ആഖ്യാനം, ഡിജിറ്റൽ പുനർനിർമ്മാണത്തിൻ്റെ നൈതികത 11. ധാർമ്മികത, നിയമം, കൊള്ള വിരുദ്ധം, അവസാനം മുതൽ അവസാനം വരെ വർക്ക്ഫ്ലോ
യൂണിറ്റ് 5 / 11

ഉത്ഖനന റെക്കോർഡ്, ഡാറ്റാബേസ്, ഡാറ്റ സ്റ്റാൻഡേർഡുകൾ

നേട്ടങ്ങൾ:

  • ആർട്ടിഫിഷ്യൽ ഇൻ്റലിജൻസ് ഉള്ള സന്ദർഭം/ലോകസ്, സ്ട്രാറ്റിഗ്രാഫി, ഹാരിസ് മാട്രിക്സ് തുടങ്ങിയ റെക്കോർഡിംഗ് യൂണിറ്റുകൾ ഡിജിറ്റൈസ് ചെയ്യുകയും സ്റ്റാൻഡേർഡ് ചെയ്യുകയും ചെയ്യുമ്പോൾ ഡാറ്റ സമഗ്രത നിലനിർത്താനുള്ള കഴിവ്
  • നഷ്‌ടമായ ഡാറ്റ പൂർത്തീകരിക്കുന്നതിനും നിശബ്‌ദ മാറ്റങ്ങൾ വരുത്തുന്നതിനുമുള്ള കൃത്രിമ ബുദ്ധിയുടെ അപകടസാധ്യതയ്‌ക്കെതിരെ അസംസ്‌കൃത ഡാറ്റ പരിരക്ഷിക്കാനും ഓരോ പരിവർത്തനത്തെയും കണ്ടെത്താനുമുള്ള കഴിവ്
  • നിയന്ത്രിത നിഘണ്ടു, മെറ്റാഡാറ്റ, ഓപ്പൺ/ഫെയർ തത്വങ്ങൾ എന്നിവ ഡാറ്റയുടെ ഭാവി ഉപയോഗത്തിന് അത്യാവശ്യമായിരിക്കുന്നത് എന്തുകൊണ്ടാണെന്ന് മനസ്സിലാക്കുക.

ഒരു ഉത്ഖനനത്തിൻ്റെ ശാസ്ത്രീയ മൂല്യം അടങ്ങിയിരിക്കുന്നത് അതിൽ നിന്ന് ഉരുത്തിരിഞ്ഞ സ്വർണത്തിലല്ല, മറിച്ച് അതിൻ്റെ രേഖകളുടെ ഗുണനിലവാരത്തിലാണ്. കൃത്യമായി രേഖപ്പെടുത്താത്ത ഒരു കണ്ടെത്തൽ ശാസ്ത്രത്തിന് ഏറെക്കുറെ അപ്രസക്തമാണ്; കാരണം, അത് എവിടെ, ഏത് പാളിയിൽ, എന്താണ് കണ്ടെത്തിയതെന്ന് അറിയാത്ത ഒരു വസ്തു, അത് ഒരു മനോഹരമായ വസ്തു മാത്രമാണ്. ഈ യൂണിറ്റിൽ ഞങ്ങൾ ഉത്ഖനന ലോഗിംഗും (എല്ലാ സന്ദർഭങ്ങളുടെയും ചിട്ടയായ ട്രാൻസ്ക്രിപ്ഷനും ഡാറ്റാബേസും, കണ്ടെത്തൽ, നിരീക്ഷണം) എന്നിവയും ഡാറ്റാ എൻട്രി, ഓർഗനൈസേഷൻ, സ്റ്റാൻഡേർഡൈസേഷൻ എന്നിവ AI-ക്ക് എങ്ങനെ വേഗത്തിലാക്കാൻ കഴിയുമെന്നും നോക്കാം, എന്നാൽ ഡാറ്റ സമഗ്രതയുടെ ഉത്തരവാദിത്തം മനുഷ്യരിൽ തുടരുന്നത് എന്തുകൊണ്ട്.

അടിസ്ഥാന തത്വം: ചിതറിക്കിടക്കുന്ന രേഖകൾ സംഘടിപ്പിക്കാനും അവയെ സ്റ്റാൻഡേർഡ് ചെയ്യാനും പൊരുത്തക്കേടുകൾ കണ്ടെത്താനും AI സഹായിക്കുന്നു; എന്നാൽ ഏത് ഡാറ്റ കൃത്യമാണ്, ഒരു റെക്കോർഡ് സത്യത്തെ പ്രതിഫലിപ്പിക്കുന്നുണ്ടോ, ഡാറ്റയുടെ സമഗ്രത മനുഷ്യൻ്റെ ഉത്തരവാദിത്തമാണ്. AI ഡാറ്റയുടെ ആകൃതി ശരിയാക്കുന്നു, അത് അതിൻ്റെ കൃത്യത ഉറപ്പ് നൽകുന്നില്ല.

പുരാവസ്തു രേഖകളുടെ അടിസ്ഥാന യൂണിറ്റുകൾ

സന്ദർഭം/ലോകസ്. ഓരോ ഉത്ഖനനവും സൈറ്റിനെ സന്ദർഭത്തിൻ്റെ യൂണിറ്റുകളായി വിഭജിക്കുന്നു (സന്ദർഭം/ലോകസ്-ഒരു വ്യക്തിഗത നിക്ഷേപം, പാളി, കുഴി അല്ലെങ്കിൽ മതിൽ; ഉത്ഖനനത്തിൻ്റെ അർത്ഥത്തിൻ്റെ ഏറ്റവും ചെറിയ യൂണിറ്റ്). ഓരോ സന്ദർഭത്തിനും ഒരു അദ്വിതീയ നമ്പർ ലഭിക്കുന്നു, എല്ലാ കണ്ടെത്തലുകളും ആ നമ്പറുമായി ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.

സ്ട്രാറ്റിഗ്രാഫിയും ഹാരിസ് മാട്രിക്സും. സ്ട്രാറ്റിഗ്രാഫി (പരസ്പരം ആപേക്ഷികമായ പാളികളുടെ മുമ്പുള്ള ബന്ധം) ആണ് ആപേക്ഷിക ഡേറ്റിംഗിൻ്റെ അടിസ്ഥാനം. ഹാരിസ് മാട്രിക്സ് (പരസ്പരം ബന്ധപ്പെട്ട സന്ദർഭങ്ങളുടെ ക്രമം കാണിക്കുന്ന ഒരു ഡയഗ്രം) ഈ ബന്ധങ്ങളെ ദൃശ്യവൽക്കരിക്കുന്നു. പൊരുത്തമില്ലാത്ത സ്ട്രാറ്റിഗ്രാഫിക് ബന്ധങ്ങൾ കണ്ടെത്താൻ AI സഹായിക്കുന്നു (ഉദാഹരണത്തിന്, ഒരു ചാക്രിക "എ ബിക്ക് മുകളിലും താഴെയുമാണ്" പിശക്).

ഇൻവെൻ്ററി കണ്ടെത്തുക. ഓരോ കണ്ടെത്തലും; നമ്പർ, തരം, വലിപ്പം, മെറ്റീരിയൽ, അവസ്ഥ, ഫോട്ടോ എന്നിവ ഉപയോഗിച്ച് സന്ദർഭം രേഖപ്പെടുത്തുന്നു.

ഡാറ്റ മാനദണ്ഡങ്ങൾ. റെക്കോർഡുകൾ പങ്കിടാനും താരതമ്യപ്പെടുത്താനും പൊതുവായ മാനദണ്ഡങ്ങൾ ഉപയോഗിക്കുന്നു. CIDOC-CRM (സാംസ്കാരിക പൈതൃക ഡാറ്റ വിവരിക്കുന്നതിനായി വികസിപ്പിച്ചെടുത്ത ഒരു അന്തർദേശീയ ആശയപരമായ ചട്ടക്കൂട്/ഓൻ്റോളജി) വിവിധ സ്ഥാപനങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള ഡാറ്റ പരസ്പരം സംസാരിക്കാൻ പ്രാപ്തമാക്കുന്നു. നിബന്ധനകളുടെ നിയന്ത്രിത നിഘണ്ടു (എല്ലാവരും ഒരേ ആശയത്തിന് ഒരേ പദം ഉപയോഗിക്കുന്നുവെന്ന് ഉറപ്പാക്കുന്ന ഒരു അംഗീകൃത ലിസ്റ്റ്) ഉപയോഗിക്കുന്നു.

നുറുങ്ങ്: ഡാറ്റ "ഓർഗനൈസ് ചെയ്യാനും ഓഡിറ്റ് ചെയ്യാനും" AI ഉപയോഗിക്കുക, അത് "വ്യാഖ്യാനം" ചെയ്യരുത്. "ഈ രേഖകളിൽ ഏത് സന്ദർഭ സംഖ്യകളാണ് വൈരുദ്ധ്യമുള്ളത്?" നല്ല ചോദ്യമാണ്; "ഈ സന്ദർഭം ഏത് കാലഘട്ടത്തിൽ പെടുന്നു?" വിദഗ്ധമായ തീരുമാനമാണ്. AI ഏറ്റവും ശക്തമായത് സ്ഥിരത പരിശോധനയിലാണ്.

രജിസ്ട്രേഷനിലും ഡാറ്റാബേസിലും AI യുടെ റോളുകൾ

  • ഡിജിറ്റൈസേഷൻ. കൈകൊണ്ട് എഴുതിയ ഉത്ഖനന നോട്ട്ബുക്കുകൾ, ഇൻവെൻ്ററി കാർഡുകൾ, പഴയ ഡ്രോയിംഗുകൾ എന്നിവ AI- പവർഡ് ടെക്സ്റ്റ് റെക്കഗ്നിഷൻ ഉപയോഗിച്ച് ഡാറ്റാബേസിലേക്ക് ഇറക്കുമതി ചെയ്യുന്നു (ഇത് യൂണിറ്റ് 6 ലെ HTR-ലേക്ക് ലിങ്ക് ചെയ്യുന്നു).
  • സ്റ്റാൻഡേർഡൈസേഷൻ. വ്യത്യസ്‌ത അക്ഷരവിന്യാസങ്ങൾ ("ബൈസൻ്റിയം", "ബൈസൻ്റിയം", "ബൈസ്.") നിയന്ത്രിത നിഘണ്ടുവിൽ മാപ്പ് ചെയ്‌തിരിക്കുന്നു; തീയതികളും അളവുകളും ഏകീകൃത രൂപത്തിലേക്ക് കൊണ്ടുവരുന്നു.
  • സ്ഥിരത പരിശോധന. സന്ദർഭ നമ്പർ വിട്ടുപോയത്, പരസ്പരവിരുദ്ധമായ സ്ട്രാറ്റിഗ്രാഫി, രണ്ട് വ്യത്യസ്ത കണ്ടെത്തലുകളിൽ ഒരേ സംഖ്യയുടെ ഉപയോഗം തുടങ്ങിയ പിശകുകൾ അടയാളപ്പെടുത്തിയിരിക്കുന്നു.
  • അന്വേഷണവും സംഗ്രഹവും. "എല്ലാ ഗ്ലാസുകളും ഇനിപ്പറയുന്ന സന്ദർഭത്തിൽ കണ്ടെത്തുന്നു", സംഗ്രഹ പട്ടികകൾ എന്നിവ പോലുള്ള ചോദ്യങ്ങൾ വേഗത്തിൽ ജനറേറ്റുചെയ്യുന്നു.
മുന്നറിയിപ്പ്: സ്റ്റാൻഡേർഡൈസ് ചെയ്യുമ്പോൾ, AI അത് "പരിഹരിക്കാൻ" ശ്രമിക്കുമ്പോൾ നിശബ്ദമായി ഡാറ്റ പരിഷ്കരിച്ചേക്കാം; ഉദാഹരണത്തിന്, അയാൾ ഒരു അളവുകോൽ "ന്യായമായ" മൂല്യത്തിലേക്ക് റൗണ്ട് ചെയ്യാം അല്ലെങ്കിൽ അവൻ്റെ സ്വന്തം എസ്റ്റിമേറ്റ് ഉപയോഗിച്ച് ഒരു അനിശ്ചിത വായന പൂരിപ്പിക്കാം. എല്ലാ സ്വയമേവയുള്ള മാറ്റങ്ങളും കണ്ടെത്തുകയും യഥാർത്ഥ റെക്കോർഡ് സംരക്ഷിക്കുകയും വേണം. റോ ഡാറ്റ ഒരിക്കലും തിരുത്തിയെഴുതപ്പെടുന്നില്ല.

മൂന്ന് മിനി കേസുകൾ

കേസ് 1 - ഡിജിറ്റൈസേഷൻ ആർക്കൈവ് സംരക്ഷിച്ചു. നഷ്‌ടപ്പെടാൻ സാധ്യതയുള്ള 40 വർഷത്തെ കൈയെഴുത്ത് ഇൻവെൻ്ററി കാർഡുകൾ (ഏകദേശം 22,000 കാർഡുകൾ) ഒരു മ്യൂസിയത്തിൽ സൂക്ഷിച്ചിരുന്നു. AI- പവർഡ് ടെക്സ്റ്റ് റെക്കഗ്നിഷനും സ്റ്റാൻഡേർഡൈസേഷനും കാർഡുകളെ തിരയാനാകുന്ന ഡാറ്റാബേസിലേക്ക് ഇറക്കുമതി ചെയ്തു; ഓരോ കാർഡും സാമ്പിൾ അടിസ്ഥാനത്തിൽ ഒരു ഹ്യൂമൻ എക്സാമിനർ പരിശോധിച്ചു, കൂടാതെ വായിക്കാൻ കഴിയാത്ത സ്ഥലങ്ങൾ "വ്യക്തമല്ല" എന്ന് അടയാളപ്പെടുത്തി.

കേസ് 2 - പൊരുത്തക്കേട് പരിശോധന പിശകുകൾ കണ്ടെത്തി. സീസണിൻ്റെ അവസാനത്തിൽ ഒരു എക്‌സ്‌വേഷൻ ടീം AI ഡാറ്റാബേസ് ഓഡിറ്റ് ചെയ്തു; മൂന്ന് കണ്ടെത്തലുകൾക്ക് ഒരേ സന്ദർഭ സംഖ്യയുണ്ടെന്നും എന്നാൽ പരസ്പരവിരുദ്ധമായ ലെയർ വിവരങ്ങൾ ഉണ്ടെന്നും YZ അടയാളപ്പെടുത്തി. അവലോകനം ഡാറ്റാ എൻട്രി പിശക് വെളിപ്പെടുത്തി; തിരുത്തിയില്ലെങ്കിൽ അത് സ്ട്രാറ്റിഗ്രാഫിക് വ്യാഖ്യാനത്തെ വളച്ചൊടിക്കുമായിരുന്നു.

കേസ് 3 - നിശബ്ദമായ മാറ്റം പിടികൂടി. അളവുകൾ സ്റ്റാൻഡേർഡ് ചെയ്യുന്നതിനിടയിൽ, AI ചില “0” മൂല്യങ്ങളെ “നഷ്‌ടമായ”തിനേക്കാൾ “പൂജ്യം” ആയി വ്യാഖ്യാനിക്കുന്നത് ഒരു അസിസ്റ്റൻ്റ് ശ്രദ്ധിച്ചു; ഇത് തകർന്ന കഷണങ്ങളുടെ നീളം വികലമാക്കി. യഥാർത്ഥ ഡാറ്റ സംരക്ഷിക്കുന്നതിനാണ് ഈ പ്രക്രിയ പുനർനിർമ്മിച്ചത്, എന്നാൽ മാറ്റങ്ങൾ ഒരു പ്രത്യേക കോളത്തിൽ സൂക്ഷിക്കുക.

പകർത്താവുന്ന നാല് ടെംപ്ലേറ്റുകൾ

1) സ്റ്റാൻഡേർഡൈസേഷൻ (നിയന്ത്രിത നിഘണ്ടു):

നിങ്ങളുടെ റോൾ: ഡാറ്റ തർക്കത്തിനുള്ള സഹായി. ഇനിപ്പറയുന്ന നിയന്ത്രിത നിഘണ്ടുവിലേക്ക് ഇനിപ്പറയുന്ന റെക്കോർഡുകളിലെ [ഫീൽഡ്: മെറ്റീരിയൽ/കാലയളവ്/തരം] മൂല്യങ്ങൾ മാപ്പ് ചെയ്യുക: [നിഘണ്ടുലിസ്റ്റ്]. നിഘണ്ടുവിൽ തുല്യതയില്ലാത്ത മൂല്യങ്ങൾ മാറ്റുക; "പൊരുത്തമില്ല" എന്ന് അടയാളപ്പെടുത്തുക. ഓരോ മാറ്റവും യഥാർത്ഥ-പുതിയ ജോഡിയായി റിപ്പോർട്ട് ചെയ്യുക; റോ ഡാറ്റ ഇല്ലാതാക്കുന്നു.

2) സ്ഥിരത പരിശോധന:

ഇനിപ്പറയുന്ന ഉത്ഖനന രേഖകളിൽ പൊരുത്തക്കേടുകൾ കണ്ടെത്തുക: ആവർത്തിച്ചുള്ള സന്ദർഭ സംഖ്യകൾ, നഷ്‌ടമായ നിർബന്ധിത ഫീൽഡുകൾ, വൈരുദ്ധ്യമുള്ള സ്ട്രാറ്റിഗ്രാഫിക് ബന്ധങ്ങൾ, വിചിത്രമായ തീയതികൾ/അളവുകൾ. രജിസ്ട്രേഷൻ നമ്പറിൽ ഓരോ പ്രശ്‌നവും ലിസ്റ്റ് ചെയ്‌ത് അത് പരിഹരിക്കാൻ എന്നെ ഏൽപ്പിക്കുക; അത് സ്വയം മാറ്റരുത്.

3) ഹാരിസ് മാട്രിക്സ് ലോജിക് കൺട്രോൾ:

സന്ദർഭങ്ങൾ തമ്മിലുള്ള സ്ട്രാറ്റിഗ്രാഫിക് ബന്ധങ്ങൾ ചുവടെയുണ്ട് (എ മുകളിൽ/താഴെ ബി). ഒരു ലോജിക്കൽ വൈരുദ്ധ്യം (ലൂപ്പ്, ടു-വേ ബന്ധം) ഉണ്ടോ? ഏതൊക്കെ സന്ദർഭങ്ങളാണ്, ഉണ്ടെങ്കിൽ കാണിക്കുക. അഭിപ്രായം പറയരുത്; ലോജിക്കൽ സ്ഥിരത പരിശോധിക്കുക.

4) അന്വേഷണവും സംഗ്രഹ പട്ടികയും:

ചുവടെയുള്ള ഡാറ്റാബേസ് ഡമ്പിൽ നിന്നുള്ള ഇനിപ്പറയുന്ന എക്‌സ്‌ട്രാക്‌റ്റ്: [ഉദാ. സന്ദർഭത്തിനനുസരിച്ച് തരം വിതരണം കണ്ടെത്തുക]. ഫലം ഒരു പട്ടികയായി നൽകുക, ഓരോ വരിയും ഏത് രേഖകളിൽ നിന്നാണ് ഉരുത്തിരിഞ്ഞതെന്ന് വ്യക്തമാക്കുക. ഡാറ്റയിൽ നിലവിലില്ലാത്ത ഒരു മൂല്യവും ചേർക്കരുത്; ഇത് ശൂന്യമാണെങ്കിൽ, "ഡാറ്റ ഇല്ല" എന്ന് എഴുതുക.

ദുർബലമായ പ്രോംപ്റ്റ് / ശക്തമായ പ്രോംപ്റ്റ്

ദുർബലമായ പ്രോംപ്റ്റ്:

ഈ ഉത്ഖനന ഡാറ്റ ശരിയാക്കി വിട്ടുപോയ ഇനങ്ങൾ പൂരിപ്പിക്കുക.

"വിടവുകൾ നികത്തുക", ഡാറ്റ ഫിറ്റ് ചെയ്യാൻ AI-യെ അനുവദിക്കുന്നു; വസ്തുതയും ഫിക്ഷനും ഇടകലർന്ന ഒരു വിശ്വസനീയമല്ലാത്ത ഡാറ്റാബേസാണ് ഫലം.

ശക്തമായ നിർദ്ദേശം:

താഴെയുള്ള ഉത്ഖനന ഡാറ്റയിൽ ഔപചാരികമായ പൊരുത്തക്കേടുകൾ മാത്രം (അക്ഷരക്രമം, തീയതി ഫോർമാറ്റ്, ഡ്യൂപ്ലിക്കേറ്റ് ഐഡി) അടയാളപ്പെടുത്തുക. നഷ്‌ടമായ മൂല്യങ്ങൾ പൂർത്തിയാക്കുക; അത് "അപൂർണ്ണം" എന്ന് വിടുക. ഓരോ നിർദ്ദിഷ്ട മാറ്റവും ഒറിജിനലിനൊപ്പം ലിസ്റ്റ് ചെയ്യുക; ഞാൻ അംഗീകാരം നൽകും. റോ ഡാറ്റ മാറ്റുന്നു.

വ്യത്യാസം: ആദ്യത്തേത് നിശബ്ദമായി ഡാറ്റ കേടാക്കുന്നു; രണ്ടാമത്തേത് നിയന്ത്രിക്കുകയും തീരുമാനം മനുഷ്യനെ ഏൽപ്പിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.

നല്ല ഡാറ്റ മോഡൽ: ഫീൽഡുകൾ, ബന്ധങ്ങൾ, മെറ്റാഡാറ്റ

ഒരു ആർക്കിയോളജിക്കൽ ഡാറ്റാബേസ് ഒരു ഏകപക്ഷീയമായ പട്ടികയല്ല, മറിച്ച് ചിന്തനീയമായ ഒരു ഡാറ്റാ മാതൃകയാണ് (ഏത് പട്ടികകൾ, ഏതൊക്കെ ഫീൽഡുകൾ, ഏത് ബന്ധങ്ങളിലേക്കാണ് ഡാറ്റ സംഘടിപ്പിക്കുക എന്നതിൻ്റെ ബ്ലൂപ്രിൻ്റ്). എല്ലാം സന്ദർഭത്തെ ആശ്രയിച്ചിരിക്കുന്നു എന്നതാണ് അടിസ്ഥാന തത്വം: സന്ദർഭം കണ്ടെത്തുന്നു, പരസ്പരം സന്ദർഭങ്ങൾ (സ്ട്രാറ്റിഗ്രാഫി), ഫീൽഡ്. ഓരോ റെക്കോർഡിനും ഒരു അദ്വിതീയ ഐഡൻ്റിറ്റി (ഐഡി) ഉണ്ട്, ഈ ഐഡൻ്റിറ്റികളിലൂടെ ബന്ധങ്ങൾ സ്ഥാപിക്കപ്പെടുന്നു; ഒരു കണ്ടെത്തൽ ഒരൊറ്റ സന്ദർഭത്തെ സൂചിപ്പിക്കുന്നു, ഒരു സന്ദർഭത്തിൽ നിരവധി കണ്ടെത്തലുകൾ അടങ്ങിയിരിക്കാം.

റെക്കോർഡിംഗ് പോലെ തന്നെ പ്രധാനമാണ് മെറ്റാഡാറ്റ (ഡാറ്റയെ കുറിച്ചുള്ള ഡാറ്റ: ആരാണ് അത് റെക്കോർഡ് ചെയ്തത്, എപ്പോൾ, ഏത് രീതിയിലാണ്, ഏത് പതിപ്പ്). ആരാണ്, എപ്പോൾ, എന്ത് ആത്മവിശ്വാസത്തോടെയാണ് പ്രവേശിച്ചതെന്ന് അറിയാത്ത ഒരു റെക്കോർഡ് ഭാവിയിൽ ചോദ്യം ചെയ്യാനാവില്ല. മെറ്റാഡാറ്റ ഫീൽഡുകളുടെ സ്ഥിരതയുള്ള പൂരിപ്പിക്കൽ പരിശോധിക്കുന്നതിനും നഷ്‌ടമായ മെറ്റാഡാറ്റ ഫ്ലാഗുചെയ്യുന്നതിനും AI സഹായകരമാണ്.

തുറന്നതും സുസ്ഥിരവുമായ ഒരു ഫോർമാറ്റാണ് മറ്റൊരു നിർണായക തത്വം. പ്രൊപ്രൈറ്ററി, ക്ലോസ്ഡ് സോഫ്‌റ്റ്‌വെയറിലേക്ക് ഡാറ്റ ലോക്ക് ചെയ്യുന്നതിനുപകരം, ഓപ്പൺ സ്റ്റാൻഡേർഡുകളോട് (ടെക്‌സ്‌റ്റ് അധിഷ്‌ഠിത പട്ടികകൾ, ഡോക്യുമെൻ്റഡ് സ്‌കീമകൾ) അടുത്ത് സൂക്ഷിക്കുന്നത് പതിറ്റാണ്ടുകൾക്ക് ശേഷം ഡാറ്റ വായിക്കാൻ കഴിയുമെന്ന് ഉറപ്പാക്കുന്നു. പുരാവസ്തു വിവരങ്ങൾ നിർമ്മിക്കുന്നത് ഒരു പ്രസിദ്ധീകരണത്തിന് വേണ്ടിയല്ല, ഭാവി തലമുറകൾക്ക് വേണ്ടിയാണ്; അതുകൊണ്ടാണ് FAIR തത്ത്വങ്ങൾ (കണ്ടെത്തൽ, ആക്‌സസ് ചെയ്യാവുന്ന, പരസ്പര പ്രവർത്തനക്ഷമമായതും പുനരുപയോഗിക്കാവുന്നതുമായ ഡാറ്റ) കൂടുതൽ നിലവാരമുള്ളതായി മാറിയത്. ഈ തത്വങ്ങൾക്കനുസൃതമായി നിങ്ങളുടെ ഡാറ്റ ലേബൽ ചെയ്യുന്നതിനും പോരായ്മകൾ കണ്ടെത്തുന്നതിനും AI ഉപയോഗപ്രദമാണ്; എന്നാൽ ഏതൊക്കെ ഡാറ്റ തുറന്ന് നിൽക്കണം, ഏതാണ് സെൻസിറ്റീവ് (രഹസ്യം) എന്ന് തീരുമാനിക്കേണ്ടത് നിങ്ങളാണ്.

നുറുങ്ങ്: നിങ്ങളുടെ ഡാറ്റാബേസ് സജ്ജീകരിക്കുമ്പോൾ, സ്വയം ചോദിക്കുക, "ഇത് അറിയാത്ത ഒരാൾക്ക് ഇത് തുറന്ന് 10 വർഷത്തിനുള്ളിൽ മനസ്സിലാക്കാൻ കഴിയുമോ?" ചോദിക്കുക. ഒരു ഗ്ലോസറിയിൽ നിങ്ങളുടെ ചുരുക്കെഴുത്തുകൾ വിശദീകരിക്കുക, മെറ്റാഡാറ്റ ഫീൽഡുകൾ പൂരിപ്പിക്കുക, കൂടാതെ റോ ഡാറ്റ ഒരു തുറന്ന ഫോർമാറ്റിൽ ബാക്കപ്പ് ചെയ്യുക.

റെക്കോർഡ്/ഡാറ്റാബേസ് ടാസ്‌ക് ടേബിൾ

അന്വേഷണം

AI യുടെ പങ്ക്

മനുഷ്യ തീരുമാനം

സംരക്ഷണ നിയമം

ഡിജിറ്റൈസേഷൻ

ടെക്സ്റ്റ് തിരിച്ചറിയൽ

അവ്യക്തമായ വായന സ്ഥിരീകരണം

റോ സ്കാൻ സൂക്ഷിച്ചിരിക്കുന്നു

സ്റ്റാൻഡേർഡൈസേഷൻ

നിഘണ്ടുവിലേക്ക് മാപ്പ്

പൊരുത്തമില്ലാത്ത മൂല്യ തീരുമാനം

ഒറിജിനൽ സംരക്ഷിച്ചിരിക്കുന്നു

സ്ഥിരത

വൈരുദ്ധ്യ അടയാളപ്പെടുത്തൽ

തിരുത്തൽ

മാറ്റം ട്രാക്ക് ചെയ്യപ്പെടുന്നു

സ്ട്രാറ്റിഗ്രാഫി

ലോജിക് നിയന്ത്രണം

അഭിപ്രായം

മാട്രിക്സ് വിദഗ്ധരുടെ അംഗീകാരം

ചോദ്യം/സംഗ്രഹം

മേശ ഉത്പാദനം

അഭിപ്രായം, തിരഞ്ഞെടുപ്പ്

ഡാറ്റയോടുള്ള വിശ്വസ്തത

സാധാരണ തെറ്റുകൾ

  • വിട്ടുപോയ ഡാറ്റ പൂർത്തിയാക്കുന്നു. AI ഉണ്ടാക്കുന്നു; കാണാതായത് "അപൂർണ്ണമായി" തുടരണം.
  • റോ ഡാറ്റ പുനരാലേഖനം ചെയ്യുന്നു. ഒറിജിനൽ എപ്പോഴും സംരക്ഷിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു; മാറ്റങ്ങൾ പ്രത്യേകം സൂക്ഷിക്കുന്നു.
  • നിശബ്ദമായ മാറ്റങ്ങൾ ശ്രദ്ധിക്കുന്നില്ല. ഓരോ സ്വയമേവയുള്ള പരിവർത്തനവും റിപ്പോർട്ട് ചെയ്യുകയും ഓഡിറ്റ് ചെയ്യുകയും വേണം.
  • നിലവാരം ഒഴിവാക്കുന്നു. നിയന്ത്രിത നിഘണ്ടുവും ഒരു പൊതു മോഡലും ഇല്ലാതെ, ഡാറ്റ പങ്കിടാൻ കഴിയില്ല.
  • AI സ്ട്രാറ്റിഗ്രാഫിക് വ്യാഖ്യാനം നടത്തുന്നു. AI യുക്തിസഹമായ വൈരുദ്ധ്യം കണ്ടെത്തുന്നു; അഭിപ്രായം വിദഗ്ധർക്കുള്ളതാണ്.

ചുരുക്കത്തിൽ

ഉത്ഖനന രേഖയിലും ഡാറ്റാബേസിലും AI; ഡിജിറ്റൈസേഷൻ, സ്റ്റാൻഡേർഡൈസേഷൻ, സ്ഥിരത പരിശോധിക്കൽ, അന്വേഷണ പ്രവർത്തനങ്ങൾ എന്നിവയിൽ ഇത് മികച്ച വേഗത നൽകുന്നു. എന്നാൽ ഡാറ്റ സമഗ്രത പവിത്രമാണ്: നഷ്‌ടമായ ഭാഗങ്ങൾ കേടുകൂടാതെയിരിക്കില്ല, അസംസ്‌കൃത ഡാറ്റ സംരക്ഷിക്കപ്പെടുന്നു, എല്ലാ മാറ്റങ്ങളും ട്രാക്കുചെയ്യുന്നു, സ്‌ട്രാറ്റിഗ്രാഫിക് വ്യാഖ്യാനം വിദഗ്ദ്ധൻ്റേതാണ്. ഉത്ഖനനം ഭാവിയിലേക്ക് വിടുന്ന ഏറ്റവും മൂല്യവത്തായ പൈതൃകമാണ് നല്ല രേഖകൾ.

ആപ്ലിക്കേഷൻ ടാസ്ക്

ഒരു ചെറിയ സാമ്പിൾ ഉത്ഖനന ഡാറ്റ പട്ടിക തയ്യാറാക്കുക (10-20 രേഖകൾ); മനഃപൂർവ്വം ചില പൊരുത്തക്കേടുകൾ അതിൽ ഇടുക (ഡ്യൂപ്ലിക്കേറ്റ് ഐഡി, തെറ്റായ തീയതി, വൈരുദ്ധ്യമുള്ള ലെയർ). “സ്ഥിരത പരിശോധന”, “ഹാരിസ് മാട്രിക്സ് ലോജിക് ചെക്ക്” പാറ്റേണുകൾ ഉപയോഗിച്ച് ഇവ കണ്ടെത്താൻ AI-യെ അനുവദിക്കുക; തുടർന്ന് ഒരു നിയന്ത്രിത നിഘണ്ടു എഴുതുകയും മെറ്റീരിയൽ ഫീൽഡ് "സ്റ്റാൻഡേർഡൈസേഷൻ" ടെംപ്ലേറ്റിലേക്ക് മാപ്പ് ചെയ്യുകയും അസംസ്കൃത ഡാറ്റ സംരക്ഷിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.

ചെക്ക്ലിസ്റ്റ്

  • [ ] ഞാൻ അസംസ്‌കൃത ഡാറ്റ പ്രത്യേകമായി സംഭരിച്ചു, പരിഷ്‌ക്കരിക്കാതെ.
  • [ ] AI നഷ്‌ടമായ ഭാഗങ്ങൾ ഞാൻ പൂർത്തിയാക്കിയില്ല; ഞാൻ അത് "അപൂർണ്ണം" എന്ന് ഉപേക്ഷിച്ചു.
  • [ ] ഞാൻ ഓരോ യാന്ത്രിക മാറ്റവും ഒറിജിനലിനൊപ്പം പരിശോധിച്ചു.
  • [ ] ഞാൻ നിയന്ത്രിത നിഘണ്ടുവും ഡാറ്റ സ്റ്റാൻഡേർഡും ഉപയോഗിച്ചു.
  • [ ] വിദഗ്‌ദ്ധ വിധിയുടെ അടിസ്ഥാനത്തിലാണ് ഞാൻ സ്‌ട്രാറ്റിഗ്രാഫിക് വ്യാഖ്യാനം നടത്തിയത്.